Giáo Dục

Bình giảng bài Lưu biệt khi xuất dương của Phan Bội Châu

Nhằm giúp các em hiểu hơn bài học lẽ sống đẹp của người cách mệnh, Học247 mời các em cùng tham khảo bài văn mẫu Bình giảng bài Lưu biệt lúc xuất dương của Phan Bội Châu cụ thể dưới đây. Kế bên đấy, bài văn mẫu này còn giúp các em đoàn luyện và tăng lên kỹ năng viết bài văn nghị luận về 1 tác phẩm văn chương đã học hay và lạ mắt nhất. Mời các em cùng tham khảo nhé! Ngoài ra, để làm phong phú thêm tri thức cho bản thân, các em có thể tham khảo thêm bài giảng Lưu biệt lúc xuất dương.

1. Lược đồ tóm lược gợi ý

2. Dàn bài cụ thể

a. Mở bài:

– Giới thiệu tác giả, tác phẩm

– Dẫn dắt vấn đề

b. Thân bài:

– Vẻ đẹp hào hùng, lãng mạn của nhà chí sĩ yêu nước Phan Bội Châu:

+ Làm trai phải biết sống cho phi thường, hiển hách, hành động mạnh bạo, táo tợn làm nên những chuyện phệ lao, kì vĩ, xoay chuyển càn khôn với tư thế hiên ngang, hào hùng ảnh hưởng hăng hái làm thay đổi vũ trụ, giang san.

+ Ấp ủ khát vọng xoay chuyển càn khôn, ko chịu khuất phục trước số mệnh, trước tình cảnh. Thể hiện được tinh thần bổn phận cao túc trực với quốc gia, tổ quốc.

– Thể hiện được lẽ sống đẹp, lí tưởng sống đấy đã tạo cho con người 1 tư thế mới, khỏe khoắn, ngang tàng, hào hùng

– Tinh thần về cái tôi công dân đầy ý thức bổn phận trước cuộc đời

+ Khẳng định dứt khoát, quyết liệt 1 khát vọng sống hiển hách: cứu dân cứu nước, 1 khát vọng thật xinh tươi, phệ lao.

– Tư thế, khát vọng buổi lên đường

+ Hình ảnh lãng mạn, hào hùng, con người được chắp đôi cánh thiên thần, vươn lên ngang hàng vũ trị, thể hiện ảnh ảnh con người ra đi tìm đường cứu nước hăm hở, tự tin,đầy cố gắng.

+ Bài học về lẽ sống đẹp của người cách mệnh.

c. Kết bài:

– Khái quát vấn đề.

3. Bài văn mẫu

Đề bài: Em hãy viết bài văn bình giảng bài thơ Lưu biệt lúc xuất dương của Phan Bội Châu.

GỢI Ý LÀM BÀI

3.1. Bài văn mẫu số 1

“Chúng ta có thề nói rằng trong lịch sử giải phóng dân tộc của dân chúng Việt Nam, trước Chủ tịch Hồ Chí Minh, Phan Bội Châu là 1 đối tượng lớn lao (Tôn Quang Phiệt), Phan Bội Châu là vong linh của các phong trào chuyển động giải phóng Quốc gia khoảng 25 5 dầu thế kỉ XX. Danh tiếng ông bất diệt với các tổ chức yêu nước như Hội Duy Tân, phong trào Đông Du, Việt Nam Quang Phục hội… Danh tiếng Phan Bội Châu gắn liền với hàng trăm bài thơ, hàng chục cuốn sách, 1 số bài văn tế và vài 3 vở tuồng tràn đầy ý thức yêu nước. “Phan Bội Châu câu thơ dậy sóng” (Tố Hữu).

5 1900, Phan Bội Châu đậu hương nguyên khoa thi Hương trường Nghệ. 5 1904 ông sáng lập ra Hội Duy Tân, 1 tố chức yêu nước. 5 1905 ông dấy lên phong trào Đông Du. Trước khi lên đường Đông du, qua Trung Hoa, Nhật Bản đế nguyện cầu viện với bao hoài bão vùng vẫy, ông đã để lại đồng đội bài thơ Lưu biệt lúc xuất dương (Xuất dương lưu biệt). được viết bằng chữ Hán, theo thể thất ngôn bát cú Đường luật, là khúc tráng ca biểu hiện tư thế cố gắng hăm hở, và những ý nghĩa cao cả mới mẻ của chí sĩ Phan Bội Châu trong buổi đầu xuất dương cứu nước.

Hai câu đề là 1 tuyên ngôn về chí hướng, về lẽ sống cao cả:

Sinh vi nam tử yếu hi kì

Khẳng hứa hẹn càng  khôn tự chuyển động

Kiêu hãnh mình là đấng đại trượng phu thì phải sống cho ra sống mong muốn làm nên điều lạ (yếu hi kì). Suy rộng ra, là chẳng thể sống tẩm thường. Không thể sống 1 cách tiêu cực để cho trời đất (càn khôn) tự chuyển dời  1 cách vô  vị, nhạt nhẽo. Câu thơ trình bày 1 tư thế, 1 tâm thế rất đẹp về chí đại trượng phu, tự tin ở đức độ và tài năng của mình, muốn làm nên sự nghiệp bự phệ, xoa chuyển trời đất, như ông đã nói rõ trong 1 bài thơ khác:

Dang tay ôm chặt bổ kình tế,

Mở mồm cười tan cuộc ân oán thù.

