Chứng minh Bình Ngô đại cáo là áng thiên cổ hùng văn

Bình Ngô đại cáo của Nguyễn Trãi ko chỉ là bản Tuyên ngôn độc lập thứ 2 của dân tộc nhưng mà còn là áng thiên cổ hùng văn rực rỡ, giàu trị giá. Phần Mềm Portable xin giới thiệu tới các em tài liệu Chứng minh Bình Ngô đại cáo là áng thiên cổ hùng văn để có thêm tài liệu ôn tập và nâng mày mò thêm tri thức về tác phẩm. Mời các em cùng tham khảo!

 Chứng minh Bình Ngô đại cáo là áng thiên cổ hùng văn

 

A. SƠ ĐỒ TÓM TẮT GỢI Ý

B. DÀN BÀI CHI TIẾT

I. Mở bài

– Giới thiệu tác giả Nguyễn Trãi: Là người hùng dân tộc danh nhân bản hóa toàn cầu, là thi sĩ, nhà văn kiệt xuất.

– Khái quát về tác phẩm: Hoàn cảnh có mặt trên thị trường, nhận xét chung về bài cáo – là áng thiên cổ hùng văn, là bản tuyên ngôn độc lập thứ 2 của dân tộc.

II. Thân bài

1. Gicửa ải thích thế nào là áng thiên cổ hùng văn

– Là áng văn hùng tráng được lưu truyền lại tới muôn thuở

– Trước Bình Ngô đại cáo, đã có những áng văn chính luận hoàn hảo như “Chiếu dời đô”, “Hịch tướng sĩ”, nhưng mà tới Bình Ngô đại cáo thuộc tính hùng tráng được trình bày thâm thúy hơn cả bởi trị giá nội dung tư tưởng và nghệ thuật nhưng mà nó trình bày

2. Chứng minh Bình Ngô đại cáo là áng thiên cổ hùng văn

a. Nhan đề

– Đại cáo là thể văn chính luận được vua chúa, thủ lĩnh dùng để ban bố, tuyên ngôn những sự kiện trọng đại cho người đời biết bằng những lời lẽ sắt đá, lí luận sắc bén, kết cấu chặt chẽ.

– Bình Ngô: Dẹp yên giặc Minh

– Đại cáo bình Ngô là bài cáo có ý nghĩa trọng đại của tổ quốc ban bố rộng khắp về việc đánh đuổi giặc Minh, giành lại độc lập, chủ quyền của dân tộc.

→Nhan đề tác phẩm gợi ý nghĩa long trọng, thiêng liên

b. Quy mô, dung lượng

– Đây là áng văn có quy mô bự với dung lượng dài gồm 4 phần được phân chia rõ ràng, chi tiết.

– Mỗi phần lại mang những nội dung trọng điểm chi tiết: phần 1 – luận đề chính nghĩa, phần 2 – vạch rõ tội ác đối phương, phần 3 – công đoạn chinh phạt gian nan và tất thắng của cuộc khởi nghĩa, phần 4 – tuyên bố chiến quả khẳng định sự nghiệp chính nghĩa

→Trước Đại cáo bình Ngô chưa có 1 áng văn chính luận nào có quy mô bự như thế.

c. Nội dung, tư tưởng

– Tư tưởng bự lao xuyên suốt chiều dài tác phẩm là tư tưởng “nhơn nghĩa”. Tư tưởng vừa có sự kế thừa của Nho giáo, vừa có sự mở mang và thông minh với 2 nội dung “yên dân” và “trừ bạo”. Từ trước cho đến nay, chưa 1 người nào phát hiện và phát biểu 1 cách hùng hồn và rõ ràng tư tưởng này như Nguyễn Trãi.

– Lời tuyên bố hùng hồn, sắt đá về độc lập, chủ quyền của dân tộc qua rất nhiều bình diện (nền văn hiến, bờ cõi, phong tục, lịch sử, anh hào)

+ Gọi vua Đại Việt là “Đế’, đặt các triều đại của Đại Việt sánh ngang với các triều đại của Trung Hoa trình bày niềm kiêu hãnh tự trọng dân tộc

+ So với “Nam quốc nước nhà” bản tuyên ngôn độc lập trước tiên của nước ta, đại cáo bình Ngô vừa có sự kế thừa, vừa có sự mở mang: kế thừa các nhân tố về phong vựa, bờ cõi, cách gọi các vua nước Việt là “đế”, mở mang, tăng trưởng ở các nhân tố nền văn hiến, phong tục, lịch sử, anh hào và tất cả những nhân tố này ko cần tới sự định đoạt của “thiên thư” nhưng mà do chính con người thiệt lập.

→Là bản tuyên ngôn hùng tráng và đầy đủ nhất về độc lập và chủ quyền dân tộc

– Thái độ căm thù trước những tội ác man rợ của đối phương.

+ Chúng dùng luận điệu bịp bợm để cướp nước, khủng bố giết hại người dân không có tội, bóc lột thuế khóa vơ vét sản vật, phá hoại môi trường xoá sổ sự sống, phá hoại sản xuất bóc lột sức lao động.

+ Nỗi đớn đau, xót xa, uất hận, căm tức của dân chúng trước những tội ác đó

→Là bản cáo trạng hùng hồn, sắt đá về tội ác đối phương.

– Tình yêu tổ quốc và 1 lòng đấu tranh chống giặc Minh của Lê Lợi, của nghĩa binh Lam Sơn và dân chúng

+ Lê Lợi là người người hùng áo vải, hợp lí tưởng, hoài bão bự lao và là vong linh của trận đánh

+ Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn đầy gian nan nhưng mà hào hùng, vang dội của dân tộc, khí thế như vũ bão và cách xử sự đầy nhân bản của dân tộc.

+ Sự thất bại thảm hại, điếm nhục, ê chề của giặ

→Niềm kiêu hãnh, tự trọng dân tộc thâm thúy

d. Rực rỡ nghệ thuật

– Lập luận chặt chẽ, sắt đá đầy thuyết phục: Đi từ cơ sở lí luận của tư tưởng nhơn nghĩa và chân lí về độc lập chủ quyền soi chiếu vào thực tế sự bất nhân, gian ác của giặc Minh và cuộc khởi nghĩa gian nan nhưng mà hào hùng của dân tộc và chung cuộc đi tới kết luận địch phi chính nghĩa, ta chính nghĩa.

– Các lí lẽ sắc bén, viện dẫn thuyết phục: Chứng minh về chủ quyền độc lập của dân tộc bằng những viện dẫn thuyết phục (văn hiến, bờ cõi, phong tục, lịch sử, anh hào), nói về tội ác của giặc (tội ác khủng bố, sát 2, hủy diệt môi trường, phá hoại sản xuất, bóc lột sức lao động,…),…

– Giọng điệu hào hùng, sắt đá, hùng tráng.

– Sử dụng cách nói đầy hình ảnh: Nướng thứ dân, vùi con đỏ, Trúc lam sơn ko ghi hết tội, đánh 1 trận sạch ko kình ngạc, đánh 2 trận tan tác chim muông,…

– Câu văn ngắn dài, biến hóa cởi mở lúc thì sắt đá luận tội khi lại hào hùng truyền tụng, khẳng định dứt khoát, quyết liệt

– Sử dụng các thủ pháp nghệ thuật liệt kê, thổi phồng, đối lập để trình bày những lập trường, ý kiến của tác giả

III. Kết bài

– Khẳng định lại địa điểm của tác phẩm Đại cáo bình Ngô

– Thể hiện tầm vóc và địa điểm của Nguyễn Trãi qua tác phẩm.

C. BÀI VĂN MẪU

  1. Bài văn mẫu số 1

Nguyễn Trãi để lại sự nghiệp văn chương khổng lồ, giàu trị giá cả về nội dung và nghệ thuật. Trong kho tàng tác phẩm đó ta chẳng thể ko nói đến Bình Ngô đại cáo vốn được mệnh danh là áng thiên cổ hùng văn. Tác phẩm ko chỉ hoàn hảo về nội dung nhưng mà còn mang những rực rỡ về nghệ thuật.

