Giáo Dục

Văn mẫu lớp 11: Phân tích bài thơ Tự tình 2 của Hồ Xuân Hương Sơ đồ tư duy, Dàn ý & 15 bài phân tích Tự tình

Phân tích bài thơ Tình tự 2 của Hồ Xuân Hương gồm 2 dàn ý cụ thể kèm theo 15 bài văn mẫu hay nhất kèm theo lược đồ tư duy. Qua đấy giúp các em học trò lớp 11 hiểu thâm thúy hơn về thân phận người nữ giới trong xã hội phong kiến xưa.

Tình tự 2 là 1 bài thơ điển hình cho hồn thơ và cá tính cũng như tư tưởng của Hồ Xuân Hương đặc trưng là những vấn đề quay quanh người nữ giới. Qua đây chúng ta cũng thấy được 1 Hồ Xuân Hương vừa mềm yếu mà cũng thật ngang tàng mạnh bạo lúc dám biểu thị những nghĩ suy của chính mình. Ngoài ra các bạn tham khảo thêm phân tách tâm cảnh của đối tượng trữ tình trong bài thơ Tình tự 2.

Dàn ý phân tách bài thơ Tình tự 2

I. Mở bài

  • Trình bày những nét điển hình về nữ sĩ Hồ Xuân Hương: Nữ sĩ được mệnh danh: “Bà chúa thơ Nôm” với rất nhiều những bài thơ trình bày sự trân trọng vẻ đẹp và niềm thông cảm, thương xót cho số mệnh những người nữ giới.
  • Giới thiệu bài thơ Tình tự II: Đây là 1 trong số 3 bài thơ trong chùm thơ Tình tự trình bày nỗi niềm buồn tủi trước tình cảnh lỡ dở.

II. Thân bài

1. Hai câu đề: Nỗi niềm buồn tủi, chán ngán

• Câu 1: Thể hiện qua việc tái tạo bối cảnh:

  • Thời gian: Đêm khuya, trống canh dồn – nhịp gấp gáp, liên miên của tiếng trống trình bày bước đi thời kì gấp gáp, hấp tấp ⇒ Con người chất chứa nỗi niềm, bất an
  • Không gian: “vang vọng”: lấy động tả tĩnh ⇒ ko gian bao la mà tĩnh vắng

⇒ Con người phát triển thành bé nhỏ, lạc điệu, độc thân

• Câu 2: Diễn tả trực tiếp nỗi buồn tủi bằng cách sử dụng từ ngữ gây ấn tượng mạnh:

  • Từ “trơ” được nhấn mạnh: nỗi đau, tình cảnh “trơ thổ địa”, tủi hờn, cùng lúc trình bày khả năng thử thách, đối đầu với những bất công éo le.
  • Cái hồng nhan: Liên kết từ lạ trình bày sự rẻ rúng

⇒ Hai vế đối lập: “cái hồng nhan” đối với “với non sông”

⇒ Bi kịch người nữ giới trong xã hội

2. Hai câu thực: Diễn tả rõ nét hơn cảnh ngộ cô đơn và nỗi niềm buồn tủi

• Câu 3: Hình ảnh người nữ giới độc thân trong đêm khuya tĩnh mịch với bao xót xa

  • Chén rượu hương đưa: Hoàn cảnh cô đơn, mượn rượu để giải phiền
  • Say lại tỉnh: vòng lẩn quẩn ko lối thoát, cuộc rượu say rồi tỉnh cũng như cuộc tình vương vít cũng nhanh tàn, để lại sự rời rã

⇒ Vòng lẩn quẩn đó gợi cảm nhận duyên tình đã biến thành trò đùa của số mệnh

• Câu 4: Nỗi chán ngán, đớn đau ê chề

– Hình tượng thơ chứa 2 lần thảm kịch:

  • Vầng trăng bóng xế: Trăng đã sắp tàn ⇒ tuổi xuân đã trôi qua
  • Khuyết chưa tròn: Nhân duyên chưa toàn vẹn, chưa tìm được hạnh phúc viên mãn, tròn đầy ⇒ sự muộn mằn dở dang của con người

– Nghệ thuật đối → tô đậm thêm nỗi sầu đơn nhất của người muộn mằn nhỡ nhàng

⇒ Niềm mong mỏi thoát khỏi tình cảnh thực tại mà ko tìm được lối thoát.

3. Hai câu luận: Nỗi niềm căm uất, sự chống cự của Xuân Hương

– Cảnh tự nhiên qua cảm nhận của người mang niềm căm uất và biểu thị phong cách:

  • Rêu: sự vật yếu đuối, hèn mọn nhưng mà cũng ko chịu yếu mềm
  • Đá: im lìm mà nay phải rắn chắc hơn, phải nhọn hoắt lên để “đâm toạc chân trời”
  • Động từ mạnh xiên, đâm liên kết với bổ ngữ ngang, toạc: trình bày sự ngang bướng, cương ngạnh
  • Nghệ thuật đối, đảo ngữ ⇒ Sự chống cự mạnh bạo dữ dội, quyết liệt

⇒ Nhựa sống đang bị nén xuống đã khởi đầu bật lên mạnh bạo cực kỳ

⇒ Sự chống cự của tự nhiên hay cũng chính là sự chống cự của con người

4. Hai cấu kết: Quay quay về với tâm cảnh chán trường, buồn tủi

• Câu 7:

  • Ngán: ngán ngẩm, chán chường
  • Xuân đi xuân lại lại: Từ “xuân” mang 2 ý nghĩa, vừa là mùa xuân, cùng lúc cũng là tuổi xuân

⇒ Mùa xuân đi rồi quay về theo nhịp tuần hoàn còn tuổi xuân của con người cứ qua đi nhưng mà ko bao giờ quay về ⇒ chua chát, ngán ngẩm.

• Câu 8:

  • Mảnh tình: Tình yêu ko toàn vẹn
  • Mảnh tình chia sẻ: Càng làm gia tăng nỗi đau xót bùi ngùi, mảnh tình vốn đã ko được toàn vẹn mà ở đây còn phải chia sẻ
  • Tí con con: tí và con con đều là 2 tính từ chỉ sự bé nhỏ, đặt 2 tính từ này cạnh nhau càng làm tăng sự bé nhỏ, hèn mọn

⇒ Mảnh tình vốn đã ko được toàn vẹn nay lại phải chia sẻ ra để rốt cuộc biến thành tí con con

⇒ Căn số oái oăm, éo le của người nữ giới trong xã hội phong kiến, phải chịu thân phận làm bé

5. Nghệ thuật

– Ngôn ngữ thơ điêu luyện, biểu thị được tài năng và cá tính của tác giả:

+ Sử dụng từ ngữ, hình ảnh giàu sức tạo hình, giàu trị giá biểu cảm, đa nghĩa

– Thủ pháp nghệ thuật đảo ngữ: câu hỏi 2, câu 5 và câu 6

– Sử dụng động từ mạnh: xiên ngang, đâm toạc.

III. Kết bài

  • Khẳng định lại những nét rực rỡ về nội dung và nghệ thuật của tác phẩm
  • Thông qua bài thơ trình bày trị giá hiện thực và biểu thị tấm lòng nhân đạo thâm thúy của 1 thi sĩ “nữ giới viết về nữ giới”

Dàn ý số 2

1. Mở Bài

Giới thiệu tác giả Hồ Xuân Hương và bài thơ “Tình tự” (bài II)

  • “Bà Chúa Thơ Nôm” – Hồ Xuân Hương là 1 thi sĩ nữ giới viết về nữ giới, thơ của bà chính là ngôn ngữ bi cảm đối với số mệnh người nữ giới, cùng lúc đấy còn là sự khẳng tiên đề cao vẻ đẹp và khát vọng của họ.
  • Bài thơ “Tình tự” (bài II) nằm trong chùm thơ “Tình tự” của bà là 1 trong những sáng tác nhưng mà ở đấy ta cảm thu được tâm cảnh buồn tủi, căm uất trước duyên phận oái oăm và khát vọng sống, khát vọng hạnh phúc ở Hồ Xuân Hương.

2. Thân Bài

– Phân tích 4 câu thơ đầu để thấy được tình cảnh và tâm cảnh của thi sĩ:

  • Không gian đêm khuya u tịch gợi nỗi độc thân, phiền muộn
  • Phận hồng nhan vẫn còn trơ trơ, chỉ có mình ta với non sông, đấy là sự độc thân, lẻ bóng.