Gắn câu  thơ với sự nghiệp cách mệnh hết sức sôi nổi của Phan Bội Châu ta mới cảm thu được cái khí người hùng cùa nhà nhà thơ lớn lao. Đấng đại trượng phu muốu làm nên điều lạ ở trên đời, từng nấu nung và tâm niệm theo 1 vần thơ cố. Đấng đại trượng phu muôn làm nên điều lạ ở trên đời đấy có 1 bầu máu hot sùi sục: “Tôi được trời phú cho bầu máu hot cũng ko tới nỗi ít, khi còn nhỏ đọc sách của cha tôi, mỗi lúc tới những chỗ nơi người xưa chịu chết để thành đạo nhân, nước mắt lại dầm dề bé xuống ướt dẫm cả giấy…” (Ngục trung thư).

Phần thực, ý thơ mở mang, tác giả tự khẳng định vai trò của mình trong xà hội và trong lịch sử:

Ư bách nièn trung tu hữu ngã,

Khởi thiên tải hậu cách vô thủy.

Ngã là ta, tu hữu ngã tức là phải có ta trong cuộc đời 1 trăm 5 (bách niên trung). Câu thơ khẳng định biểu hiện niềm kiêu hãnh phệ lao của kẻ sĩ trong cảnh nước mất nhà tan. Thiên tải hậu ngàn 5 sau, là lịch sử của tổ quốc và dân tộc há lại ko có người nào (để lại tiếng tăm) ư? Hai câu 3, 4 đối nhau, lấy cái phủ định đế làm nổi trội điều khẳng định. Đấy là 1 ý thơ thâm thúy thế hiện vai trò tư nhân trong lịch sử: chuẩn bị phụ trách mọi bổn phận nhưng lịch sử uỷ thác. Ý nghĩ xinh tươi này là sự kế thừa những tư tưởng lớn lao của các vĩ nhân trong lịch sử: “Dẫu cho trăm thân này phơi ngoài nội cỏ, ngàn xác này gói trong da ngựa, ta cũng cam lòng”. (Trần Quốc Tuấn).

Lấy cái hữu hạn – bách niên – của 1 đời người đối với cái vô bờ – nhân tài – của lịch sử dân tộc, Phan Bội Châu đã hình thành 1 giọng thơ đĩnh đạc. hào hùng, biểu hiện 1 cố gắng và khát vọng trong buổi lên đường. Thành ra. trên bước đường cách mệnh giải phóng dân tộc, trải qua vô vàn thách thức và nguy hiểm, ông vẫn quật cường, sáng sủa.

Phần luận tác giả nói về sống và chết, nói về công danh.

Đây là 1 ý nghĩ rất mới lúc ta soi vào lịch sử dân tộc những 5 ám muội dưới giai cấp thống trị của thực dân Pháp. Khi quốc gia đã chết, đã bị ngoại quốc xâm lăng, giày xé thì thân phận dân ta chỉ là kiếp ngựa trâu, có sống cũng nhơ nhuốc điếm nhục. Trong tình cảnh đấy có nấu sử nghiền kinh, có chúi đầu vào tuyến đường khoa cử cũng bất nghĩa. Sách vở của thánh hiền liệu còn hữu dụng gì trong sự nghiệp cứu giang san.

Non sông đã chết, sống thêm nhục,

Hiền thánh còn đâu học của hoài.

Phan Bội Châu đã đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên trước nhất. Ông nói bằng tất cả tâm huyết và thành tâm. Ông nhắc nhở mọi người phải đoạn tuyệt với lôi học sĩ tử, chẳng thể đắm chìm trong khoảng hư danh, nhưng phải hăm hở đi tìm lí tưởng cao cả. Trong bài Bài ca chúc tết thanh niên viết vào dịp Tết 5 1927. Cụ khẩn thiết kêu gọi thanh niên:

Ai hữu chí từ nay xin gắng gỏi

Xếp bút nghiên nhưng tu dưỡng lấy ý thức

Đừng ham chơi, ngừng ham mặc, ham ăn

Dựng gan óc lên đánh tan sắt lửa

Xối máu hot rủa vết nhơ bầy tớ…

Sống như thế là sống đẹp. Sống như thế mới mong làm nên điều lạ ở trên đời, mới tự khẳng định được: Trong khoảng trăm 5 cần có tớ.

Phần kết là sự kết tinh của 1 hồn thơ bav bổng đượm sắc lãng mạn:

Nguyệt trục trường phong Đông hải khử,

Thiên trùng bạch lãng đồng loạt phi.