Tác phẩm được viết bởi Nguyễn Trãi dưới sự chỉ huy của chủ tướng Lê Lợi sau lúc dân chúng ta giành chiến thắng, đánh tan quân Minh xâm lăng. Văn bản được viết ra nhằm tuyên bố với toàn dân về việc chấm dứt chiến thắng vang dội chống quân đánh chiếm. Đây được coi là bản tuyên ngôn độc lập thứ 2 của dân tộc sau Nam quốc nước nhà. Cùng lúc tác phẩm cũng được bình chọn là áng thiên cổ hùng văn tức áng văn học hùng tráng được lưu truyền tới cả muôn thuở sau. Để biến thành 1 áng văn bất hủ muôn thuở tương tự cứng cáp Bình Ngô đại cáo phải có nội dung hoàn hảo, lại cùng lúc phải có 1 văn pháp điêu luyện, tài 3. Chỉ lúc tụ hội đầy đủ 2 nhân tố đó, thì mới xứng danh áng thiên cổ hùng văn.

Bắt đầu tác phẩm, lời văn hết sức sắt đá, dõng dạc, nêu lên luận đề nhơn nghĩa, luận đề này cũng chính là nhân tố chi phối tới nội dung toàn bài :

Việc nhơn nghĩa cốt ở yên dân

Quân điếu phạt trước lo trừ bạo

Nhơn nghĩa vốn là định nghĩa đạo đức của Nho giao, để nói về đạo lí, cách xử sự và tình mến thương giữa con người với nhau. Ở đây Nguyễn Trãi ko chỉ tiếp nhận nhưng mà còn có sự tăng trưởng đạo lý đó, tình mến thương phải được tiến hành bằng những hành động chi tiết: cốt ở yên dân, khiến cho dân chúng có cuộc sống yên ổn. Để tiến hành được điều ấy cần phải trừng phạt những kẻ tham tàn, bạo ngược, những thần thế hắc ám đã phá vỡ cuộc sống bình an của nhân dân. Như vậy, với Nguyễn Trãi, nhơn nghĩa khởi hành từ dân chúng, vì mến thương nhân dân, cùng lúc nhơn nghĩa còn gắn vời lòng yêu hòa bình, từ ấy nhơn nghĩa chính là lòng yêu nước. Đây chính là điểm mới mẻ, văn minh của Nguyễn Trãi.

Không ngừng lại ở ấy, Nguyễn Trãi còn đầy tự tin, khả năng khẳng định chủ quyền của dân tộc ta, ông ko chỉ khẳng định trên bình diện lãnh thổ bờ cõi, nhưng mà còn khẳng định ở những bình diện mang chiều sâu, thuộc về vốn văn hóa, truyền thống của mỗi dân tộc: Như nước Đại Việt ta từ trước/…/ Song anh hào chẳng lẽ cũng có. Ông sử dụng những từ ngữ vô cùng xác thực: từ trước, vốn xưng, đã lâu, đã chia, cũng khác để khẳng định sự hiển nhiên, vốn có lâu đời của chân lí. Ông là người đã hoàn thiện quan niệm về tổ quốc, dân tộc, đây là 1 bước tiến chẳng hề bé so với bản tuyên ngôn độc lập trước ấy.

Trên cơ sở khẳng định chủ quyền của dân tộc, Nguyễn Trãi đã phanh phui tội ác cũng như mưu mô xâm lăng của chúng. Ông đã thật tài tình lúc sử dụng các từ nhân, thừa cơ để phanh phui luận điệu bịp bợm, xảo quyệt của chúng phù Trần diệt Hồ. Chúng lấy cớ phù Trần diệt Hồ nhưng mà thực tiễn là để đàn áp, vơ vét của cải, của nả của dân chúng ta. Chúng có những hành động hết sức man rợ: Nướng thứ dân trên ngọn lửa / Vùi con đỏ xuống hầm tai vạ; thu thuế nặng nề: Nặng thuế khóa sạch ko đầm túi, chúng ác nghiệt tới mức còn ko tha cho cả những sự vật vô tri: Tàn hại cả giống côn trùng cây cối,… Tội ác của chúng ko chỉ khiến dân chúng căm hờn nhưng mà trời đất cũng ko tha thứ. Đọc từng câu thơ ta cũng thấy xót xa cho thân phận của người dân lúc phải chịu đựng ách áp bức của giặc Minh. Do đó, những người hùng anh hào bấy giờ sao có thể bó tay đứng nhìn cảnh đồng bào ta phải đổ máu trước lũ giặc ngoại xâm. Người người hùng Lê Lợi phất cờ khởi nghĩa khi mà còn gặp muôn ngàn gian khổ, nhưng mà bằng sự kiên cường, óc suy đoán minh mẫn ông đã can đảm vượt qua mọi trở lực đó. Nghĩa quân người hùng, can đảm tiến đánh những địa điểm không giống nhau khiến đối phương sức cùng lực kiệt. Giọng văn, nhịp độ đoạn thơ phát triển thành dập dồn, hứng khởi hơn bao giờ hết: Trận Bồ Đằng sấm vang chớp giật,/ Miền Trà Lân trúc chẻ tro bay; Ninh Kiều máu chảy thành sông, tanh trôi vạn dặm/ Tốt Động thây chất đầy nội, nhơ để nghìn 5. Quân ta đã dành thắng lợi vang danh, điểm sáng ở đây chính là thắng lợi dựa trên tư tưởng nhơn nghĩa: Đem đại nghĩa để thắng / Lấy chí nhân để thay hung bạo. Ta giành thắng lợi, ko xoá sổ đối phương tới cùng tận, nhưng mà vẫn chừa ra cho họ trục đường sống: Họ đã tham sống sợ chết, nhưng mà hoà hiếu thực bụng/ Ta lấy toàn quân là hơn, để dân chúng nghỉ sức/ Chẳng những mưu mẹo thần kì/ Cũng là chưa thấy lâu nay. Vì dân chúng nên mới khởi nghĩa, trong cuộc khởi nghĩa dân chúng cũng chính là lực lượng cốt cán. Tới lúc tha cho đối phương cũng để dân chúng nghỉ sức. Nhắc tới dân chúng với địa điểm quan trọng tương tự chỉ hiện ra trong tư tưởng của Nguyễn Trãi. Nhân dân là mấu chốt trong tư tưởng nhơn nghĩa của Nguyễn Trãi.

Xong xuôi bài đại cáo là lời truyền tụng, là tiếng lòng hân hoan tuyên bố thắng lợi và khẳng định thuộc tính chính nghĩa của cuộc khởi nghĩa: Xã tắc từ đây bền vững/ Giang sơn từ đây đổi mới/ Kiền khôn bĩ rồi lại thái/ Nhật nguyệt hối rồi lại minh.

Tác phẩm ko chỉ hoàn hảo ở nội dung nhưng mà còn rực rỡ về nghệ thuật. Tác phẩm được coi là áng văn chính luận mẫu mực, với bố cục chặt chẽ, lập luận sắc sảo. Để tạo tiền đề khai triển toàn thể tác phẩm, Nguyễn Trãi đã nêu luận đề nhơn nghĩa ngay lúc bắt đầu bài cáo, tiếp tới là phanh phui tội ác của đối phương; buổi đầu kháng chiến gian khó và chiến thắng vang dội của ta; chung cuộc là lời tuyên bố thắng lợi, khẳng định sự chính nghĩa của cuộc kháng chiến. Để làm nổi trội tội ác của giặc ông đã khôn khéo sử dụng nghệ thuật đối lập tương phản: Người bị ép xuống biển dòng lưng mò ngọc, ngán thay cá lớn, thuồng luồng đối lập với Thằng há mồm, đứa nhe răng, máu mỡ bấy no nê chưa chán. Ngoài ra sử dụng những hình tượng giàu trị giá gợi tả, gợi cảm: Ác nghiệt thay, trúc Nam Sơn ko ghi hết tội,/ Nhơ bẩn thay, nước Đông Hải ko rửa sạch mùi. Để phanh phui tội ác mọi rợ, hung ác của đối phương. Giọng văn thống thiết, đớn đau, xót xa lúc nói về thảm cảnh của dân chúng, khi sắt đá, mạnh bạo lúc buộc tội đối phương.