– Phân tích hình tượng tự nhiên trong câu thơ 5 – 6 để thấy được tâm cảnh và thái độ của thi sĩ trước số mệnh:

  • “Xiên ngang, đâm toạc” là sự căm uất và chống cự của thi sĩ đối với cuộc đời, số mệnh của mình.
  • Từng lời thơ nghe có vẻ đầy phẫn nộ mà sâu xa ta lại thấy sự chua chát, cam chịu và bằng lòng của thi sĩ.

– Phân tích hàn ôn của thi sĩ trong 2 câu thơ kết:

  • Nhắc tới mùa xuân là nhớ về tuổi xuân của mình, nữ nhà thơ chán chường bởi mùa xuân qua đi rồi mùa xuân lại tới mà tuổi xuân nhưng mà qua thìa là hết hẳn.
  • Lời thơ như lời hàn ôn của thi sĩ về chính tơ duyên và số mệnh của mình, nỗi lòng của thi sĩ trình bày sự khao khát có được hạnh phúc

3. Kết Bài

Khẳng định trị giá bài thơ: Bài thơ nói lên thảm kịch duyên phận của thi sĩ, cùng lúc cho thấy khát vọng sống, khát vọng hạnh phúc của thi sĩ.

Xem thêm: Dàn ý phân tách Tình tự

Lược đồ tư duy phân tách Tình tự

Phân tích Tình tự – Mẫu 1

Thân phận lẽ mọn của người nữ giới trong xã hội phong kiến là 1 đề tài khá bình thường trong văn chương dân gian và văn chương viết thời đương đại. Tình yêu và hạnh phúc gia đình là 1 trong những mối ân cần phệ của văn chương từ xưa cho tới hiện tại. Nó góp phần trình bày rõ ý thức nhân đạo trong văn chương. Chùm thơ Tình tự là 1 trong những tác phẩm điển hình viết về người nữ giới trong văn chương Việt Nam – Hồ Xuân Hương.

Người nữ giới độc thân trong đêm khuya tĩnh mịch nghe tiếng trống cầm canh báo thời điểm đi qua. Canh khuya là thời kì từ nửa đêm cho tới sáng. Nàng cảm thấy tiếng trống canh báo hiệu thời kì khắc khoải ngóng chờ 1 điều gì. Nhưng càng mong lại càng ko thấy. Tiếng trống canh đang dập dồn kia chính là công bố về thời kì tâm cảnh của nàng. Nó trình bày nỗi đợi mong khắc khoải, thảng thốt thiếu tự tin, đầy lo lắng và bế tắc của người nữ giới.

Hồ Xuân Hương diễn đạt tâm cảnh bẽ bàng của người vợ độc thân đợi mong chồng nhưng mà chồng ko tới bằng 1 chữ trơ – trơ thổ địa, trơ cái hồng nhan, cái thân phận nữ giới với non sông, với đời, với tình yêu.

Hai câu tiếp theo, Hồ Xuân Hương diễn đạt tâm cảnh bế tắc của người vợ chờ chồng.

Câu thơ ẩn chủ từ, chỉ thây hành động và tình trạng diễn ra. Chén rượu hương đưa tức là uống rượu giải phiền cho quên sự đời, mà say rồi lại tỉnh, nghĩa là uống rượu vẫn ko quên được mối sầu!

Vầng trăng bóng xế trong câu 4 có tức là đêm đã gần tàn, mà trăng chưa tròn nhưng mà đã xế, trình bày xúc cảm về hạnh phúc chưa tròn đầy. Vầng trăng bóng xế cũng có thể có ngụ ý chỉ tuổi người đã luống nhưng mà hạnh phúc chưa đầy.

Giả dụ 4 câu thơ trước hết diễn đạt cái tâm cảnh hy vọng mỏi mòn có phần bế tắc, buông xuôi, thì ở 2 câu 5 và 6, Hồ Xuân Hương đã bất thần vẽ ra hình ảnh 1 sự cảm khái. Cái đám rêu kia còn được bóng trăng xế xiên ngang mặt đất soi chiếu đến. Ta có thể hình dung: mấy hòn đá kia còn được ánh trăng đâm toạc chân trời để soi tới. Hoá ra thân phận mình độc thân ko bằng được như mấy thứ vô tri vô giác kia! Đây ko nhất quyết phải là cảnh thực, nhưng mà có thể chỉ là hình ảnh trong tâm khảm. Mấy chữ xiên ngang, đâm toạc có ý tiếp cái mạch văn trũng bóng xế ở câu trên. Nhưng các sự vật, hình ảnh tự nhiên ở đây diễn ra trong dáng vẻ khác lạ, do việc tác giả thử dụng những từ ngữ chỉ hành động có thuộc tính mạnh bạo, dữ dội:

Xiên ngang mặt đất, rêu từng đám,
Đâm toạc chân trời, đá mấy hòn.

Hai câu thơ này cũng có thể hiểu là đảo ngữ: rêu từng đám xiên ngang mặt đất, còn đá mấy hòn vươn lên đâm toạc chân trời. Và đấy chẳng hề là hình ảnh của ngoại cảnh, nhưng mà là hình ảnh của tâm cảnh, 1 tâm cảnh bị dồn nén, bức bối muốn đập phá, muốn làm loạn, muốn được đánh tháo khỏi sự độc thân, chán ngán. Nó trình bày phong cách mạnh bạo, táo tợn của chính Hồ Xuân Hương.

Những dồn nén, bức bôi, đập phá của tâm cảnh thi sĩ bất thần bột phát, và cũng bất thần lắng dịu, nhường chỗ cho sự quay về của nỗi buồn bực và bất lực, bằng lòng và cam chịu. Câu thơ Ngán nỗi xuân đi xuân lại lại chứa đựng biết bao lăm là thời kì và sự chán nản kéo dài. Cuộc đời cứ trôi đi, thời kì cứ trôi đi, tình yêu và hạnh phúc thì chỉ thừa hưởng chút xíu. Tác giả đã đi, tình yêu nhưng mà hạnh phúc thì chỉ thừa hưởng chút xíu. Tác giả đã dùng từ mảnh tinh để nói cái tình nhỏ như mảnh vỡ. Lại nói chia sẻ – Chắc là chia sẻ với chồng, chia sẻ với vợ cả chăng? Hai câu thơ cuối khép lại bài thơ, như 1 tổng kết, như 1 lời than vãn thầm kín của người nữ giới có số mệnh lẽ mọn về tình yêu và hạnh phúc đôi lứa ko toàn vẹn trong xã hội xưa.

Bài thơ là lời than vãn cho số mệnh hẩm hiu của người nữ giới chịu cảnh lẽ mọn, trình bày thái độ bi lụy, chán nản của tác giả và thân kiếp thiệt thòi của con người.

Rực rỡ nhất về nghệ thuật của bài thơ là sử dụng những từ ngữ và hình ảnh gây ấn tượng mạnh. Tác giả chủ công sử dụng các từ thuần Việt giàu hình ảnh, màu sắc, đường nét với sắc thái đặc tả mạnh, bằng những động từ chỉ tình thái: dồn, trơ, xế, xiên ngang, đâm toạc, đi, lại lại, san. sẻ, … và tính từ chỉ tình trạng: say, tỉnh, khuyết, tròn… để mô tả những cảm nhận về sự đời và số mệnh.

Hình ảnh trong bài thơ gây ấn tượng rất mạnh bởi nghệ thuật đặc tả. Nhà thơ thường đẩy nhân vật mô tả đến độ khốn cùng của hiện trạng mang tính tạo hình cao. Nói về sự độc thân, trơ thổ địa tới vô duyên của người nữ giới thì: Trơ cái hồng nhan với non sông. Mấy chữ xiên ngang, đâm toạc đều là những hành động mạnh bạo như muốn tung phá, đầy nhựa sống trình bày những xúc cảm trẻ trung.

Tác phẩm thể hiện 1 cách nghệ thuật mối tranh chấp giữa khát vọng hạnh phúc đôi lứa toàn vẹn của người nữ giới trong cảnh lẽ mọn với hiện thực phũ phàng là sống trong độc thân, mỏi mòn nhưng mà họ phải chịu đựng, giữa ước mơ chính đáng được sống trong hạnh phúc vợ chồng với việc bằng lòng thân phận thiệt thòi do cuộc sống mang lại.