Ở văn Phan Bội Châu là thơ văn tuyên truyền, động viên lòng yêu nước, khêu gợi lòng phẫn nộ giặc. Thơ văn Phan Bội Châu sở dĩ biến thành những nhân ái quốc vì thâm đượm xúc cảm, sục sôi tâm huyết, có nhiều hình tượng đẹp nói về cảm hứng yêu nước và lí tưởng người hùng. Hai cấu kết là 1 tỉ dụ hùng hồn: Trường phong – Ngọn gió dài. Thiên trùng bạch lãng – nghìn lớp sóng bạc, là 2 hình tượng kì vĩ. Chí khí của người chiến sĩ cách mệnh được diễn đạt qua các vị ngữ nguyện trục (mong đuổi theo) và đồng loạt phi (cùng bay lên). Cái ko gian bát ngát nhưng nhà chí sĩ mong vượt qua là Đông hải. Hai thanh trắc cho âm điệu cất lên, bay lên. Âm hưởng bổng trầm đấy cũng góp phần trình bày cố gắng mạnh bạo lên đường cứu nước của Phan Bội Châu. Ớ đây nội lực, khả năng tranh đấu và khẩu khí của người chiến sĩ có sự hòa hợp, gắn bó và thông nhất. Sự nghiệp cách mệnh của Phan Bội Châu đã cho hậu thế biết rõ và cảm phục điều Tiên sinh đã nói ở 2 cấu kết.

Lưu biệt lúc xuất dương là bài thơ kiệt tác đầy tầm huyết. Bài thơ là ngôn ngữ kiêu hãnh của nhà chí sĩ giàu lòng yêu nước, thương dân, dám lao vào vì sự nghiệp giải phóng dân tộc. 1 giọng thơ đĩnh đạc hào hùng. Tráng lệ nhất là ở 2 cấu kết. Bài thơ trình bày 1 cách thâm thúy nhất cảm hứng yêu nước và lí tường người hùng của nhà chí sĩ lớn lao Phan Bội Châu.

3.2. Bài văn mẫu số 2

Sống trong tình cảnh tổ quốc bị thực dân Pháp xâm lăng, các chí sĩ và thanh niên yêu nước luôn nấu nung cố gắng tìm ra tuyến đường giải phóng dân tộc khỏi ách áp bức. Và điển hình trong số đấy phải kể tới nhà cách mệnh Phan Bội Châu. Ông đã trình bày ý chí, khát vọng ra đi tìm đường cứu nước của mình qua bài thơ “Lưu biệt lúc xuất dương”.

Bài thơ này được ông sáng tác 5 1905 nhằm mục tiêu chia tay, giã biệt bạn hữu, đồng đội trước khi sang Nhật Bản. Phan Bội Châu là người chỉ huy phong trào Đông du, xuất dương sang Nhật Bản để các thanh niên Việt Nam có dịp được học tập và cũng là thời kì hy vọng cơ hội để tổ chức lực lượng giành lại chủ quyền dân tộc.

Mở màn tác phẩm, Phan Bội Châu đã đưa ra quan niệm riêng về chí làm trai của mình:

“Sinh vi nam tử yếu hi kỳ,

Khẳng hứa hẹn càn khôn tự chuyển động”.

Chí làm trai đã được đề cập trong chiều dài của lịch sử văn chương từ văn chương dân gian tới văn chương trung đại. Ta chẳng thể ko biết tới câu thơ của Nguyễn Công Trứ:

“Đã mang tai mang tiếng ở trong trời đất

Phcửa ải có danh gì với sông núi”

Hay câu ca dao:

“Làm trai cho đáng nên trai

Phú Xuân đã trải, Đồng Nai đã từng”

Là 1 đại trượng phu ở đời thì phải có chí khí, ko quản ngại gian khổ, thách thức để lập được công danh, lưu tên muôn thuở trong sử sách. Đối với Phan Bội Châu, ông cho rằng để khẳng định được phận đại trượng phu thì phải “lạ”, phải làm được những điều phi thường, khác người. Có tương tự mới tạo ra sự biệt lập, ko trộn lẫn với bất kì người nào. Việc “lạ” nhưng ông đề cập ở đây chính là việc xoay chuyển càn khôn, tạo hóa. Đấy như 1 lời thử thách với vũ trụ, ông ko muốn bậc đại trượng phu tiêu cực chịu sự chi phối của trời đất, tình cảnh nhưng bậc đại trượng phu phải chủ động nắm bắt, chi phối lại tình cảnh, chẳng thể để “càn khôn tự chuyển dời”. Phcửa ải chăng câu thơ này hàm ý việc thực dân Pháp xâm lăng nước ta, đại trượng phu chẳng thể thờ ơ với vận mệnh dân tộc, để mặc cho bước sống động dân sang kiêm tính nhưng phải tìm ra tuyến đường mới để đưa tổ quốc thoát khỏi hiện thực ám muội, tự mình xoay chuyển cục diện thời đại?