Với sự hoàn hảo ở cả 2 bình diện nội dung và nghệ thuật, Bình Ngô đại cáo xứng đáng là “áng thiên cổ hùng văn” của muôn thuở. Tác phẩm là áng văn bất hủ về sức mạnh tự lực, tự cường của dân tộc trong công đoạn tranh đấu chống lại quân xâm lăng, mang đến sự an yên, hạnh phúc cho dân chúng.

  1. Bài văn mẫu số 2

Nhắc đến Bình Ngô đại cáo của Nguyễn Trãi, người ta nhớ ngay tới 1 văn kiện lịch sử, 1 khúc tráng ca khải hoàn của 1 tổ quốc đã trải qua những 2 mươi 5 thống khổ bởi ách đô hộ và chiến tranh chống giặc Minh. Tác phẩm là sự kết tinh của lòng yêu nước, ý chí đánh giặc bất khuất của 1 dân tộc phải sống trong những tháng ngày đau thương, khổ nhục nhưng mà rất mực quang vinh. Thế nhưng mà bài cáo đó đã được nhà văn kiệt xuất Nguyễn Trãi viết bằng nghệ thuật chính luận đỉnh cao, bậc thầy nhưng mà ít tác phẩm cùng thể loại ở thời trung đại có được. Để rồi Bình Ngô đại cáo xứng đáng được gọi là áng “thiên cổ hùng văn”.

Áng “thiên cổ hùng văn” nghĩa là áng văn hùng tráng được lưu truyền tới cả ngàn đời. Để có được danh xưng đó, cứng cáp yêu cầu ở ấy phải là 1 tác phẩm văn học hoàn hảo cả về nội dung lẫn nghệ thuật. Cùng lúc cũng kể phải tới những trị giá lịch sử, tư tưởng lớn lao, có dấu ấn và ý nghĩa tới muôn thuở. Nhưng có nhẽ, 1 tác phẩm hay có thể lưu truyền tới được ngàn đời tương tự phải chạm tới được trái tim, xúc cảm của các lứa tuổi bao đời; phải có ý nghĩa tư tưởng bự lao thích hợp với mọi thời đại… Bình Ngô đại cáo là 1 áng văn bất hủ như thế.

Đã trải qua bao lăm 5, nhưng mà chắc hẳn dân tộc ta vẫn luôn kiêu hãnh lúc có 1 bản hùng văn nguy nga như Bình Ngô đại cáo. Tác phẩm đã khơi dậy lòng yêu nước, lòng tự trọng dân tộc, khát vọng hòa bình, ý chí quật cường trên trục đường tranh đấu bảo vệ tổ quốc. Biết bao lăm xúc cảm nhưng mà Nguyễn Trãi đã để tràn lên ngòi bút. Có sự cương quyết, vững trãi trong lời bắt đầu trước tiên:

Việc nhơn nghĩa cốt ở yên dân,

Quân điếu phạt trước lo trừ bạo.

Nhơn nghĩa vốn là 1 tư tưởng đạo Nho, trình bày cách hành xử tốt đẹp giữa người với người, chẳng phải lạ lẫm. Nhưng 4 chữ yên dân, trừ bạo Nguyễn Trãi đã nâng nó lên 1 tầm cao mới, biến thành 1 lý tưởng xã hội, 1 đạo lý dân tộc tới muôn thuở. Đâu có phải ở ngay thời khắc đó, giết thịt giặc Minh để trừ bạo ngược nhưng mà bất kỳ kẻ ngang tàng nào gây họa đều phải diệt trừ để dân chúng được sống yên ổn,, no ấm. Đấy là nhơn nghĩa bắt nguồn từ “dân vi bản”. Cho nên, ngay ở khúc bắt đầu này mới thấy có cả niềm kiêu dũng, hiên ngang lúc khẳng định chủ quyền, độc lập dân tộc:

Như nước Đại Việt ta từ trước

Song anh hào chẳng lẽ cũng có.

Khí chất tự chủ được toát lên từ sự so sánh đầy mới mẻ nhưng mà tiền lệ chưa từng có. Nó có trị giá hiển nhiên ở bất kỳ thời khắc nào, cho bất kỳ dân tộc nào. Nhưng vào khi đó, cách khẳng định chủ quyền với cường quốc bắc phương như thế là 1 đòn giáng chí mạng vào những kẻ đang thừa cơ gây họa đối với dân tộc ta.

Và còn có cả nỗi căm hận, uất nghẹn với tội ác tày đình của bè đảng cướp nước và bán nước. Làm sao chúng ta có thể quên những cảnh tượng đầy ám ảnh:

Nướng thứ dân trên ngọn lửa

Vùi con đỏ xuống dưới hầm tai vạ

Suốt 2 mươi 5 bại nhơn nghĩa, nát cả đất trời, từ con người thậm chí tới loài côn trùng cây cối cũng đều bị thảm sát thương tâm. Tội ác đó nước Đông Hải ko rửa sạch mùi, trúc Nam Sơn ko ghi hết tội, muôn thuở bằng chứng còn ghi. Mỗi cảnh người, cảnh nhà, cảnh tổ quốc đều toang hoang dưới lưỡi lê của loài khát máu… Làm sao chúng ta quên? Nguyễn Trãi như chạm vào nỗi đau nhức nhói tới tận tim gan, xương tủy, nhưng mà hiển nhiên trông thấy biết bao đối phương, đâu chỉ giặc Minh trong suốt chiều dài lịch sử giữ nước cũng đều mang chân tướng của những kẻ bạo tàn. Thành ra nhưng mà 1 nỗi đau như làm trỗi dậy nhiều nỗi đau để rồi ko được quên sứ mạng phải bảo vệ tổ quốc, đánh đuổi bè đảng kia.

Hơn thế, có cả sự trằn trọc, lo lắng cho vận mệnh tổ quốc với tấm lòng ái quốc, thương dân ngập tràn. Không phải trùng hợp Nguyễn Trãi dùng tới hơn 2 mươi câu văn để nói về chủ tướng Lê Lợi. 1 hình mẫu của bậc người hùng bước ra từ đời sống của dân chúng. Từ xuất thân tới cách xưng hô đều rất thân cận, Lê Lợi đau nỗi đau dân tộc như dân mình, phẫn nộ và nấu nung phấn đấu phục thù giặc như dân mình, khát vọng vượt qua mọi gian khổ, gian nan để đánh giặc như dân mình. Từ thấu hiểu, thương mến tới hành động, vị lãnh tụ đó đã biến yếu thành mạnh, lấy ít địch nhiều, thông minh ra những cách đánh xuất kì, phục kích dần dần tiến tới những chiến thắng vang dội. Nhưng đọc Bình Ngô đại cáo cứng cáp người nào cũng biết, quân ta thắng đâu chỉ bởi có những thuận tiện trên, nhưng mà còn bởi dân chúng 4 cõi 1 nhà, tướng sĩ 1 lòng phụ tử và luôn nêu cao ý thức:

Đem đại nghĩa để thắng

Lấy chí nhân để thay hung bạo

Đại nghĩa, chí nhân – không phải là kim chỉ nam, là ánh sáng soi rọi cho dân tộc ta lập những chiến công oai hùng sau đó. Và muôn thuở sau tư tưởng này vẫn mãi mãi biến thành ngọn đuốc cho ý thức tranh đấu chính nghĩa của Đại Việt trước mọi đối phương.