Bài thơ bộc bạch sự thông cảm thâm thúy của tác giả đối với nỗi xấu số của người nữ giới, phê phán gay gắt cơ chế đa thê trong xã hội phong kiến, cùng lúc trình bày rõ sự bất lực và cam chịu của con người trước cuộc sống hiện nay.

Bài thơ diễn đạt 1 tình cảm đáng thương, 1 số mệnh đáng thông cảm, 1 khát vọng đáng trân trọng, 1 tâm cảnh đáng được san sớt của người nữ giới trong xã hội xưa. Những ước mơ hạnh phúc đấy là hoàn toàn chính đáng mà chẳng thể tiến hành được trong điều kiện xã hội khi bấy giờ, đấy là thảm kịch chẳng thể xả stress. Thành ra giọng điệu của bài thơ vừa bùi ngùi vừa bi ai. Đề xuất giải phóng con người, giải phóng tình cảm chỉ có thể tìm được lời trả lời dựa trên cơ sở của những điều kiện lịch sử – xã hội mới nhưng mà thôi.

Phân tích Tình tự – Mẫu 2

Trong hệ thống những bài thơ mang chứa hàn ôn của Hồ Xuân Hương, “Tình tự” là 1 trong những bài thơ hay nhất. Bài thơ trình bày nỗi buồn, nỗi độc thân thấm thía của người tình đời, chứa chan nhựa sống mà gặp tình cảnh oái oăm, 1 con người luôn khát khao tình yêu mà chỉ gặp toàn dang dở, xấu số. Ấy còn là sự xấu số của 1 ước mơ ko thành.

Sinh ra và phệ lên trong 1 công đoạn lịch sử đầy sóng gió (nửa cuối thế kỉ XVIII tới nửa đầu thế kỉ XIX), Hồ Xuân Hương là người chứng kiến và phần nào chịu tác động cái ko khí sục sôi của phong trào nhân dân đòi quyền sống, quyền hạnh phúc cho con người. Không khí đó ảnh hưởng tới tâm hồn vốn sáng dạ và giàu lòng trắc ẩn của bà. Bà oai nghiêm, thức tỉnh, trằn trọc về đời mình, 1 cuộc đời lắm oái oăm, bạc mệnh: Lấy chồng 2 lần, 2 lần làm bé và 2 lần chồng đều chết sớm. Điều đấy, với bà là những biểu thị chi tiết, đầy nước mắt của nỗi đau “hồng nhan bạc mệnh”. Mở màn bài thơ “Tình tự”, tác giả gợi ra 1 khoảng thời kì, 1 góc ko gian xao xác tiếng gà.

Đây là 1 thứ ko gian, thời kì nghệ thuật được áp dụng làm nền cho sự giãi bày tâm cảnh tác giả: “Cảnh khuya vang vọng trống canh dồn”. “Vang vọng” chính là từ tượng thanh mà ở đây nó vừa biểu hiện tâm cảnh, ko khí, cái ko khí buồn tĩnh mịch của 1 người thao thức giữa đêm khuya thanh tĩnh. Câu thứ 2 nhức nhói 1 hàn ôn:

“Trơ cái hồng nhan với non sông”

Hay nhất của câu thơ thứ 2 là từ “trơ”. Trơ là trơ thổ địa, độc thân, cô đơn. Nhà thơ cảm nhận nỗi buồn hồng nhan. 1 nỗi buồn “chi tiết” càng khủng khiếp hơn lúc cọ xát với toàn xã hội, toàn cuộc đời: “non sông”. 1 nỗi buồn đè nặng lên hàn ôn bà, lên số mệnh của người nữ giới. Không chịu đựng nổi, bà muốn chống lại, thoát khỏi. “Chén rượu hương đưa” là 1 dụng cụ. Không phải dụng cụ độc nhất mà hầu như là rốt cuộc cho 1 đè nén quá mức. Thế mà, thảm kịch vẫn cứ là thảm kịch:

“Chén rượu hương đưa say lại tỉnh”.

Câu thơ nữ sĩ gợi nhớ 1 câu thơ đầy trầm mặc của Lí Bạch:

“Dùng gươm chém nước, nước chẳng dứt
Uống rượu tiêu sầu, sầu vẫn sầu”

Bất lực, câu thơ chuyển sang 1 sự cám cảnh sinh tình. Hồ Xuân Hương nói:

“Vầng trăng bóng xế khuyết chưa tròn”

Trong ý kiến thẩm mĩ xưa, vầng trăng biểu trưng cho cuộc đời, tuổi tác của người nữ giới. Câu “Vầng trăng bóng xế khuyết chưa tròn” vừa là 1 hình ảnh đẹp, có thực mà đượm buồn. Cái buồn của 1 “vầng trăng khuyết”. Đối với thơ xưa, cảnh là tình, cảnh trăng khuyết man mác, gợi nhớ cuộc đời bà. Trong “mời trầu ” bà đã hàm ý nghĩ suy tương tự.

Sang câu 5, 6 tứ thơ như đột ngột chuyển biến. Sự chi tiết trong mô tả khiến việc tả cảnh phát triển thành tinh khiết. 1 cảnh thực hoàn toàn:

“Xiên ngang mặt đất rêu từng đám,
Đâm toạc chân trời đá mấy hồn”

Nghệ thuật đảo ngữ và đối hình thành sự sinh động và cảnh đầy nhựa sống. 1 nhựa sống nhờ tài quan sát của bà như quẫy đạp, cựa mình. Cảnh này chỉ có thể là cảnh của “Bà chúa thơ nôm” chứ chẳng hề của người nào khác. Rõ ràng, dẫu đang rất buồn, rất độc thân mà điều đấy vẫn ko giảm sút chất riêng của Hồ Xuân Hương. Khả năng, nhựa sống mãnh liệt, sự khát khao với cuộc đời làm cho dù lòng đầy cám cảnh bà vẫn nhìn cảnh vật với con mắt yêu đời, khẩn thiết, chan chứa nhựa sống. Ấy là sự lí giải về những chống cự, đối chọi trong thực chất bà, hình thành những vần thơ châm biếm đối lập. Vũ khí đó hơn hẳn chén rượu “say rồi tỉnh”. Ấy là dụng cụ thần kì nâng đỡ tâm hồn bà. Chỉ như thế mới có thể hiểu tâm cảnh, tiếng thở dài của Hồ Xuân Hương, ở 2 câu thơ kết:

“Ngán nỗi xuân đi, xuân lại lại,
Mảnh tình chia sẻ tí con con!”.

Yêu đời là thế, nhựa sống mãnh liệt là thế nhưng mà cuộc đời riêng thì vẫn: “Xuân đi xuân lại lại.”, điệp từ chỉ cái vòng lẩn quẩn chán ghét, vô vị của tháng ngày, cuộc đời. Điều này khiến bà ko tránh khỏi 1 tiếng thở dài đau xót. Càng đau xót hơn lúc giữa cái tuần hoàn thời kì đó là 1 “mảnh tình” đang bị san đi, sẻ lại… chia xới. Đối với trái tim khẩn thiết với đời kia, điều đấy như 1 vết thương, nhức nhói.

Người ta nói rằng thơ là tâm cảnh, là 1 bức thông điệp thẩm mĩ. Đọc “Tình tự”, là thấu hiểu được hàn ôn ẩn chứa thảm kịch của Hồ Xuân Hương. Là 1 tư cách luôn khát khao hạnh phúc, là 1 tâm hồn chứa chan nhựa sống, yêu đời lại bắt gặp toàn những dở dang, xấu số, điều đấy hình thành trong thơ bà có lúc là 1 tiếng thở dài. 1 tiếng thở dài đáng quý của 1 người có hoài bão mà chẳng thể tiến hành được, phận sự là ở phía xã hội phong kiến, 1 xã hội nhưng mà hạnh phúc riêng đã đối lập thật gay gắt với cơ cấu xã hội chung. Trong chiều hướng đó, “Tình tự” là 1 bài thơ đòi quyền hạnh phúc, 1 lời chống cự lạ mắt lại chan chứa ngôn ngữ bênh vực của người nữ giới, tạo được sự thấu hiểu, đồng cảm với những tình cảnh oái oăm, trắc trở.