Người đại trượng phu phải có bổn phận với thời cục mình đang sống, phải khẳng định được vai trò của mình đối với tổ quốc:

“Ư bách niên trung tu hữu ngã,

Khởi thiên tải hậu cánh vô thùy”

Cuộc đời con người là hữu hạn, vậy nên trong 1 trăm 5 ngắn ngủi đấy ta phải khắc ghi tên mình trong lịch sử, phải ghi lại sự còn đó của mình bằng những hành động hữu dụng cho tổ quốc. Bậc đại trượng phu nam nhi chẳng thể còn đó như 1 hạt cát vô danh giữa sa mạc nhưng phải tạo được dấu ấn, công huân, hiến dâng sức mình vào tuyến đường cứu nước. Giọng thơ có chút ngạo nghễ mà đấy là cái ngạo nghễ của 1 con người có chí hướng và cố gắng tiến hành chí hướng đấy. Cùng lúc Phan Bội Châu cũng trình bày niềm tin vào hậu thế, họ cũng sẽ để lại tiếng tăm trong sử sách muôn đời về sau. Bởi ông tin cậy vào lứa tuổi những người ông đưa sang Nhật Bản trong phong trào Đông du sẽ giúp ích được cho dân tộc.

1 triều đình vì cuộc sống của dân chúng, ngày mai của dân tộc sẽ có các chế độ tuyển mộ thiên tài bằng tuyến đường khoa cử. Đây cũng là tuyến đường nhưng các bậc đại trượng phu đeo đuổi để lập thân lâu nay mà lúc tổ quốc rơi vào tay giặc, triều đình chỉ là tay sai, bù nhìn cho địch thủ thì tuyến đường khoa cử ko còn thích hợp:

“Giang sơn tử hĩ sinh đồ nhuế,

Hiền thánh liêu nhiên tụng diệc si”!

Non sông, hiền thánh ko còn nữa, vậy học hành, thi cử còn có ý nghĩa gì? Hành động thiết thực nhất trong tình cảnh bấy giờ là tìm ra tuyến đường cứu nước đúng mực để đưa tổ quốc thoát khỏi ách áp bức, bóc lột của thực dân. Sống dưới sự cai trị của quân xâm lăng, dân chúng ta khái quát và những trí thức nói riêng đều cảm thấy đấy là điều điếm nhục, có đỗ đạt cũng hoài phí, uổng công bởi ko được trọng dụng để xây dựng giang san tăng trưởng.

Cho nên, bổn phận cao cả của người chí sĩ, bậc đại trượng phu là giải phóng dân tộc:

“Nguyện trục trường phong Đông hải khứ,

Thiên trùng bạch lãng đồng loạt phi”.

Hình ảnh “trường phong”, “Đông hải”, “thiên trùng bạch lãng” là những hình ảnh mang đậm màu sắc lãng mạn, trình bày tâm hồn bay bổng của Phan Bội Châu. Ông muốn vượt qua bể Đông, bay lên cùng nghìn đợt sóng bạc để tiến hành khát vọng phệ lao là cứu dân cứu nước. Đấy chẳng phải tuyến đường phẳng phiu, dễ đi nhưng là 1 tuyến đường đầy rẫy những hóc búa, gian khổ và cả sự mạo hiểm bởi Phan Bội Châu là 1 trong những người trước hết nuôi ý nghĩ đi tìm tuyến đường cứu nước mới, đấy là dựa vào sự viện trợ của nước ngoài nhưng chi tiết ở đây là Nhật Bản. Tuy rằng tuyến đường đấy ko đạt được cái đích như ông mong muốn mà ông đã sống và làm tròn phận sự của 1 đấng đại trượng phu, xong xuôi được chí làm trai của mình. Khát vọng của ông là khát vọng sánh ngang với vũ trụ, càn khôn, khát vọng vượt lên bóng đêm ám muội bao trùm lên cuộc sống bầy tớ để vươn đến ánh sáng.

“Lưu biệt lúc xuất dương” là bài thơ viết để Phan Bội Châu giã biệt bạn hữu trước lúc sang nước ngoài mà giọng điệu và lời thơ cực kỳ hào hùng, sôi sục khí thế, cố gắng tìm tuyến đường mới để cứu nước. Tác phẩm ko chỉ trình bày chí khí của ông nhưng còn có ý nghĩa thức tỉnh, kêu gọi các chí sĩ yêu nước chiến đấu vì nền độc lập của dân tộc.

—–Mod Ngữ văn biên soạn và tổng hợp—–

.


 

Thông tin thêm

Bình giảng bài Lưu biệt lúc xuất dương của Phan Bội Châu

[rule_3_plain]

Nhằm giúp các em hiểu hơn bài học lẽ sống đẹp của người cách mệnh, Học247 mời các em cùng tham khảo bài văn mẫu Bình giảng bài Lưu biệt lúc xuất dương của Phan Bội Châu cụ thể dưới đây. Kế bên đấy, bài văn mẫu này còn giúp các em đoàn luyện và tăng lên kỹ năng viết bài văn nghị luận về 1 tác phẩm văn chương đã học hay và lạ mắt nhất. Mời các em cùng tham khảo nhé! Ngoài ra, để làm phong phú thêm tri thức cho bản thân, các em có thể tham khảo thêm bài giảng Lưu biệt lúc xuất dương.