Hay cả khí thế sôi sục, quyết liệt của những tháng ngày kháng chiến oai hùng. Có nhẽ chất hùng văn của bản đại cáo được trình bày rõ nhất ở đoạn tái tạo lại trang sử hào hùng của dân tộc trong cuộc kháng chiến chống quân Minh. Liên tiếp những cuộc chiến, liên tục những đợt phản công của ta cũng là liên tục những lần thất bại của đối phương. Xuất phát từ xứ Nghệ, xứ Thanh rồi tới Đông Đô, Thăng Long, quang cảnh chiến trận đầy tàn khốc sấm vang chớp giật, trúc trẻ tro bay, máu chảy thành sông, thây chất đầy nội, sắc gió mây phải đổi, ánh nhật nguyệt phải mờ. Ta cứ thế nhưng mà thừa thắng xông lên bẻ gãy từng họng kìm, ngăn chặn mọi ngả đường tiếp viện. Địch hiện lên hoàn toàn đối lập với khi xưa. Trước ấy thằng há mồm, đứa nhe rang, máu mỡ bấy no nê chưa chán vậy nhưng mà giờ nghe hơi nhưng mà bạt vía, nín thở cầu tháo thân, bêu đầu, thiệt mạng, khoanh tay để đợi tiêu vong, trí cùng lực kiệt, thất thế, cụt đầu, thua cuộc tử vong, cùng kế tự sát, lê gối dâng tờ tạ tội, trói tay để tự xin hàng… Nguyễn Trãi đã tái tạo lại nghe đâu ko bỏ sót, chân tướng đối phương hiện lên thật điếm nhục, thảm hại. Tuy nhiên điều tâm phục, khẩu phục trong thắng lợi của ta chính là ở trục đường hiếu sinh mở ra cho giặc. 1 lần nữa tư tưởng nhơn nghĩa sáng ngời lại phát huy. Biết ngừng đúng khi, ko dồn đối phương tới bước đường cùng, ấy là đại nghĩa, chí nhân. Chiến thắng đó mới biến thành bất diệt, huyền thoại trong lịch sử giang san. Âm vang của 1 thuở oai hùng cũng vì vậy nhưng mà văng vẳng tới nghìn 5.

Cuối cùng xúc cảm vút lên thành lời ca đầy long trọng, hào sảng, hạnh phúc, vui sướng vì tổ quốc hoàn toàn độc lập, tự do. Giấc mơ về hòa bình nay đã biến thành hiện thực. Hẳn là người viết phải xúc động biết chừng nào!

Xã tắc từ nay bền vững,

Giang sơn từ đây đổi mới.

Kiền khôn bĩ rồi lại thái,

Nhật nguyệt hối rồi lại minh,

Muôn thuở nền thái hoà cứng cáp,

Ngàn thu vết điếm nhục sạch làu.

Quy luật của tồn vong, suy thịnh là như thế, nhưng mà vẫn phải khởi hành từ sự đồng sức, đồng lòng của dân chúng tướng sĩ, từ tài năng trác tuyệt của những bậc người hùng, từ nền móng trọng nhơn nghĩa, chuộng hòa bình. Điểm tựa đó có từ hàng trăm 5 trước và vẫn phát triển thành cứng cáp cho hàng trăm 5 về sau nhưng mà bài cáo như 1 lời nhắc nhở.

Đúng là Bình Ngô đại cáo, khúc khải hoàn ca, người hùng ca sáng chói cả 1 thời đã tụ hội biết bao lăm xúc cảm vậy như thể tiếng chuông ngân vang, đồng vọng từ dĩ vãng dội về, hướng chúng ta ở thời đại nào cũng thấy kiêu hãnh, tự hào. Nguyễn Trãi đã biến 1 văn kiện lịch sử mang tính khô khan, cứng nhắc, đầy chất sắc lệnh, biến thành 1 áng hùng văn đam mê, trong trắng và có trị giá tới ngàn đời.

Nhhài lòng nghĩa “thiên cổ hùng văn” của tác phẩm còn trình bày ở nghệ thuật viết văn chính luận tài tình, kiệt xuất của Nguyễn Trãi. Điều đáng nhớ của Đại cáo bình Ngô là đã đưa nghệ thuật viết văn chính luận trung đại đạt tới 1 trình độ mẫu mực, bậc thầy. Bản đại cáo hướng đến nhân vật là dân chúng bách tính Đại Việt để tuyên bố về nền độc lập sau thắng lợi giặc Minh. Tuy nhiên, chiến tranh ko còn nhưng mà tính bút chiến của nó vẫn minh bạch. Nhà văn vẫn hướng 1 mực đến đối phương, đến thần thế cực cường nhưng mà bao đời nay luôn dòm ngó. Nền độc lập là quyền bất khả xâm phạm, ko chỉ quân Lam Sơn đã bảo vệ thành công nhưng mà từ đời trước tới cả đời sau vẫn vậy. Nên bài cáo như 1 lần nữa đấu tranh trực diện với đối phương trên chiến trường ngoại giao. Chúng ta có đầy đủ các nhân tố tương hợp để xác lập chủ quyền, đã bền chí đứng lên đấu tranh để bảo vệ. Chiến thắng của ta là có thật, thất bại của đối phương ko còn gì ranh cãi. Bản đại cáo vang lên như 1 lời phán xử chung cuộc tại tòa án nhơn nghĩa. Lời phán xử đó sắt đá, hùng hồn khắc sâu vào tâm tưởng người dân đất Việt mãi nghìn 5.

Kế bên ấy, bản đại cáo có 1 kết cấu hết sức chặt chẽ. Xuất phát từ cơ sở lí luận nêu chân lý chính nghĩa muôn thuở tới phanh phui tội ác trời ko dung đất ko tha của đối phương để nói lên thực tế cần phải tranh đấu để bảo vệ chân lý đó. Nguyễn Trãi đã đặt nền tảng cứng cáp rồi dần dần xây những bức tường thành vững trãi về công đoạn bảo vệ độc lập của dân chúng ta. Lối văn biền ngẫu được Nguyễn Trãi sử dụng rất tài tình. Sự đối xứng trong từng câu văn liên kết với văn pháp tương phản, ước lệ đậm chất sử thi đã dựng nên 1 bức tranh nguy nga, oai hùng 1 thuở. Lập luận trong bài cáo đầy sắc bén lúc lấy tư tưởng nhơn nghĩa làm gốc. Mọi nội dung khai triển đều dựa trên tư tưởng này. Thành ra mới phanh phui được gương mặt xảo quyệt, hiểm độc của đối phương, mới thấy cuộc kháng chiến đầy gian nan nhưng mà hào hùng của dân tộc là chính nghĩa. Cứ từ nhơn nghĩa thì việc tổ quốc được hòa bình là điều thế tất nhưng mà thôi. Ngôn ngữ của bài cáo cũng là 1 trong những nhân tố làm nên trị giá, vì giàu chất tạo hình, hình thành nhiều chủng loại sắc thái giọng điệu mang đến nhiều xúc cảm. Tuy nhiên 1 trong những nhân tố nữa để bản đại cáo mãi trường tồn là phần văn bản dịch rất thành công, đã chuyển tải 1 cách nguyên lành xúc cảm từ văn bản gốc để các lứa tuổi sau cảm thu được dễ ợt.

Xin được mượn lời của thi sĩ Xuân Diệu để thay cho lời kết: “Trước Lê Lợi, đã từng có thắng lợi oanh liệt đuổi sạch quân Nguyên xâm lăng ở thời nhà Trần, sau thời Lê Lợi, sẽ có thắng lợi thần tốc của vua Quang Trung đánh đuổi 20 vạn quân Thanh xâm lăng, nhưng mà trong văn chương sử chỉ có 1 áng văn Bình Ngô đại cáo, bởi các lẽ: ko có 3 Nguyễn Trãi để viết 3 áng văn khải hoàn nhưng mà lịch sử yêu cầu ở 3 thời khắc, nhưng mà chỉ có 1 Nguyễn Trãi chi tiết, hiệu Ức Trai, ở đầu triều Lê cộng với tài dùng binh kinh bang tế thế, đã có cái nhân tài viết văn”.

—–Mod Ngữ văn biên soạn và tổng hợp—–

.