Phân tích Tình tự – Mẫu 3

Hồ Xuân Hương 1 nữ sĩ đại tài của văn chương Việt Nam, bà được mệnh danh là Bà chúa thơ Nôm. Các vần thơ của bà nói về người nữ giới với sự tinh thần cao độ về vẻ đẹp bề ngoài và tư cách. Nhưng đằng sau những vần thơ đó còn là nỗi đau thân phận bị rẻ rúng. Nỗi niềm đấy được trình bày trong rất nhiều bài thơ của bà, và 1 trong những bài thơ đấy chẳng thể ko đề cập bài Tình tự II.

Văn bản nằm trong chùm thơ Tình tự gồm có 3 bài. Cả 3 bài đều trình bày nhất quán nỗi tự thương mình trong cảnh ngộ độc thân, cô đơn và khát khao hạnh phúc đôi lứa mãnh liệt. Những vần thơ còn trình bày sự vẫy vùng, bứt phá để dành hạnh phúc cho chính mình, mà rốt cuộc vẫn phải nhận về thất bại đắng cay.

Trước hết thân phận người nữ giới trong bài thơ được trình bày đầy đắng cay xót xa, họ tinh thần về thân phận mình, tinh thần về tuổi thanh xuân trôi nhanh nhưng mà hạnh phúc đôi lứa chưa được toàn vẹn:

Đêm khuya vang vọng trống canh dồn
Trơ cái hồng nhan với non sông.
Chén rượu đưa hương say lại tỉnh
Vầng trăng bóng xế khuyết chưa tròn.

Trong đêm khuya u tịch, cái sự vật đều trở về tình trạng lặng thì tiếng trống “vắng vẳng” nghe càng phát triển thành da diết, dập dồn hơn, nó như hối thúc người nữ giới về sự chảy trôi của thời kì, của thanh xuân. Câu thơ thứ 2 diễn đạt nỗi niềm trơ thổ địa, độc thân của những người nữ giới trong ko gian đìu hiu đấy. Từ “trơ” được đảo lên đầu câu càng nhấn mạnh hơn nữa vào thân phận xấu số của họ. Từ “hồng nhan” vốn được hiểu là người con gái dễ nhìn, có dung nhan. Nhưng tới đầu thế kỉ XVIII chữ “hồng nhan” thường gắn liền với nhân tố “bạc phận”: để nói lên số mệnh xấu số của người nữ giới trong xã hội phong kiến: “Rằng hồng nhan tự thuở xưa/ Cái điều bạc phận có chừa người nào đâu” hay “Hồng nhan quen thân má đào đánh ghen tuông”. Trong bài thơ này, Hồ Xuân Hương dùng từ “hồng nhan” với ý nghĩa hồng nhan bạc phận, diễn đạt nỗi niềm đau xót trước thân phận của người nữ giới trong xã hội phong kiến. Trong nỗi đau của kẻ hồng nhan bạc phận, đối tượng trữ tình tìm tới rượu để quên, tới trăng để bầu bạn mà chén rượu uống vào muốn say nhưng mà càng tỉnh, ngắm trăng lại càng nhận rõ thân phận xấu số của bản thân. Trăng sắp tàn nhưng mà vẫn khuyết, cũng như con người thanh xuân sắp qua nhưng mà tơ duyên vẫn còn long đong, nhỡ nhàng.

4 câu thơ đầu, quang cảnh nhuốm màu tâm cảnh của đối tượng trữ tình, liên kết với thủ pháp tương phản: 1 bên là con người độc thân, bé nhỏ với 1 bên là ko gian bao la của tự nhiên, vũ trụ (hồng nhan/ non sông), thời kì đêm mênh mang, quạnh hiu, lạnh lùng với sự bé bỏng của người nữ giới (vầng trăng, trống canh); rượu chẳng thể làm con người khuây khỏa, say lại tỉnh,… tất cả những nhân tố đấy đã góp phần làm nổi trội sự độc thân, buồn bực của đối tượng trữ tình – người nữ giới.

Không chỉ vậy, người nữ giới còn tinh thần về hạnh phúc và nỗi đau thân phận. tinh thần về hạnh phúc càng ngày càng rời xa, đối tượng trữ tình có những phản ứng vô cùng quyết liệt:

Xiên ngang mặt đất rêu từng đám
Đâm toạc chân trời đá mấy hòn.

Hai câu thơ trình bày 1 nhựa sống mạnh bạo, khỏe khoắn bằng những hình ảnh thơ vô cùng lạ mắt: rêu, đá. Rêu vốn là loài cây mềm mại, bé nhỏ mà dưới con mắt của tác giả những đám rêu tưởng bé nhỏ, yếu ớt đấy lại “xiên ngang mặt đất” nhưng mà trỗi dậy tìm sự sống; hòn đá tưởng hình như chỉ đứng bất động trước sự chảy trôi của thời kì lại có thể “đâm toạc chân trời”. Dưới con mắt của Hồ Xuân Hương tất cả các sự vật tưởng như bất động, ko có sự sống lại được tác giả cấp cho nhựa sống tràn ngập, mạnh bạo. Nhưng ko ngừng lại ở đấy hình ảnh những sự vật đấy liên kết với cụm từ “xiên ngang” “đâm toạc” đã cho thấy sự bứt phá, ko cam chịu số mệnh âu sầu, tủi hèn của đối tượng trữ tình. Đặt trong bối cảnh xã hội khi bấy giờ lúc người nữ giới luôn được giáo dục với ý thức cam chịu, nhẫn nhục, yên phận thủ thường thì câu thơ mang nhiều ý nghĩa hăng hái, tân tiến. Người nữ giới trong bài thơ không thừa nhận số mệnh nhưng mà biểu thị niềm khát khao tình yêu, hạnh phúc, mở ra bản lĩnh tranh đấu để đạt được tình yêu hạnh phúc về cho chính mình. Ý thơ này hợp nhất với những bài thơ khác trong chùm thơ Tình tự của bà: “Thân này đâu đã chịu già tom” – khát vọng tình yêu được trình bày nhất quán.

Nhưng trước thực tại quá chừng phũ phàng, nghe đâu người nữ giới cũng phải bằng lòng: “Ngán nỗi xuân đi xuân lại lại/ Mảnh tình chia sẻ tí con con”, câu thơ cất lên đầy bi ai đau xót. Trong 1 bài thơ khác Hồ Xuân Hương đã từng viết: “Chém cha cái kiếp lấy chồng chung/ Kẻ đắp chăn bông kẻ lạnh lùng” để cho thấy rõ hơn số mệnh xấu số của người nữ giới trong xã hội cũ. Tuổi xuân người con gái có được là bao lăm, xuân “lại lại” đồng nghĩa với thanh xuân người con gái ngày 1 ngắn lại, vậy nhưng mà mảnh tình cũng phải chia sẻ, chia 5 sẻ 7. Câu thơ với cách dùng từ lạ mắt, cho thấy sự bé dần, ít dần của tơ duyên: mảnh tình – bé nhỏ, chia sẻ – càng ít hơn và rốt cuộc phần thu được chỉ còn lại “tí con con”.

Bằng bản lĩnh điều khiển tiếng nói tài tình, Hồ Xuân Hương đã cho người đọc phần nào thấy được thân phận xấu số của người nữ giới trong xã hội cũ, tình yêu bị chia sẻ, hạnh phúc chẳng thể với tới. Nhưng cùng lúc còn thấy được khao khát hạnh phúc mãnh liệt của họ. Qua những vần thơ đấy Hồ Xuân Hương cũng lên án xã hội phong kiến đã kìm kẹp nhu cầu hạnh phúc chính đáng của con người.

Phân tích Tình tự – Mẫu 4

Hồ Xuân Hương là 1 trong những nữ nhà thơ tuyệt vời của Việt Nam, số lượng tác phẩm bà để lại khá nhiều, và cá tính sáng tác thơ chủ công của bà là tả cảnh ngụ tình. Bà còn được biết tới với hình ảnh của 1 nữ thi sĩ viết nhiều về thân phận người nữ giới, là người can đảm đề cao vẻ đẹp, sự hi sinh và tiết hạnh của người nữ giới, cùng lúc lên tiếng bênh vực cho họ và phê phán lên án gay gắt cơ chế xã hội cũ. Tình tự 2 là 1 trong những bài thơ hay, chứa đựng nhiều cung bậc xúc cảm của chính tác giả và cũng là của người nữ giới khái quát.

Bài thơ khởi đầu với 2 câu thơ vừa tả cảnh mà cũng tả hình ảnh của 1 người nữ giới hay có thể gọi là hồng nhan. Nhưng tiếc thay, hồng nhan đấy lại rơi vào tình cảnh độc thân trống trải, giữa đêm khuya tĩnh mịch.