1. Lược đồ tóm lược gợi ý

2. Dàn bài cụ thể

a. Mở bài:

– Giới thiệu tác giả, tác phẩm

– Dẫn dắt vấn đề

b. Thân bài:

– Vẻ đẹp hào hùng, lãng mạn của nhà chí sĩ yêu nước Phan Bội Châu:

+ Làm trai phải biết sống cho phi thường, hiển hách, hành động mạnh bạo, táo tợn làm nên những chuyện phệ lao, kì vĩ, xoay chuyển càn khôn với tư thế hiên ngang, hào hùng ảnh hưởng hăng hái làm thay đổi vũ trụ, giang san.

+ Ấp ủ khát vọng xoay chuyển càn khôn, ko chịu khuất phục trước số mệnh, trước tình cảnh. Thể hiện được tinh thần bổn phận cao túc trực với quốc gia, tổ quốc.

– Thể hiện được lẽ sống đẹp, lí tưởng sống đấy đã tạo cho con người 1 tư thế mới, khỏe khoắn, ngang tàng, hào hùng

– Tinh thần về cái tôi công dân đầy ý thức bổn phận trước cuộc đời

+ Khẳng định dứt khoát, quyết liệt 1 khát vọng sống hiển hách: cứu dân cứu nước, 1 khát vọng thật xinh tươi, phệ lao.

– Tư thế, khát vọng buổi lên đường

+ Hình ảnh lãng mạn, hào hùng, con người được chắp đôi cánh thiên thần, vươn lên ngang hàng vũ trị, thể hiện ảnh ảnh con người ra đi tìm đường cứu nước hăm hở, tự tin,đầy cố gắng.

+ Bài học về lẽ sống đẹp của người cách mệnh.

c. Kết bài:

– Khái quát vấn đề.

3. Bài văn mẫu

Đề bài: Em hãy viết bài văn bình giảng bài thơ Lưu biệt lúc xuất dương của Phan Bội Châu.

GỢI Ý LÀM BÀI

3.1. Bài văn mẫu số 1

“Chúng ta có thề nói rằng trong lịch sử giải phóng dân tộc của dân chúng Việt Nam, trước Chủ tịch Hồ Chí Minh, Phan Bội Châu là 1 đối tượng lớn lao (Tôn Quang Phiệt), Phan Bội Châu là vong linh của các phong trào chuyển động giải phóng Quốc gia khoảng 25 5 dầu thế kỉ XX. Danh tiếng ông bất diệt với các tổ chức yêu nước như Hội Duy Tân, phong trào Đông Du, Việt Nam Quang Phục hội… Danh tiếng Phan Bội Châu gắn liền với hàng trăm bài thơ, hàng chục cuốn sách, 1 số bài văn tế và vài 3 vở tuồng tràn đầy ý thức yêu nước. “Phan Bội Châu câu thơ dậy sóng” (Tố Hữu).

5 1900, Phan Bội Châu đậu hương nguyên khoa thi Hương trường Nghệ. 5 1904 ông sáng lập ra Hội Duy Tân, 1 tố chức yêu nước. 5 1905 ông dấy lên phong trào Đông Du. Trước khi lên đường Đông du, qua Trung Hoa, Nhật Bản đế nguyện cầu viện với bao hoài bão vùng vẫy, ông đã để lại đồng đội bài thơ Lưu biệt lúc xuất dương (Xuất dương lưu biệt). được viết bằng chữ Hán, theo thể thất ngôn bát cú Đường luật, là khúc tráng ca biểu hiện tư thế cố gắng hăm hở, và những ý nghĩa cao cả mới mẻ của chí sĩ Phan Bội Châu trong buổi đầu xuất dương cứu nước.

Hai câu đề là 1 tuyên ngôn về chí hướng, về lẽ sống cao cả:

Sinh vi nam tử yếu hi kì

Khẳng hứa hẹn càng  khôn tự chuyển động

Kiêu hãnh mình là đấng đại trượng phu thì phải sống cho ra sống mong muốn làm nên điều lạ (yếu hi kì). Suy rộng ra, là chẳng thể sống tẩm thường. Không thể sống 1 cách tiêu cực để cho trời đất (càn khôn) tự chuyển dời  1 cách vô  vị, nhạt nhẽo. Câu thơ trình bày 1 tư thế, 1 tâm thế rất đẹp về chí đại trượng phu, tự tin ở đức độ và tài năng của mình, muốn làm nên sự nghiệp bự phệ, xoa chuyển trời đất, như ông đã nói rõ trong 1 bài thơ khác:

Dang tay ôm chặt bổ kình tế,

Mở mồm cười tan cuộc ân oán thù.