 

Thông tin thêm

Chứng minh Bình Ngô đại cáo là áng thiên cổ hùng văn

[rule_3_plain]

Bình Ngô đại cáo của Nguyễn Trãi ko chỉ là bản Tuyên ngôn độc lập thứ 2 của dân tộc nhưng mà còn là áng thiên cổ hùng văn rực rỡ, giàu trị giá. Phần Mềm Portable xin giới thiệu tới các em tài liệu Chứng minh Bình Ngô đại cáo là áng thiên cổ hùng văn để có thêm tài liệu ôn tập và nâng mày mò thêm tri thức về tác phẩm. Mời các em cùng tham khảo!
 Chứng minh Bình Ngô đại cáo là áng thiên cổ hùng văn

 

A. SƠ ĐỒ TÓM TẮT GỢI Ý

B. DÀN BÀI CHI TIẾT

I. Mở bài

– Giới thiệu tác giả Nguyễn Trãi: Là người hùng dân tộc danh nhân bản hóa toàn cầu, là thi sĩ, nhà văn kiệt xuất.

– Khái quát về tác phẩm: Hoàn cảnh có mặt trên thị trường, nhận xét chung về bài cáo – là áng thiên cổ hùng văn, là bản tuyên ngôn độc lập thứ 2 của dân tộc.

II. Thân bài

1. Gicửa ải thích thế nào là áng thiên cổ hùng văn

– Là áng văn hùng tráng được lưu truyền lại tới muôn thuở

– Trước Bình Ngô đại cáo, đã có những áng văn chính luận hoàn hảo như “Chiếu dời đô”, “Hịch tướng sĩ”, nhưng mà tới Bình Ngô đại cáo thuộc tính hùng tráng được trình bày thâm thúy hơn cả bởi trị giá nội dung tư tưởng và nghệ thuật nhưng mà nó trình bày

2. Chứng minh Bình Ngô đại cáo là áng thiên cổ hùng văn

a. Nhan đề

– Đại cáo là thể văn chính luận được vua chúa, thủ lĩnh dùng để ban bố, tuyên ngôn những sự kiện trọng đại cho người đời biết bằng những lời lẽ sắt đá, lí luận sắc bén, kết cấu chặt chẽ.

– Bình Ngô: Dẹp yên giặc Minh

– Đại cáo bình Ngô là bài cáo có ý nghĩa trọng đại của tổ quốc ban bố rộng khắp về việc đánh đuổi giặc Minh, giành lại độc lập, chủ quyền của dân tộc.

→Nhan đề tác phẩm gợi ý nghĩa long trọng, thiêng liên

b. Quy mô, dung lượng

– Đây là áng văn có quy mô bự với dung lượng dài gồm 4 phần được phân chia rõ ràng, chi tiết.

– Mỗi phần lại mang những nội dung trọng điểm chi tiết: phần 1 – luận đề chính nghĩa, phần 2 – vạch rõ tội ác đối phương, phần 3 – công đoạn chinh phạt gian nan và tất thắng của cuộc khởi nghĩa, phần 4 – tuyên bố chiến quả khẳng định sự nghiệp chính nghĩa

→Trước Đại cáo bình Ngô chưa có 1 áng văn chính luận nào có quy mô bự như thế.

c. Nội dung, tư tưởng

– Tư tưởng bự lao xuyên suốt chiều dài tác phẩm là tư tưởng “nhơn nghĩa”. Tư tưởng vừa có sự kế thừa của Nho giáo, vừa có sự mở mang và thông minh với 2 nội dung “yên dân” và “trừ bạo”. Từ trước cho đến nay, chưa 1 người nào phát hiện và phát biểu 1 cách hùng hồn và rõ ràng tư tưởng này như Nguyễn Trãi.

– Lời tuyên bố hùng hồn, sắt đá về độc lập, chủ quyền của dân tộc qua rất nhiều bình diện (nền văn hiến, bờ cõi, phong tục, lịch sử, anh hào)

+ Gọi vua Đại Việt là “Đế’, đặt các triều đại của Đại Việt sánh ngang với các triều đại của Trung Hoa trình bày niềm kiêu hãnh tự trọng dân tộc

+ So với “Nam quốc nước nhà” bản tuyên ngôn độc lập trước tiên của nước ta, đại cáo bình Ngô vừa có sự kế thừa, vừa có sự mở mang: kế thừa các nhân tố về phong vựa, bờ cõi, cách gọi các vua nước Việt là “đế”, mở mang, tăng trưởng ở các nhân tố nền văn hiến, phong tục, lịch sử, anh hào và tất cả những nhân tố này ko cần tới sự định đoạt của “thiên thư” nhưng mà do chính con người thiệt lập.

→Là bản tuyên ngôn hùng tráng và đầy đủ nhất về độc lập và chủ quyền dân tộc

– Thái độ căm thù trước những tội ác man rợ của đối phương.

+ Chúng dùng luận điệu bịp bợm để cướp nước, khủng bố giết hại người dân không có tội, bóc lột thuế khóa vơ vét sản vật, phá hoại môi trường xoá sổ sự sống, phá hoại sản xuất bóc lột sức lao động.

+ Nỗi đớn đau, xót xa, uất hận, căm tức của dân chúng trước những tội ác đó

→Là bản cáo trạng hùng hồn, sắt đá về tội ác đối phương.

– Tình yêu tổ quốc và 1 lòng đấu tranh chống giặc Minh của Lê Lợi, của nghĩa binh Lam Sơn và dân chúng

+ Lê Lợi là người người hùng áo vải, hợp lí tưởng, hoài bão bự lao và là vong linh của trận đánh

+ Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn đầy gian nan nhưng mà hào hùng, vang dội của dân tộc, khí thế như vũ bão và cách xử sự đầy nhân bản của dân tộc.

+ Sự thất bại thảm hại, điếm nhục, ê chề của giặ

→Niềm kiêu hãnh, tự trọng dân tộc thâm thúy

d. Rực rỡ nghệ thuật

– Lập luận chặt chẽ, sắt đá đầy thuyết phục: Đi từ cơ sở lí luận của tư tưởng nhơn nghĩa và chân lí về độc lập chủ quyền soi chiếu vào thực tế sự bất nhân, gian ác của giặc Minh và cuộc khởi nghĩa gian nan nhưng mà hào hùng của dân tộc và chung cuộc đi tới kết luận địch phi chính nghĩa, ta chính nghĩa.

– Các lí lẽ sắc bén, viện dẫn thuyết phục: Chứng minh về chủ quyền độc lập của dân tộc bằng những viện dẫn thuyết phục (văn hiến, bờ cõi, phong tục, lịch sử, anh hào), nói về tội ác của giặc (tội ác khủng bố, sát 2, hủy diệt môi trường, phá hoại sản xuất, bóc lột sức lao động,…),…

– Giọng điệu hào hùng, sắt đá, hùng tráng.

– Sử dụng cách nói đầy hình ảnh: Nướng thứ dân, vùi con đỏ, Trúc lam sơn ko ghi hết tội, đánh 1 trận sạch ko kình ngạc, đánh 2 trận tan tác chim muông,…

– Câu văn ngắn dài, biến hóa cởi mở lúc thì sắt đá luận tội khi lại hào hùng truyền tụng, khẳng định dứt khoát, quyết liệt

– Sử dụng các thủ pháp nghệ thuật liệt kê, thổi phồng, đối lập để trình bày những lập trường, ý kiến của tác giả

III. Kết bài

– Khẳng định lại địa điểm của tác phẩm Đại cáo bình Ngô

– Thể hiện tầm vóc và địa điểm của Nguyễn Trãi qua tác phẩm.

C. BÀI VĂN MẪU

Bài văn mẫu số 1

Nguyễn Trãi để lại sự nghiệp văn chương khổng lồ, giàu trị giá cả về nội dung và nghệ thuật. Trong kho tàng tác phẩm đó ta chẳng thể ko nói đến Bình Ngô đại cáo vốn được mệnh danh là áng thiên cổ hùng văn. Tác phẩm ko chỉ hoàn hảo về nội dung nhưng mà còn mang những rực rỡ về nghệ thuật.