“Đêm khuya vang vọng trống canh dồn
Trơ cái hồng nhan với non sông”

Từ láy “vang vọng” được tác giả thử dụng để mô tả thứ âm thanh từ xa vang lại, dù rằng ko biết nó khởi hành từ đâu hoặc dù ở xa mà nghe mỗi khi 1 gần 1 rõ hơn. Thời gian được nhắc đến là “đêm khuya” – thời khắc khiến con người dễ rơi vào các cung bậc xúc cảm tình trạng khó tả nhất, cũng chính thời kì này có 1 người nữ giới vẫn ngồi đấy, ko yên lòng nhưng mà ngủ được vẫn ngồi đấy nghĩ ngợi về mọi thứ bao quanh đặc trưng về con người cuộc đời của mình. Là 1 người nữ giới có dung nhan, mà lại được mô tả “trơ với non sông”. Trước cuộc đời bao la, người nữ giới đấy trông thấy thân phận của mình cô đơn đơn nhất, và âm thanh của trống cầm canh lại càng điểm thêm 1 nỗi buồn, trống trải khó tả. Người nữ giới đó đã tìm tới rượu để giải phiền:

“Chén rượu hương đưa say lại tỉnh
Vầng trăng xế bóng khuyết chưa tròn”

Mỗi lúc có chuyện gì đấy sầu muộn, người xưa thường tìm tới trăng tới rượu để trút bầu hàn ôn. Chỉ muốn uống thật say, hương rượu thật nồng để quên đi tất cả, mà nghịch lí thay, chén rượu đưa lên mũi, hương nồng vào mũi người muốn say mà tâm và nghĩ suy vẫn đang rất tĩnh. Không có nỗi buồn nào mất tích ở đây nhưng mà càng làm hiện hữu rõ nỗi lòng của người nữ giới khi này. Hình ảnh vầng trăng hiện ra mà khuyết chưa tròn phải chăng ẩn ý cho thân phận, cho hạnh phúc của chính tác giả. Là người tài ba mà duyên phận hẩm hiu chưa 1 lần toàn vẹn. Tuổi xuân dần đi qua nhưng mà hạnh phúc vẫn chưa đến bến đỗ:

“Xiên ngang mặt đất rêu từng đám
Đâm toạc chân trời đá mấy hòn”

Hình ảnh rêu được đưa ra đây mà mang những dụ ý sâu xa của tác giả Hồ Xuân Hương. Rêu là loài mong manh bé nhỏ mà lại có nhựa sống cực kỳ mạnh bạo, ko ngừng lại đấy, ở bất kỳ 1 điều kiện nào thì nó vẫn có thể tốt tươi, dù là điều kiện sống như thế nào đi chăng nữa. Hình ảnh “rêu từng đám” đâm xuyên ngang mặt đất gợi ra cho chúng ta những liên tưởng mạnh bạo về sự chống cự mạnh bạo cũng như sự chống đối của nó với thứ có thể mạnh hơn nó. Hình ảnh “đá mấy hòn” cũng vậy, đối lập với sự bé nhỏ của những viên đá với sự bao la của trời đất, nó lại càng làm nổi trội sức mạnh của những viên đá, quả thật nó ko bình thường 1 tí nào. Sự đồng điệu của người và tự nhiên, luôn đương đầu với gieo neo thử thách mà chưa bao giờ đi tới thành công. Kiếp làm vợ lẽ, dù cố thoát ra mà vẫn ko được. Cho nên mới có 2 câu cuối:

“Ngán nỗi xuân đi xuân lại lại
Mảnh tình chia sẻ tí con con”

Thiên nhiên thuận theo đất trời, xuân đi rồi xuân lại đến, mà con người lại khác, với người nữ giới tuổi xuân trôi đi mà chẳng bao giờ quay lại thêm 1 lần nào nữa. Lại càng đáng buồn hơn cho những số mệnh hẩm hiu, đợi mong cả tuổi xuân, chờ có 1 niềm hạnh phúc toàn vẹn mà nào đâu có được. Trước sự cô đơn, chán ngán nhưng mà Hồ Xuân Hương đã sử dụng” ngán” phần nào nói lên được nỗi lòng của nhà thơ hiện thời. Mảnh tình đã nhỏ lại còn phải chia sẻ, chia bé ra. Không thừa hưởng 1 tình yêu 1 hạnh phúc toàn vẹn, đến lúc tìm tới với hạnh phúc lại phải chia sẻ, thật quả là đáng thương. Qua đây cũng ngầm hàm ý về những số mệnh của người nữ giới, chịu cảnh cung phi, dưới cơ chế cũ ko được coi trọng và ko có quyền lên tiếng.

Tình tự 2 là 1 bài thơ điển hình cho hồn thơ và cá tính cũng như tư tưởng của Hồ Xuân Hương đặc trưng là những vấn đề quay quanh người nữ giới. Qua đây chúng ta cũng thấy được 1 Hồ Xuân Hương vừa mềm yếu mà cũng thật ngang tàng mạnh bạo lúc dám biểu thị những nghĩ suy của chính mình.

Phân tích Tình tự – Mẫu 5

Hồ Xuân Hương là 1 trong những nữ sĩ tài 3 hàng đầu của văn chương Trung đại Việt Nam. Bà để lại sự nghiệp sáng tác khổng lồ, giàu trị giá trên cả mảng thơ chữ Nôm và chữ Hán. Nổi trội trong tác phẩm của bà là ngôn ngữ bi cảm với số mệnh người nữ giới và bài thơ Tự Tình (bài II) là 1 trong những bài thơ tương tự.

Bài thơ nằm trong chùm thơ Tình tự, gồm có tất cả 3 bài, được viết theo thể thơ Đường luật. Tác phẩm là nỗi thương mình trong sự độc thân lúc phải chịu cảnh làm bé, khát khao hạnh phúc mãnh liệt. Cùng lúc bài thơ cũng trình bày thái độ bứt phá, vẫy vùng, muốn thoát khỏi tình cảnh oái oăm để có thể đạt được hạnh phúc, mà rốt cuộc thảm kịch vẫn hoàn thảm kịch.

Bài thơ khởi đầu là thời khắc canh chầy, lúc con người đối diện thật nhất với chính mình, mà cũng chính khi đấy Xuân Hương tự trông thấy cảnh ngộ đáng thương của chính mình:

Đêm khuya vang vọng trống canh dồn
Trơ cái hồng nhan với non sông.

Trong đêm khuya thanh tĩnh, nhịp gấp gáp của tiếng trống “dồn” càng phát triển thành hấp tấp, gấp gã hơn. Ấy cũng chính là những bước đi thời kì vội vã đang chảy trôi trước mắt người con gái. Cùng lúc tiếng trống đấy cũng chính là sự rối bời trong tâm cảnh của đối tượng trữ tình. Đối diện với nhịp thời kì vội vã, gấp gáp là hình ảnh “trơ cái hồng nhan”. Chữ “trơ” được đặt ngay ở đầu câu nhấn mạnh nỗi độc thân, trơ thổ địa của người nữ giới. Nhưng kế bên nỗi đớn đau, xót tủi cho thân phận lại trình bày 1 Xuân Hương thật khả năng. “Trơ” ko chỉ là sự bẽ bàng nhưng mà còn là thử thách với xã hội, với cuộc đời. Hai câu thơ đầu là tiếng than cho số mệnh người nữ giới trong xã hội phong kiến, hồng nhan nhưng mà bạc phận.

Trong cái độc thân, khổ thân tới tột độ đó, con người tìm tới rượu để khuây khỏa nỗi niềm:

Chén rượu đưa hương say lại tỉnh
Vầng trăng bóng xế khuyết chưa tròn

Nhưng rượu cũng chẳng thể khiến cho đối tượng vơi đi nỗi độc thân, sầu muộn. Chén rượu uống vào nhưng mà càng tỉnh hơn, để đối tượng trữ tình càng thấm thía hơn nỗi độc thân, lẻ bóng của mình. Tìm tới trăng làm bạn, để hàn ôn nói chuyện thì lại trông thấy thực tại phũ phàng. Nỗi niềm chất chứa đã thấm dần và lan vào cảnh vật. Quả thực “Cảnh nào cảnh chẳng đeo sầu/ Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ”. Hai câu thơ tác giả thử dụng rất thành công cụm từ: “say lại tỉnh” cho thấy cái vòng lẩn quẩn, tơ duyên biến thành trò đùa của tạo hóa, càng uống lại càng tỉnh, lại càng trông thấy sự hẩm hiu duyên phận của chính mình; “khuyết chưa tròn” vầng trăng là ngoại cảnh nhưng mà cũng chính là tâm trạng, hình thành sự tương đồng giữa cảnh vật và con người. Trăng sắp tàn nhưng mà vẫn khuyết cũng như con người tuổi xuân hấp tấp trôi qua nhưng mà tơ duyên vẫn chưa toàn vẹn. 4 câu thơ đầu đã khắc họa thâm thúy nỗi đau, thảm kịch của người nữ giới trong xã hội cũ.