Gắn câu  thơ với sự nghiệp cách mệnh hết sức sôi nổi của Phan Bội Châu ta mới cảm thu được cái khí người hùng cùa nhà nhà thơ lớn lao. Đấng đại trượng phu muốu làm nên điều lạ ở trên đời, từng nấu nung và tâm niệm theo 1 vần thơ cố. Đấng đại trượng phu muôn làm nên điều lạ ở trên đời đấy có 1 bầu máu hot sùi sục: “Tôi được trời phú cho bầu máu hot cũng ko tới nỗi ít, khi còn nhỏ đọc sách của cha tôi, mỗi lúc tới những chỗ nơi người xưa chịu chết để thành đạo nhân, nước mắt lại dầm dề bé xuống ướt dẫm cả giấy…” (Ngục trung thư).

Phần thực, ý thơ mở mang, tác giả tự khẳng định vai trò của mình trong xà hội và trong lịch sử:

Ư bách nièn trung tu hữu ngã,

Khởi thiên tải hậu cách vô thủy.

Ngã là ta, tu hữu ngã tức là phải có ta trong cuộc đời 1 trăm 5 (bách niên trung). Câu thơ khẳng định biểu hiện niềm kiêu hãnh phệ lao của kẻ sĩ trong cảnh nước mất nhà tan. Thiên tải hậu ngàn 5 sau, là lịch sử của tổ quốc và dân tộc há lại ko có người nào (để lại tiếng tăm) ư? Hai câu 3, 4 đối nhau, lấy cái phủ định đế làm nổi trội điều khẳng định. Đấy là 1 ý thơ thâm thúy thế hiện vai trò tư nhân trong lịch sử: chuẩn bị phụ trách mọi bổn phận nhưng lịch sử uỷ thác. Ý nghĩ xinh tươi này là sự kế thừa những tư tưởng lớn lao của các vĩ nhân trong lịch sử: “Dẫu cho trăm thân này phơi ngoài nội cỏ, ngàn xác này gói trong da ngựa, ta cũng cam lòng”. (Trần Quốc Tuấn).

Lấy cái hữu hạn – bách niên – của 1 đời người đối với cái vô bờ – nhân tài – của lịch sử dân tộc, Phan Bội Châu đã hình thành 1 giọng thơ đĩnh đạc. hào hùng, biểu hiện 1 cố gắng và khát vọng trong buổi lên đường. Thành ra. trên bước đường cách mệnh giải phóng dân tộc, trải qua vô vàn thách thức và nguy hiểm, ông vẫn quật cường, sáng sủa.

Phần luận tác giả nói về sống và chết, nói về công danh.

Đây là 1 ý nghĩ rất mới lúc ta soi vào lịch sử dân tộc những 5 ám muội dưới giai cấp thống trị của thực dân Pháp. Khi quốc gia đã chết, đã bị ngoại quốc xâm lăng, giày xé thì thân phận dân ta chỉ là kiếp ngựa trâu, có sống cũng nhơ nhuốc điếm nhục. Trong tình cảnh đấy có nấu sử nghiền kinh, có chúi đầu vào tuyến đường khoa cử cũng bất nghĩa. Sách vở của thánh hiền liệu còn hữu dụng gì trong sự nghiệp cứu giang san.

Non sông đã chết, sống thêm nhục,

Hiền thánh còn đâu học của hoài.

Phan Bội Châu đã đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên trước nhất. Ông nói bằng tất cả tâm huyết và thành tâm. Ông nhắc nhở mọi người phải đoạn tuyệt với lôi học sĩ tử, chẳng thể đắm chìm trong khoảng hư danh, nhưng phải hăm hở đi tìm lí tưởng cao cả. Trong bài Bài ca chúc tết thanh niên viết vào dịp Tết 5 1927. Cụ khẩn thiết kêu gọi thanh niên:

Ai hữu chí từ nay xin gắng gỏi

Xếp bút nghiên nhưng tu dưỡng lấy ý thức

Đừng ham chơi, ngừng ham mặc, ham ăn

Dựng gan óc lên đánh tan sắt lửa

Xối máu hot rủa vết nhơ bầy tớ…

Sống như thế là sống đẹp. Sống như thế mới mong làm nên điều lạ ở trên đời, mới tự khẳng định được: Trong khoảng trăm 5 cần có tớ.

Phần kết là sự kết tinh của 1 hồn thơ bav bổng đượm sắc lãng mạn:

Nguyệt trục trường phong Đông hải khử,

Thiên trùng bạch lãng đồng loạt phi.