Tác phẩm được viết bởi Nguyễn Trãi dưới sự chỉ huy của chủ tướng Lê Lợi sau lúc dân chúng ta giành chiến thắng, đánh tan quân Minh xâm lăng. Văn bản được viết ra nhằm tuyên bố với toàn dân về việc chấm dứt chiến thắng vang dội chống quân đánh chiếm. Đây được coi là bản tuyên ngôn độc lập thứ 2 của dân tộc sau Nam quốc nước nhà. Cùng lúc tác phẩm cũng được bình chọn là áng thiên cổ hùng văn tức áng văn học hùng tráng được lưu truyền tới cả muôn thuở sau. Để biến thành 1 áng văn bất hủ muôn thuở tương tự cứng cáp Bình Ngô đại cáo phải có nội dung hoàn hảo, lại cùng lúc phải có 1 văn pháp điêu luyện, tài 3. Chỉ lúc tụ hội đầy đủ 2 nhân tố đó, thì mới xứng danh áng thiên cổ hùng văn.

Bắt đầu tác phẩm, lời văn hết sức sắt đá, dõng dạc, nêu lên luận đề nhơn nghĩa, luận đề này cũng chính là nhân tố chi phối tới nội dung toàn bài :

Việc nhơn nghĩa cốt ở yên dân

Quân điếu phạt trước lo trừ bạo

Nhơn nghĩa vốn là định nghĩa đạo đức của Nho giao, để nói về đạo lí, cách xử sự và tình mến thương giữa con người với nhau. Ở đây Nguyễn Trãi ko chỉ tiếp nhận nhưng mà còn có sự tăng trưởng đạo lý đó, tình mến thương phải được tiến hành bằng những hành động chi tiết: cốt ở yên dân, khiến cho dân chúng có cuộc sống yên ổn. Để tiến hành được điều ấy cần phải trừng phạt những kẻ tham tàn, bạo ngược, những thần thế hắc ám đã phá vỡ cuộc sống bình an của nhân dân. Như vậy, với Nguyễn Trãi, nhơn nghĩa khởi hành từ dân chúng, vì mến thương nhân dân, cùng lúc nhơn nghĩa còn gắn vời lòng yêu hòa bình, từ ấy nhơn nghĩa chính là lòng yêu nước. Đây chính là điểm mới mẻ, văn minh của Nguyễn Trãi.

Không ngừng lại ở ấy, Nguyễn Trãi còn đầy tự tin, khả năng khẳng định chủ quyền của dân tộc ta, ông ko chỉ khẳng định trên bình diện lãnh thổ bờ cõi, nhưng mà còn khẳng định ở những bình diện mang chiều sâu, thuộc về vốn văn hóa, truyền thống của mỗi dân tộc: Như nước Đại Việt ta từ trước/…/ Song anh hào chẳng lẽ cũng có. Ông sử dụng những từ ngữ vô cùng xác thực: từ trước, vốn xưng, đã lâu, đã chia, cũng khác để khẳng định sự hiển nhiên, vốn có lâu đời của chân lí. Ông là người đã hoàn thiện quan niệm về tổ quốc, dân tộc, đây là 1 bước tiến chẳng hề bé so với bản tuyên ngôn độc lập trước ấy.

Trên cơ sở khẳng định chủ quyền của dân tộc, Nguyễn Trãi đã phanh phui tội ác cũng như mưu mô xâm lăng của chúng. Ông đã thật tài tình lúc sử dụng các từ nhân, thừa cơ để phanh phui luận điệu bịp bợm, xảo quyệt của chúng phù Trần diệt Hồ. Chúng lấy cớ phù Trần diệt Hồ nhưng mà thực tiễn là để đàn áp, vơ vét của cải, của nả của dân chúng ta. Chúng có những hành động hết sức man rợ: Nướng thứ dân trên ngọn lửa / Vùi con đỏ xuống hầm tai vạ; thu thuế nặng nề: Nặng thuế khóa sạch ko đầm túi, chúng ác nghiệt tới mức còn ko tha cho cả những sự vật vô tri: Tàn hại cả giống côn trùng cây cối,… Tội ác của chúng ko chỉ khiến dân chúng căm hờn nhưng mà trời đất cũng ko tha thứ. Đọc từng câu thơ ta cũng thấy xót xa cho thân phận của người dân lúc phải chịu đựng ách áp bức của giặc Minh. Do đó, những người hùng anh hào bấy giờ sao có thể bó tay đứng nhìn cảnh đồng bào ta phải đổ máu trước lũ giặc ngoại xâm. Người người hùng Lê Lợi phất cờ khởi nghĩa khi mà còn gặp muôn ngàn gian khổ, nhưng mà bằng sự kiên cường, óc suy đoán minh mẫn ông đã can đảm vượt qua mọi trở lực đó. Nghĩa quân người hùng, can đảm tiến đánh những địa điểm không giống nhau khiến đối phương sức cùng lực kiệt. Giọng văn, nhịp độ đoạn thơ phát triển thành dập dồn, hứng khởi hơn bao giờ hết: Trận Bồ Đằng sấm vang chớp giật,/ Miền Trà Lân trúc chẻ tro bay; Ninh Kiều máu chảy thành sông, tanh trôi vạn dặm/ Tốt Động thây chất đầy nội, nhơ để nghìn 5. Quân ta đã dành thắng lợi vang danh, điểm sáng ở đây chính là thắng lợi dựa trên tư tưởng nhơn nghĩa: Đem đại nghĩa để thắng / Lấy chí nhân để thay hung bạo. Ta giành thắng lợi, ko xoá sổ đối phương tới cùng tận, nhưng mà vẫn chừa ra cho họ trục đường sống: Họ đã tham sống sợ chết, nhưng mà hoà hiếu thực bụng/ Ta lấy toàn quân là hơn, để dân chúng nghỉ sức/ Chẳng những mưu mẹo thần kì/ Cũng là chưa thấy lâu nay. Vì dân chúng nên mới khởi nghĩa, trong cuộc khởi nghĩa dân chúng cũng chính là lực lượng cốt cán. Tới lúc tha cho đối phương cũng để dân chúng nghỉ sức. Nhắc tới dân chúng với địa điểm quan trọng tương tự chỉ hiện ra trong tư tưởng của Nguyễn Trãi. Nhân dân là mấu chốt trong tư tưởng nhơn nghĩa của Nguyễn Trãi.

Xong xuôi bài đại cáo là lời truyền tụng, là tiếng lòng hân hoan tuyên bố thắng lợi và khẳng định thuộc tính chính nghĩa của cuộc khởi nghĩa: Xã tắc từ đây bền vững/ Giang sơn từ đây đổi mới/ Kiền khôn bĩ rồi lại thái/ Nhật nguyệt hối rồi lại minh.

Tác phẩm ko chỉ hoàn hảo ở nội dung nhưng mà còn rực rỡ về nghệ thuật. Tác phẩm được coi là áng văn chính luận mẫu mực, với bố cục chặt chẽ, lập luận sắc sảo. Để tạo tiền đề khai triển toàn thể tác phẩm, Nguyễn Trãi đã nêu luận đề nhơn nghĩa ngay lúc bắt đầu bài cáo, tiếp tới là phanh phui tội ác của đối phương; buổi đầu kháng chiến gian khó và chiến thắng vang dội của ta; chung cuộc là lời tuyên bố thắng lợi, khẳng định sự chính nghĩa của cuộc kháng chiến. Để làm nổi trội tội ác của giặc ông đã khôn khéo sử dụng nghệ thuật đối lập tương phản: Người bị ép xuống biển dòng lưng mò ngọc, ngán thay cá lớn, thuồng luồng đối lập với Thằng há mồm, đứa nhe răng, máu mỡ bấy no nê chưa chán. Ngoài ra sử dụng những hình tượng giàu trị giá gợi tả, gợi cảm: Ác nghiệt thay, trúc Nam Sơn ko ghi hết tội,/ Nhơ bẩn thay, nước Đông Hải ko rửa sạch mùi. Để phanh phui tội ác mọi rợ, hung ác của đối phương. Giọng văn thống thiết, đớn đau, xót xa lúc nói về thảm cảnh của dân chúng, khi sắt đá, mạnh bạo lúc buộc tội đối phương.

Với sự hoàn hảo ở cả 2 bình diện nội dung và nghệ thuật, Bình Ngô đại cáo xứng đáng là “áng thiên cổ hùng văn” của muôn thuở. Tác phẩm là áng văn bất hủ về sức mạnh tự lực, tự cường của dân tộc trong công đoạn tranh đấu chống lại quân xâm lăng, mang đến sự an yên, hạnh phúc cho dân chúng.