“Xiên ngang mặt đất rêu từng đám
Đâm toạc chân trời đá mấy hòn”.

Các động từ mạnh “xiên, đâm” liên kết với “ngang, toạc” đã trình bày sự cương ngạnh, căm uất tới tột độ của đối tượng trữ tình. Giả dụ người nữ giới trung đại nổi trội lên với tính cách cam chịu, khuất phục trước số mệnh thì ở đây lại hiện ra 1 người nữ giới hoàn toàn khác. Những sinh vật bé nhỏ đường kia ko chịu yếu mềm trước tình cảnh thực tại, phải mọc xiên, đâm ngang để tìm sự sống. Đá phải bền chí, rắn chắc để có thể đâm toạc chân trời. Biện pháp đảo ngữ trong 2 câu thơ đã cho thấy sự căm uất của cỏ cây, đá đấy cùng lúc cũng chính là nỗi niềm của con người trước thực tại cuộc sống. Do vậy, hình ảnh rêu xiên ngang, đá đâm toạc chân trời cũng chính là sự chống cự của người nữ giới trước thực tại nhiều bất công, éo le.

Ngán nỗi xuân đi, xuân lại lại
Mảnh tình chia sẻ tí con con.

Trong câu thơ có 2 chữ “xuân” hiện ra, chữ “xuân” thứ nhất là tuổi xuân của con người, “xuân” thứ 2 là mùa xuân của vạn vật. Hai chữ xuân này liên kết với từ “lại” đã nhấn mạnh tuổi xuân của con người 1 đi ko quay về, trái ngược với mùa xuân của tự nhiên đất trời, mỗi lúc xuân của đất trời quay lại đồng nghĩa với tuổi xuân của con người ngày 1 rút ngắn, nỗi ngán ngẩm lại càng tăng thêm. Thủ pháp nghệ thuật tăng tiến, nhấn mạnh vào sự bé nhỏ dần, khiến cho tình cảnh càng phát triển thành oái oăm hơn: “Mảnh tình chia sẻ tí con con”. Mảnh tình vốn đã nhỏ, đã bé nay lại phải chia sẻ lại càng phát triển thành ít oi, hạn hẹp hơn. Hoàn cảnh đấy thật xót xa, khổ thân. Hai câu thơ kết trình bày nỗi lòng sâu kín của người nữ giới trong xã hội cũ: với họ tình yêu, hạnh phúc thật mỏng manh, bé bỏng.

Hồ Xuân Hương là bậc thầy trong sử dụng tiếng nói, phê chuẩn bản lĩnh diễn tả tư tưởng, tình cảm của đối tượng trữ tình: tả âm thanh (vang vọng), tả cảm giác (trơ, say, lại tỉnh, ngán), tả động thái (xiên ngang, đâm toạc),… Nghệ thuật đảo ngữ tài tình (xiên ngang, đâm toạc). Giọng điệu thơ căm uất, tủi hờn. Tất cả đã hòa quyện với nhau để diễn đạt sự độc thân, thân phận bé bỏng của người nữ giới trong xã hội cũ.

Với tiếng nói giản dị, giàu sức gợi cảm, sử dụng thành công phép đối, tác phẩm vừa nói lên số mệnh rẻ rúng, thảm kịch người nữ giới trong xã hội phong kiến. Cùng lúc còn cho thấy khát vọng sống, khát vọng hạnh phúc của Hồ Xuân Hương nói riêng và của người nữ giới trong xã hội cũ khái quát.

Phân tích Tình tự – Mẫu 6

Tình tự là 1 trong những tác phẩm lừng danh của Hồ Xuân Hương, đây là bài thơ tự bộc bạch lòng mình. Như chúng ta cũng biết Hồ Xuân Hương sống vào cuối thế kỉ XVIII – đầu thế kỷ XIX , bà xuất thân trong 1 gia đình nhà nho nghèo, cha làm nghề dạy học. Thế mà, Hồ Xuân Hương ko chịu gò bó vào cái xã hội hạn hẹp, tù túng nhưng mà bà là 1 người hào phóng, đa tài, đa tình, giao tế với những nhà văn, a ma tơ, đi rất nhiều nơi. Nhưng oái oăm thay, người xưa thường có câu “Hồng nhan bạc mệnh”, bà cũng phải chịu kiếp số long đong, oái oăm, đầy éo le trong tuyến đường tơ duyên. Các tác phẩm của bà chủ công được viết bằng chữ Hán và chữ Nôm. Người ta thường gọi bà là “Bà chúa thơ Nôm”. Hồ Xuân Hương – hiện tượng lạ mắt trong lịch sử văn chương Việt Nam.

Bài thơ Tự Tình được viết dưới dạng Đường luật thất ngôn bát cú. Với lối viết sắc sảo và cũng chính là lời tự bộc bạch lòng mình nên chủ đề bài thơ được hiện lên là 1 nghịch đối: duyên phận muộn mằn, nhỡ nhàng khi mà tác giả cứ lạnh lùng trôi qua. Điều này dẫn tới tâm cảnh vừa buồn vừa căm uất, mà rốt cuộc vẫn đọng lại trong tâm não của bà.

Để thấy rõ được nội dung chính, ta sẽ đi vào mày mò sâu qua các câu thơ. Bài thơ được viết theo thể thơ đường luật bát cú ngôn nên bố cục gồm 4 phần: 2 câu đề, 2 câu thực, 2 câu luận và 2 cấu kết.

Trước hết, tác giả khởi đầu với 2 câu đề:

“Đêm khuya vang vọng bóng canh dồn
Trơ cái hồng nhan với non sông.”

Khung cảnh được hiện lên là 1 đêm khuya, lúc con người chìm sâu vào giấc ngủ, mà cũng chính là khi người ta đối diện với chính mình và đây cũng là khi Hồ Xuân Hương trông thấy được cảnh đáng thương của mình. Sự độc thân, lẻ bóng 1 mình gắn liền với thời kì, tạo cho người ta 1 cảm giác thật đáng thương cho thân phận người nữ giới. Tác giả đã rất tinh tế lúc sử dụng nghệ thuật lấy động nói tĩnh: âm thanh “vang vọng” của tiếng trống cầm canh để nói lên 1 ko gian yên ắng, vắng ngắt. Chính cái phút giây đó, tự soi vào mình, tác giả thấy “trơ” nhưng mà đặc trưng nó còn được đặt ở đầu câu, càng thêm nhấn mạnh nỗi đau, xấu số về đường tơ duyên, số kiếp “hồng nhan bạc mệnh” của chính tác giả. “Trơ” ở đây có thể được hiểu là tủi nhục, bẽ bàng. Tiếp theo nó là “cái hồng nhan” ý đề cập sắc đẹp của người nữ giới, thường được dùng trong xã hội xưa. Nhưng điều đáng để mắt tới ở đây, 1 phẩm giá, vẻ đẹp của người nữ giới lại gọi là “cái” gợi cho người đọc thấy được sự rẻ rúng, mai mỉa. “Cái hồng nhan” trơ với non sông ko chỉ là sự đắng cay, tủi nhục nhưng mà còn là nỗi xót xa, thấm thía, càng ngẫm càng thương thân. Nhưng chữ “trơ” ở đây 1 phần cũng có thể hiểu được đấy chính là sự gan góc của Xuân Hương, là sự thử thách. Để nhấn mạnh điều này, tác giả đã dùng nhịp thơ: 1/3/3 để nhấn mạnh vào sự bẽ bàng.