Ở văn Phan Bội Châu là thơ văn tuyên truyền, động viên lòng yêu nước, khêu gợi lòng phẫn nộ giặc. Thơ văn Phan Bội Châu sở dĩ biến thành những nhân ái quốc vì thâm đượm xúc cảm, sục sôi tâm huyết, có nhiều hình tượng đẹp nói về cảm hứng yêu nước và lí tưởng người hùng. Hai cấu kết là 1 tỉ dụ hùng hồn: Trường phong – Ngọn gió dài. Thiên trùng bạch lãng – nghìn lớp sóng bạc, là 2 hình tượng kì vĩ. Chí khí của người chiến sĩ cách mệnh được diễn đạt qua các vị ngữ nguyện trục (mong đuổi theo) và đồng loạt phi (cùng bay lên). Cái ko gian bát ngát nhưng nhà chí sĩ mong vượt qua là Đông hải. Hai thanh trắc cho âm điệu cất lên, bay lên. Âm hưởng bổng trầm đấy cũng góp phần trình bày cố gắng mạnh bạo lên đường cứu nước của Phan Bội Châu. Ớ đây nội lực, khả năng tranh đấu và khẩu khí của người chiến sĩ có sự hòa hợp, gắn bó và thông nhất. Sự nghiệp cách mệnh của Phan Bội Châu đã cho hậu thế biết rõ và cảm phục điều Tiên sinh đã nói ở 2 cấu kết.

Lưu biệt lúc xuất dương là bài thơ kiệt tác đầy tầm huyết. Bài thơ là ngôn ngữ kiêu hãnh của nhà chí sĩ giàu lòng yêu nước, thương dân, dám lao vào vì sự nghiệp giải phóng dân tộc. 1 giọng thơ đĩnh đạc hào hùng. Tráng lệ nhất là ở 2 cấu kết. Bài thơ trình bày 1 cách thâm thúy nhất cảm hứng yêu nước và lí tường người hùng của nhà chí sĩ lớn lao Phan Bội Châu.

3.2. Bài văn mẫu số 2

Sống trong tình cảnh tổ quốc bị thực dân Pháp xâm lăng, các chí sĩ và thanh niên yêu nước luôn nấu nung cố gắng tìm ra tuyến đường giải phóng dân tộc khỏi ách áp bức. Và điển hình trong số đấy phải kể tới nhà cách mệnh Phan Bội Châu. Ông đã trình bày ý chí, khát vọng ra đi tìm đường cứu nước của mình qua bài thơ “Lưu biệt lúc xuất dương”.

Bài thơ này được ông sáng tác 5 1905 nhằm mục tiêu chia tay, giã biệt bạn hữu, đồng đội trước khi sang Nhật Bản. Phan Bội Châu là người chỉ huy phong trào Đông du, xuất dương sang Nhật Bản để các thanh niên Việt Nam có dịp được học tập và cũng là thời kì hy vọng cơ hội để tổ chức lực lượng giành lại chủ quyền dân tộc.

Mở màn tác phẩm, Phan Bội Châu đã đưa ra quan niệm riêng về chí làm trai của mình:

“Sinh vi nam tử yếu hi kỳ,

Khẳng hứa hẹn càn khôn tự chuyển động”.

Chí làm trai đã được đề cập trong chiều dài của lịch sử văn chương từ văn chương dân gian tới văn chương trung đại. Ta chẳng thể ko biết tới câu thơ của Nguyễn Công Trứ:

“Đã mang tai mang tiếng ở trong trời đất

Phcửa ải có danh gì với sông núi”

Hay câu ca dao:

“Làm trai cho đáng nên trai

Phú Xuân đã trải, Đồng Nai đã từng”

Là 1 đại trượng phu ở đời thì phải có chí khí, ko quản ngại gian khổ, thách thức để lập được công danh, lưu tên muôn thuở trong sử sách. Đối với Phan Bội Châu, ông cho rằng để khẳng định được phận đại trượng phu thì phải “lạ”, phải làm được những điều phi thường, khác người. Có tương tự mới tạo ra sự biệt lập, ko trộn lẫn với bất kì người nào. Việc “lạ” nhưng ông đề cập ở đây chính là việc xoay chuyển càn khôn, tạo hóa. Đấy như 1 lời thử thách với vũ trụ, ông ko muốn bậc đại trượng phu tiêu cực chịu sự chi phối của trời đất, tình cảnh nhưng bậc đại trượng phu phải chủ động nắm bắt, chi phối lại tình cảnh, chẳng thể để “càn khôn tự chuyển dời”. Phcửa ải chăng câu thơ này hàm ý việc thực dân Pháp xâm lăng nước ta, đại trượng phu chẳng thể thờ ơ với vận mệnh dân tộc, để mặc cho bước sống động dân sang kiêm tính nhưng phải tìm ra tuyến đường mới để đưa tổ quốc thoát khỏi hiện thực ám muội, tự mình xoay chuyển cục diện thời đại?