Bài văn mẫu số 2

Nhắc đến Bình Ngô đại cáo của Nguyễn Trãi, người ta nhớ ngay tới 1 văn kiện lịch sử, 1 khúc tráng ca khải hoàn của 1 tổ quốc đã trải qua những 2 mươi 5 thống khổ bởi ách đô hộ và chiến tranh chống giặc Minh. Tác phẩm là sự kết tinh của lòng yêu nước, ý chí đánh giặc bất khuất của 1 dân tộc phải sống trong những tháng ngày đau thương, khổ nhục nhưng mà rất mực quang vinh. Thế nhưng mà bài cáo đó đã được nhà văn kiệt xuất Nguyễn Trãi viết bằng nghệ thuật chính luận đỉnh cao, bậc thầy nhưng mà ít tác phẩm cùng thể loại ở thời trung đại có được. Để rồi Bình Ngô đại cáo xứng đáng được gọi là áng “thiên cổ hùng văn”.

Áng “thiên cổ hùng văn” nghĩa là áng văn hùng tráng được lưu truyền tới cả ngàn đời. Để có được danh xưng đó, cứng cáp yêu cầu ở ấy phải là 1 tác phẩm văn học hoàn hảo cả về nội dung lẫn nghệ thuật. Cùng lúc cũng kể phải tới những trị giá lịch sử, tư tưởng lớn lao, có dấu ấn và ý nghĩa tới muôn thuở. Nhưng có nhẽ, 1 tác phẩm hay có thể lưu truyền tới được ngàn đời tương tự phải chạm tới được trái tim, xúc cảm của các lứa tuổi bao đời; phải có ý nghĩa tư tưởng bự lao thích hợp với mọi thời đại… Bình Ngô đại cáo là 1 áng văn bất hủ như thế.

Đã trải qua bao lăm 5, nhưng mà chắc hẳn dân tộc ta vẫn luôn kiêu hãnh lúc có 1 bản hùng văn nguy nga như Bình Ngô đại cáo. Tác phẩm đã khơi dậy lòng yêu nước, lòng tự trọng dân tộc, khát vọng hòa bình, ý chí quật cường trên trục đường tranh đấu bảo vệ tổ quốc. Biết bao lăm xúc cảm nhưng mà Nguyễn Trãi đã để tràn lên ngòi bút. Có sự cương quyết, vững trãi trong lời bắt đầu trước tiên:

Việc nhơn nghĩa cốt ở yên dân,

Quân điếu phạt trước lo trừ bạo.

Nhơn nghĩa vốn là 1 tư tưởng đạo Nho, trình bày cách hành xử tốt đẹp giữa người với người, chẳng phải lạ lẫm. Nhưng 4 chữ yên dân, trừ bạo Nguyễn Trãi đã nâng nó lên 1 tầm cao mới, biến thành 1 lý tưởng xã hội, 1 đạo lý dân tộc tới muôn thuở. Đâu có phải ở ngay thời khắc đó, giết thịt giặc Minh để trừ bạo ngược nhưng mà bất kỳ kẻ ngang tàng nào gây họa đều phải diệt trừ để dân chúng được sống yên ổn,, no ấm. Đấy là nhơn nghĩa bắt nguồn từ “dân vi bản”. Cho nên, ngay ở khúc bắt đầu này mới thấy có cả niềm kiêu dũng, hiên ngang lúc khẳng định chủ quyền, độc lập dân tộc:

Như nước Đại Việt ta từ trước

Song anh hào chẳng lẽ cũng có.

Khí chất tự chủ được toát lên từ sự so sánh đầy mới mẻ nhưng mà tiền lệ chưa từng có. Nó có trị giá hiển nhiên ở bất kỳ thời khắc nào, cho bất kỳ dân tộc nào. Nhưng vào khi đó, cách khẳng định chủ quyền với cường quốc bắc phương như thế là 1 đòn giáng chí mạng vào những kẻ đang thừa cơ gây họa đối với dân tộc ta.

Và còn có cả nỗi căm hận, uất nghẹn với tội ác tày đình của bè đảng cướp nước và bán nước. Làm sao chúng ta có thể quên những cảnh tượng đầy ám ảnh:

Nướng thứ dân trên ngọn lửa

Vùi con đỏ xuống dưới hầm tai vạ

Suốt 2 mươi 5 bại nhơn nghĩa, nát cả đất trời, từ con người thậm chí tới loài côn trùng cây cối cũng đều bị thảm sát thương tâm. Tội ác đó nước Đông Hải ko rửa sạch mùi, trúc Nam Sơn ko ghi hết tội, muôn thuở bằng chứng còn ghi. Mỗi cảnh người, cảnh nhà, cảnh tổ quốc đều toang hoang dưới lưỡi lê của loài khát máu… Làm sao chúng ta quên? Nguyễn Trãi như chạm vào nỗi đau nhức nhói tới tận tim gan, xương tủy, nhưng mà hiển nhiên trông thấy biết bao đối phương, đâu chỉ giặc Minh trong suốt chiều dài lịch sử giữ nước cũng đều mang chân tướng của những kẻ bạo tàn. Thành ra nhưng mà 1 nỗi đau như làm trỗi dậy nhiều nỗi đau để rồi ko được quên sứ mạng phải bảo vệ tổ quốc, đánh đuổi bè đảng kia.

Hơn thế, có cả sự trằn trọc, lo lắng cho vận mệnh tổ quốc với tấm lòng ái quốc, thương dân ngập tràn. Không phải trùng hợp Nguyễn Trãi dùng tới hơn 2 mươi câu văn để nói về chủ tướng Lê Lợi. 1 hình mẫu của bậc người hùng bước ra từ đời sống của dân chúng. Từ xuất thân tới cách xưng hô đều rất thân cận, Lê Lợi đau nỗi đau dân tộc như dân mình, phẫn nộ và nấu nung phấn đấu phục thù giặc như dân mình, khát vọng vượt qua mọi gian khổ, gian nan để đánh giặc như dân mình. Từ thấu hiểu, thương mến tới hành động, vị lãnh tụ đó đã biến yếu thành mạnh, lấy ít địch nhiều, thông minh ra những cách đánh xuất kì, phục kích dần dần tiến tới những chiến thắng vang dội. Nhưng đọc Bình Ngô đại cáo cứng cáp người nào cũng biết, quân ta thắng đâu chỉ bởi có những thuận tiện trên, nhưng mà còn bởi dân chúng 4 cõi 1 nhà, tướng sĩ 1 lòng phụ tử và luôn nêu cao ý thức:

Đem đại nghĩa để thắng

Lấy chí nhân để thay hung bạo

Đại nghĩa, chí nhân – không phải là kim chỉ nam, là ánh sáng soi rọi cho dân tộc ta lập những chiến công oai hùng sau đó. Và muôn thuở sau tư tưởng này vẫn mãi mãi biến thành ngọn đuốc cho ý thức tranh đấu chính nghĩa của Đại Việt trước mọi đối phương.