Nối liền 2 câu đề, tác giả viết:

“Chén rượu hương đưa say lại tỉnh
Vầng trăng bóng xế khuyết chưa tàn”

Với 2 câu thơ thực trên, tình cảnh và tâm cảnh của thi sĩ được hiện lên rõ hơn. Khi sầu, người ta thường làm bạn với rượu, để có thể quên đi mọi thứ ko vui, những nỗi đau. Thế mà “say lại tỉnh” làm nỗi buồn chẳng thể nguôi được. Đây chính là 1 vòng quay lẩn quẩn, tơ duyên đã biến thành 1 trò đùa, càng say càng tỉnh, càng cảm nhận nỗi đau của thân phận. Câu thơ là ngoại cảnh mà cũng là tâm cảnh. Thành ra, hình thành sự tương đồng giữa tâm cảnh và cảnh “ trăng” sắp tàn “bóng xế” và vẫn “khuyết chưa tròn”. Tuổi xuân, cái tuổi hấp dẫn nhất của người con gái đã trôi qua nhưng mà nhân duyên vẫn chưa toàn vẹn gợi lên 1 nỗi sầu lẻ bóng.

Tiếp tục hướng về ngoại cảnh, lấy tự nhiên để bộc bạch tâm cảnh, nỗi lòng của mình, Hồ Xuân Hương viết:

“Xiên ngang mặt đất rêu từng đám
Đâm toạc chân trời đá mấy hòn”

Hai câu luận ở trên được tác giả thử dụng nghệ thuật đảo ngữ để nhấn mạnh tình trạng của tự nhiên, mà đấy cũng chính là tâm cảnh của con người. Rêu và đá là 2 hình ảnh được hiện lên là những vật mềm yếu, ko chịu bằng lòng sự thấp nhỏ đó, đã vươn lên bằng mọi cách, vượt qua những cản trở (mặt đất, chân trời) để chứng tỏ mình. Các động từ mạnh: xiên, đâm liên kết với bổ ngữ ngang, toạc gợi cho người ta thấy sự cương ngạnh, căm uất. Nó ko chỉ thể sự căm uất nhưng mà còn nói lên 1 phần của sự chống cự. Cũng có thể cho người đọc ngầm hiểu Hồ Xuân Hương với nhựa sống mãnh liệt ngay cả lúc đau khổ nhất.

Khép lại bài thơ với 2 cấu kết:

“Ngán nỗi xuân đi xuân lại lại
Mảnh tình chia sẻ tý con con”

Hồ Xuân Hương đã có cách dùng từ rất lạ mắt “xuân” nghĩa là mùa xuân, tuổi xuân, “ngán” nghĩa là ngán ngẩm, chán. Kế bên đấy từ “lại” chỉ sự quay về 1 cách nhanh, sợ sự quay quay về. Theo quy luật của tạo hóa, mùa xuân qua rồi sẽ quay về. Nhưng mỗi mùa xuân qua vận động mang theo tuổi xuân của con người và mãi ko quay về. Sự quay về của mùa xuân chính là sự ra đi của tuổi xuân. Tác giả đã quá chán chường với cuộc đời oái oăm. Với lối nghệ thuật tăng tiến, nhấn mạnh vào những điều bé bỏng, khiến cho nghịch cảnh oái oăm hơn. Mảnh tình đã bé nhỏ lại còn phải chia sẻ “tý con con” hình thành 1 cảm giác xót thương. Đây cũng chính là nỗi lòng của người nữ giới trong xã hội xưa. Hạnh phúc luôn là chiếc chăn quá hẹp.

Như vậy, bài thơ Tình tự đã hiện lên với những hình ảnh giản dị nhưng mà rực rỡ, hình ảnh giàu sức gợi cảm, tinh tế từ đấy nói lên tâm cảnh của chủ thể. Bài thơ hiện lên cả thảm kịch và khát vọng sống hạnh phúc của Hồ Xuân Hương. Trong những khi buồn tủi, tuyệt vọng, người nữ giới cố vươn lên mà lại vẫn bị rơi vào cái vòng quay lẩn quẩn, tù túng của xã hội đương thời.

Phân tích Tình tự 2 – Mẫu 7

Thơ là 1 hình thái nghệ thuật cao quý, tinh xảo. Mỗi bài thơ là tiếng hát của trái tim, là những xúc cảm tâm thành nhưng mà mãnh liệt của người nghệ sĩ. Do vậy, Diệp Tiến cho rằng, “thơ là tiếng lòng”. Trong số những “ tiếng lòng” trong thơ, ta bắt gặp nỗi lòng người nữ giới sống trong xã hội xưa đầy xót xa, tủi nhục, nổi trội là Hồ Xuân Hương với tác phẩm “ Tình tự II”.

Thơ là thư kí trung thành của trái tim, là nơi ngừng chân của tâm hồn người nghệ sĩ. Thơ đề đạt cuộc sống con người, xã hội để qua đấy, thi sĩ bày tỏ nỗi lòng mình. Họ như những con ong chuyên cần bay xa để đem về hương phấn làm nơi mật ngọt, tái hiện tài tình bằng những xúc cảm tư nhân để tạo mật ngọt toả ngát cho đời.

Trong những con ong chuyên cần như Nguyễn Du, Nguyễn Trãi, Huy Cận, Hàn Mặc Tử, Xuân Diệu, Hồ Xuân Hương nổi lên là 1 hiện tượng văn chương lạ mắt chuyên viết về nữ giới với thể loại trữ tình và trào lộng, liên kết văn chương dân gian và văn chương bác học. Xuyên suốt các tác phẩm của bà là nỗi lòng người nữ giới với những chua xót, buồn tủi về thân phận và khát khao 1 cuộc sống hạnh phúc, tự do. Bài thơ “ Tình tự II” đã trình bày rõ điều đấy. Mở màn bài thơ, chúng ta như đồng cảm với tâm cảnh độc thân, buồn tủi của Hồ Xuân Hương:

“Đêm khuya vang vọng trống canh dồn
Trơ cái hồng nhan với non sông.”

Câu thơ mở ra ko gian tĩnh mịch, yên tĩnh trong đêm khuya u tịch. Trong ko gian nghệ thuật đó, cộng với bước đi hấp tấp của thời kì “ trống canh dồn”, “ trơ” lại “ cái hồng nhan với non sông”. “ Trơ” tức là trơ thổ địa gợi lên nỗi độc thân, cô độc mà cũng có tức là trơ tráo gợi lên nỗi mắc cỡ, bẽ bàng. “Trơ” lại 1 “cái hồng nhan” gợi lên sự mai mỉa, rẻ rúng cùng nỗi tủi nhục, bẽ bàng, độc thân của 1 thân phận nữ giới bé nhỏ và xấu số. Không chỉ độc thân, buồn khổ, bài thơ còn thấm đượm nỗi xót xa, bẽ bàng, nỗi đau thân phận của đối tượng trữ tình:

“Chén rượu hương đưa say lại tỉnh
Vầng trăng bóng xế khuyết chưa tròn.”

Cụm từ “ say lại tỉnh” hình thành 1 vòng lẩn quẩn cho câu thơ cũng là vòng lẩn quẩn của thân phận người nữ giới trong xã hội xưa. Mượn rượu để men cay làm quên sự đời, quên đi những tủi nhục, bẽ bàng mà, hơi rượu cũng chẳng thể xua tan đi nỗi đau thân phận. Như vậy, uống rồi say, say rồi tỉnh, tỉnh rồi đau, đau rồi lại uống.

Ở đây, người nữ giới đau bởi nhận thức rõ “vầng trăng bóng xế khuyết chưa tròn”. Hình ảnh ẩn dụ đầy sức gợi trình bày rõ nỗi đau tột độ của đối tượng trữ tình bởi tuổi xuân sắp qua đi như “ vầng trăng bóng xế” nhưng mà nhân duyên chưa toàn vẹn nên “ khuyết chưa tròn”. Nghe đâu càng khát khao 1 hạnh phúc bé nhoi, người nữ giới càng xót xa, đớn đau cho phận mình. Đớn đau, xót xa ắt dẫn tới căm uất, chống cự. Người nữ giới đã chống cự lại số mệnh để mong muốn chỉnh sửa cuộc đời:

“Xiên ngang mặt đất, rêu từng đám
Đâm toạc chân trời, đá mấy hòn.”

Phép đảo ngữ đưa những động từ mạnh “ xiên ngang”, “ đâm toạc” lên đầu câu nhấn mạnh sự căm uất chống cự của người nữ giới. “ Rêu”, “ đá” là những vật vô tri, bé bỏng, mềm yếu chính là thân phận người nữ giới tuy bé nhỏ, bình thường, vô bổ trong xã hội “ trọng nam khinh nữ” mà cũng mang sức mạnh chống cự, tranh đấu đòi quyền sống, quyền hạnh phúc.