Người đại trượng phu phải có bổn phận với thời cục mình đang sống, phải khẳng định được vai trò của mình đối với tổ quốc:

“Ư bách niên trung tu hữu ngã,

Khởi thiên tải hậu cánh vô thùy”

Cuộc đời con người là hữu hạn, vậy nên trong 1 trăm 5 ngắn ngủi đấy ta phải khắc ghi tên mình trong lịch sử, phải ghi lại sự còn đó của mình bằng những hành động hữu dụng cho tổ quốc. Bậc đại trượng phu nam nhi chẳng thể còn đó như 1 hạt cát vô danh giữa sa mạc nhưng phải tạo được dấu ấn, công huân, hiến dâng sức mình vào tuyến đường cứu nước. Giọng thơ có chút ngạo nghễ mà đấy là cái ngạo nghễ của 1 con người có chí hướng và cố gắng tiến hành chí hướng đấy. Cùng lúc Phan Bội Châu cũng trình bày niềm tin vào hậu thế, họ cũng sẽ để lại tiếng tăm trong sử sách muôn đời về sau. Bởi ông tin cậy vào lứa tuổi những người ông đưa sang Nhật Bản trong phong trào Đông du sẽ giúp ích được cho dân tộc.

1 triều đình vì cuộc sống của dân chúng, ngày mai của dân tộc sẽ có các chế độ tuyển mộ thiên tài bằng tuyến đường khoa cử. Đây cũng là tuyến đường nhưng các bậc đại trượng phu đeo đuổi để lập thân lâu nay mà lúc tổ quốc rơi vào tay giặc, triều đình chỉ là tay sai, bù nhìn cho địch thủ thì tuyến đường khoa cử ko còn thích hợp:

“Giang sơn tử hĩ sinh đồ nhuế,

Hiền thánh liêu nhiên tụng diệc si”!

Non sông, hiền thánh ko còn nữa, vậy học hành, thi cử còn có ý nghĩa gì? Hành động thiết thực nhất trong tình cảnh bấy giờ là tìm ra tuyến đường cứu nước đúng mực để đưa tổ quốc thoát khỏi ách áp bức, bóc lột của thực dân. Sống dưới sự cai trị của quân xâm lăng, dân chúng ta khái quát và những trí thức nói riêng đều cảm thấy đấy là điều điếm nhục, có đỗ đạt cũng hoài phí, uổng công bởi ko được trọng dụng để xây dựng giang san tăng trưởng.

Cho nên, bổn phận cao cả của người chí sĩ, bậc đại trượng phu là giải phóng dân tộc:

“Nguyện trục trường phong Đông hải khứ,

Thiên trùng bạch lãng đồng loạt phi”.

Hình ảnh “trường phong”, “Đông hải”, “thiên trùng bạch lãng” là những hình ảnh mang đậm màu sắc lãng mạn, trình bày tâm hồn bay bổng của Phan Bội Châu. Ông muốn vượt qua bể Đông, bay lên cùng nghìn đợt sóng bạc để tiến hành khát vọng phệ lao là cứu dân cứu nước. Đấy chẳng phải tuyến đường phẳng phiu, dễ đi nhưng là 1 tuyến đường đầy rẫy những hóc búa, gian khổ và cả sự mạo hiểm bởi Phan Bội Châu là 1 trong những người trước hết nuôi ý nghĩ đi tìm tuyến đường cứu nước mới, đấy là dựa vào sự viện trợ của nước ngoài nhưng chi tiết ở đây là Nhật Bản. Tuy rằng tuyến đường đấy ko đạt được cái đích như ông mong muốn mà ông đã sống và làm tròn phận sự của 1 đấng đại trượng phu, xong xuôi được chí làm trai của mình. Khát vọng của ông là khát vọng sánh ngang với vũ trụ, càn khôn, khát vọng vượt lên bóng đêm ám muội bao trùm lên cuộc sống bầy tớ để vươn đến ánh sáng.

“Lưu biệt lúc xuất dương” là bài thơ viết để Phan Bội Châu giã biệt bạn hữu trước lúc sang nước ngoài mà giọng điệu và lời thơ cực kỳ hào hùng, sôi sục khí thế, cố gắng tìm tuyến đường mới để cứu nước. Tác phẩm ko chỉ trình bày chí khí của ông nhưng còn có ý nghĩa thức tỉnh, kêu gọi các chí sĩ yêu nước chiến đấu vì nền độc lập của dân tộc.

—–Mod Ngữ văn biên soạn và tổng hợp—–

Phân tích vẻ đẹp lãng mạn, hào hùng của đối tượng trữ tình trong bài Lưu biệt lúc xuất dương

433

Cảm nhận bài thơ Lưu biệt lúc xuất dương của Phan Bội Châu

13246

Phân tích bài thơ Lưu biệt lúc xuất dương của Phan Bội Châu

9867

[rule_2_plain]

#Bình #giảng #bài #Lưu #biệt #lúc #xuất #dương #của #Phan #Bội #Châu


  • Tổng hợp: Phần Mềm Portable
  • Nguồn: https://hoc247.net/tu-lieu/binh-giang-bai-luu-biet-khi-xuat-duong-cua-phan-boi-chau-doc35757.html

admin1

Tôi là Đỗ Thủy đam mê sáng tạo viết Blog hàng ngày là những công việc mà tôi đang làm nó thực sự là những gì tôi yêu thích hãy theo dõi tôi để có những kiến thức bổ ích về xã hội ,cộng đồng và học tập.
Back to top button