Hay cả khí thế sôi sục, quyết liệt của những tháng ngày kháng chiến oai hùng. Có nhẽ chất hùng văn của bản đại cáo được trình bày rõ nhất ở đoạn tái tạo lại trang sử hào hùng của dân tộc trong cuộc kháng chiến chống quân Minh. Liên tiếp những cuộc chiến, liên tục những đợt phản công của ta cũng là liên tục những lần thất bại của đối phương. Xuất phát từ xứ Nghệ, xứ Thanh rồi tới Đông Đô, Thăng Long, quang cảnh chiến trận đầy tàn khốc sấm vang chớp giật, trúc trẻ tro bay, máu chảy thành sông, thây chất đầy nội, sắc gió mây phải đổi, ánh nhật nguyệt phải mờ. Ta cứ thế nhưng mà thừa thắng xông lên bẻ gãy từng họng kìm, ngăn chặn mọi ngả đường tiếp viện. Địch hiện lên hoàn toàn đối lập với khi xưa. Trước ấy thằng há mồm, đứa nhe rang, máu mỡ bấy no nê chưa chán vậy nhưng mà giờ nghe hơi nhưng mà bạt vía, nín thở cầu tháo thân, bêu đầu, thiệt mạng, khoanh tay để đợi tiêu vong, trí cùng lực kiệt, thất thế, cụt đầu, thua cuộc tử vong, cùng kế tự sát, lê gối dâng tờ tạ tội, trói tay để tự xin hàng… Nguyễn Trãi đã tái tạo lại nghe đâu ko bỏ sót, chân tướng đối phương hiện lên thật điếm nhục, thảm hại. Tuy nhiên điều tâm phục, khẩu phục trong thắng lợi của ta chính là ở trục đường hiếu sinh mở ra cho giặc. 1 lần nữa tư tưởng nhơn nghĩa sáng ngời lại phát huy. Biết ngừng đúng khi, ko dồn đối phương tới bước đường cùng, ấy là đại nghĩa, chí nhân. Chiến thắng đó mới biến thành bất diệt, huyền thoại trong lịch sử giang san. Âm vang của 1 thuở oai hùng cũng vì vậy nhưng mà văng vẳng tới nghìn 5.

Cuối cùng xúc cảm vút lên thành lời ca đầy long trọng, hào sảng, hạnh phúc, vui sướng vì tổ quốc hoàn toàn độc lập, tự do. Giấc mơ về hòa bình nay đã biến thành hiện thực. Hẳn là người viết phải xúc động biết chừng nào!

Xã tắc từ nay bền vững,

Giang sơn từ đây đổi mới.

Kiền khôn bĩ rồi lại thái,

Nhật nguyệt hối rồi lại minh,

Muôn thuở nền thái hoà cứng cáp,

Ngàn thu vết điếm nhục sạch làu.

Quy luật của tồn vong, suy thịnh là như thế, nhưng mà vẫn phải khởi hành từ sự đồng sức, đồng lòng của dân chúng tướng sĩ, từ tài năng trác tuyệt của những bậc người hùng, từ nền móng trọng nhơn nghĩa, chuộng hòa bình. Điểm tựa đó có từ hàng trăm 5 trước và vẫn phát triển thành cứng cáp cho hàng trăm 5 về sau nhưng mà bài cáo như 1 lời nhắc nhở.

Đúng là Bình Ngô đại cáo, khúc khải hoàn ca, người hùng ca sáng chói cả 1 thời đã tụ hội biết bao lăm xúc cảm vậy như thể tiếng chuông ngân vang, đồng vọng từ dĩ vãng dội về, hướng chúng ta ở thời đại nào cũng thấy kiêu hãnh, tự hào. Nguyễn Trãi đã biến 1 văn kiện lịch sử mang tính khô khan, cứng nhắc, đầy chất sắc lệnh, biến thành 1 áng hùng văn đam mê, trong trắng và có trị giá tới ngàn đời.

Nhhài lòng nghĩa “thiên cổ hùng văn” của tác phẩm còn trình bày ở nghệ thuật viết văn chính luận tài tình, kiệt xuất của Nguyễn Trãi. Điều đáng nhớ của Đại cáo bình Ngô là đã đưa nghệ thuật viết văn chính luận trung đại đạt tới 1 trình độ mẫu mực, bậc thầy. Bản đại cáo hướng đến nhân vật là dân chúng bách tính Đại Việt để tuyên bố về nền độc lập sau thắng lợi giặc Minh. Tuy nhiên, chiến tranh ko còn nhưng mà tính bút chiến của nó vẫn minh bạch. Nhà văn vẫn hướng 1 mực đến đối phương, đến thần thế cực cường nhưng mà bao đời nay luôn dòm ngó. Nền độc lập là quyền bất khả xâm phạm, ko chỉ quân Lam Sơn đã bảo vệ thành công nhưng mà từ đời trước tới cả đời sau vẫn vậy. Nên bài cáo như 1 lần nữa đấu tranh trực diện với đối phương trên chiến trường ngoại giao. Chúng ta có đầy đủ các nhân tố tương hợp để xác lập chủ quyền, đã bền chí đứng lên đấu tranh để bảo vệ. Chiến thắng của ta là có thật, thất bại của đối phương ko còn gì ranh cãi. Bản đại cáo vang lên như 1 lời phán xử chung cuộc tại tòa án nhơn nghĩa. Lời phán xử đó sắt đá, hùng hồn khắc sâu vào tâm tưởng người dân đất Việt mãi nghìn 5.

Kế bên ấy, bản đại cáo có 1 kết cấu hết sức chặt chẽ. Xuất phát từ cơ sở lí luận nêu chân lý chính nghĩa muôn thuở tới phanh phui tội ác trời ko dung đất ko tha của đối phương để nói lên thực tế cần phải tranh đấu để bảo vệ chân lý đó. Nguyễn Trãi đã đặt nền tảng cứng cáp rồi dần dần xây những bức tường thành vững trãi về công đoạn bảo vệ độc lập của dân chúng ta. Lối văn biền ngẫu được Nguyễn Trãi sử dụng rất tài tình. Sự đối xứng trong từng câu văn liên kết với văn pháp tương phản, ước lệ đậm chất sử thi đã dựng nên 1 bức tranh nguy nga, oai hùng 1 thuở. Lập luận trong bài cáo đầy sắc bén lúc lấy tư tưởng nhơn nghĩa làm gốc. Mọi nội dung khai triển đều dựa trên tư tưởng này. Thành ra mới phanh phui được gương mặt xảo quyệt, hiểm độc của đối phương, mới thấy cuộc kháng chiến đầy gian nan nhưng mà hào hùng của dân tộc là chính nghĩa. Cứ từ nhơn nghĩa thì việc tổ quốc được hòa bình là điều thế tất nhưng mà thôi. Ngôn ngữ của bài cáo cũng là 1 trong những nhân tố làm nên trị giá, vì giàu chất tạo hình, hình thành nhiều chủng loại sắc thái giọng điệu mang đến nhiều xúc cảm. Tuy nhiên 1 trong những nhân tố nữa để bản đại cáo mãi trường tồn là phần văn bản dịch rất thành công, đã chuyển tải 1 cách nguyên lành xúc cảm từ văn bản gốc để các lứa tuổi sau cảm thu được dễ ợt.

Xin được mượn lời của thi sĩ Xuân Diệu để thay cho lời kết: “Trước Lê Lợi, đã từng có thắng lợi oanh liệt đuổi sạch quân Nguyên xâm lăng ở thời nhà Trần, sau thời Lê Lợi, sẽ có thắng lợi thần tốc của vua Quang Trung đánh đuổi 20 vạn quân Thanh xâm lăng, nhưng mà trong văn chương sử chỉ có 1 áng văn Bình Ngô đại cáo, bởi các lẽ: ko có 3 Nguyễn Trãi để viết 3 áng văn khải hoàn nhưng mà lịch sử yêu cầu ở 3 thời khắc, nhưng mà chỉ có 1 Nguyễn Trãi chi tiết, hiệu Ức Trai, ở đầu triều Lê cộng với tài dùng binh kinh bang tế thế, đã có cái nhân tài viết văn”.

—–Mod Ngữ văn biên soạn và tổng hợp—–

Nghị luận về lòng yêu nước

623

Gicửa ải thích câu phương ngôn Đói cho sạch, rách cho thơm

682

Thuyết minh về chiếc áo dài Việt Nam

6923

Phân tích 1 số bài ca dao hí hước trong chương trình văn 10

7755

Phân tích đoạn trích Ra-ma cáo buộc của sử thi Ra-ma-ya-na

5068

Cảm tưởng về ngày trước tiên bước vào trường THPT

25967

[rule_2_plain]

#Chứng #minh #Bình #Ngô #đại #cáo #là #áng #thiên #cổ #hùng #văn


  • Tổng hợp: Phần Mềm Portable
  • Nguồn: https://hoc247.net/tu-lieu/chung-minh-binh-ngo-dai-cao-la-ang-thien-co-hung-van-doc36867.html
Back to top button