Quyền được sống, được tự do yêu đương và nhu cầu hạnh phúc là điều bé nhoi nhưng mà bất cứ người nữ giới nào cũng thừa hưởng. Nhưng, cơ chế xã hội xưa ko cho phép họ được sống với lợi quyền chân chính của mình. Xã hội với tư tưởng “ trọng nam khinh nữ”, với quan niệm vạn đời bình ổn “ trời xanh quen thân má đào đánh ghen tuông” đã ngang nhiên giày xéo lên cuộc đời người nữ giới. Cố ngoi đầu lên họ lại bị dìm xuống sâu hơn nữa. Cố chống cự họ lại chuốc thêm đau khổ:

“Ngán nỗi xuân đi xuân lại lại
Mối tình chia sẻ tí con con.”

Câu thơ trình bày nỗi chán ngán, ngán ngẩm lúc tuổi xuân con người ra đi nhưng mà ko bao giờ quay về. “ Xuân” vừa là mùa xuân của đất trời vừa là tuổi xuân của con người. Cùng là “ xuân” thế mà xuân của đất trời đi rồi tới còn xuân của con người 1 đi ko quay về. Bởi vậy, sao tránh khỏi nỗi đau khổ, tủi nhục!

Đã nhiều lần chính thi sĩ lên tiếng “ chém cha cái kiếp lấy chồng chung” mà rồi lại đau khổ bởi quy luật “ gỡ ra rồi lại buộc vào như không” (Nguyễn Du). Khao khát hạnh phúc toàn vẹn mà rốt cuộc chỉ còn lại sự xót xa của 1 thân phận 2 lần làm bé. “ Mảnh tình chia sẻ tí con con.”

Chỉ cô quạnh, độc nhất 1 “ mảnh tình” mà cũng phải “ chia sẻ” từng “ tí con con”. Tấm lòng cô độc yếu mềm mà cũng chẳng được chu toàn. Trong xã hội phong kiến, hạnh phúc với người nữ giới như 1 chiếc chăn quá hẹp, người này ấm thì người kia lạnh “ kẻ đắp chăn bông kẻ lạnh lùng”.

Cả bài thơ “ Tình tự II” toát lên nỗi đau thân phận của Hồ Xuân Hương cũng là nỗi đau của tất cả người nữ giới trong xã hội đương thời. Ấy là tâm cảnh vừa đau khổ, vừa căm uất trước duyên phận, gắng gượng gập vươn lên mà vẫn rơi vào thảm kịch. Tất cả nói chung thành quy luật như Nguyễn Du đã viết trong “ Truyện Kiều”:

“Đớn đau thay phận nữ giới
Lời rằng bạc phận cũng là lời chung.”

“Tình tự II” giúp người đọc thấu hiểu nỗi đau thân phận và khát vọng mạnh bạo muốn vươn lên số mệnh của người nữ giới qua nỗi đau và khát vọng của Hồ Xuân Hương mà cũng giúp ta trông thấy và trân trọng tài năng lạ mắt của “ Bà chúa thơ Nôm” trong nghệ thuật sử dụng từ ngữ và xây dựng hình ảnh. Quả là “ Nghệ thuật làm nên câu thơ, trái tim làm nên nhà thơ”.

“Tình tự II” chính là tiếng lòng của Hồ Xuân Hương đúng như giám định “ Thơ là tiếng lòng” của Diệp Tiến. Tiếng lòng khẩn thiết vừa u buồn vừa phảng phất ánh sáng của khát khao, mong ước hạnh phúc như 1 viên ngọc sáng thử thách bước đi nghiệt ngã của thời kì. Qua bao thế kỷ, Hồ Xuân Hương cùng tiếng thơ “ Tình tự” vẫn in sâu trong tâm não bạn đọc nghìn đời.

Phân tích Tình tự 2 – Mẫu 8

Thân phận người nữ giới trong xã hội phong kiến xưa luôn là đề tài bình thường trong văn chương. Khi phân tách Tình tự 2 của Hồ Xuân Hương, chúng ta sẽ thấy được nỗi buồn và độc thân thấm thía của người nữ giới luôn yêu đời và chứa chan nhựa sống mà lại bị cuộc sống vùi dập với nhiều xấu số éo le.

Mở màn bài thơ, 2 câu đề gợi ra 1 ko gian rộng lớn, mù mịt từ bom thuyền ở nơi dòng sông tới khắp mọi chòm xóm, thôn làng. Người nữ giới thao thức suốt những canh dài. Tiếng gà gáy “vang vọng” trên bom thuyền từ xa đưa đến. Đêm dài chuyển canh, mịt mùng tĩnh mịch mới nghe thấy tiếng gà gáy “vang vọng” như thế.

Nghệ thuật lấy động (tiếng gà gáy) để diễn đạt cái yên ắng vắng ngắt của đêm dài nơi làng quê đã góp phần làm nổi trội tâm cảnh “ân oán hận” của người nữ giới thao thức suốt những canh trường. Nàng ngồi dậy, lắng nghe nghe tiếng gà gáy sang canh, rồi “trông ra” màn đêm mịt mùng. Màn đêm như bao vây người nữ giới trong nỗi buồn độc thân, ân oán hận:

“Tiếng gà vang vọng gáy trên bom,
Ân oán hận trông xa khắp mọi chòm”.

Hai câu 3, 4 trong phần thực, tác giả tạo ra 2 hình ảnh “mõ thảm” và “chuông sầu” đối nhau, hô ứng nhau, cực tả nỗi âu sầu, sầu tủi của riêng mình đang sống trong tình cảnh quá lứa lỡ thời, trắc trở trong tơ duyên, vần thơ đầy ám ảnh. Phủ định để khẳng định tiếng “cốc” của “mõ thảm”, tiếng “om” của “chuông sầu”. Nữ sĩ đã và đang trải qua những đêm dài thao thức và độc thân, đau cho nỗi đau của đời mình độc thân như “mõ thảm”, chẳng người nào khua “nhưng mà cũng cốc”, tủi cho nỗi tủi của riêng mình lẻ bóng chăn đơn như “chuông sầu” chẳng đánh “cớ sao om”.

Nỗi ân oán hận, đau khổ sầu tủi như thấm vào đáy dạ, tái tê xót xa, như đang toả rộng trong ko gian “khắp mọi chòm”, như kéo dài theo thời kì của những đêm dài. “Om” là tiếng tượng thanh, tiếng chuông sầu, cũng là gợi tả nỗi sầu thảm tái tê, đớn đau tới tột độ. Câu hỏi tu từ đã khiến cho giọng thơ thảm thiết, xoáy sâu vào lòng người như 1 lời than, như 1 tiếng thở dài tự thương mình trong nỗi buồn ngán ngẩm:

“Mõ thảm ko khua nhưng mà cũng cốc,
Chuông sầu chẳng đánh cớ sao om?”

Có biết thời con gái, Hồ Xuân Hương đã có những vần thơ tươi xinh, phất phới như “Thân em vừa trắng lại vừa tròn” (Bánh trôi nước), “Hai hàng chân ngọc duỗi song song” (Đánh đu),… ta mới thấy hết nỗi sầu thảm về thảm kịch độc thân của nữ sĩ được diễn đạt tái tê trong 2 câu trong phần thực này.

Lời than tình tự trong độc thân được khơi sâu trong phần luận, để nhưng mà “buồn rầu” thêm, hờn giận thêm cho duyên phận hẩm hiu: “Trước nghe” đối với “sau giận”; “tiếng” hô ứng với “duyên”-, “buồn rầu” là tâm cảnh đối với “mõm mòm” là tình trạng. “Trước nghe những tiếng…”, là những tiếng gì? – Tiếng của mồm thế? Hay tiếng gà vang vọng gáy, tiếng “chuông sầu”, tiếng “mõ thảm” đáng “cốc”, đang “ôm” trong lòng mình?

Giữa cảnh khuya thao thức, càng nghe càng thêm “buồn rầu”, buồn tủi. Giữa khi tàn canh thao thức, càng nghe càng “giận”, càng hờn về tơ duyên bẽ bàng. Tơ duyên của mình được ví với trái cây, ko còn “má hây hây gió” (Xuân Diệu) nữa nhưng mà đã 9 “mõm mòm”, tức là quá 9, đã nẫu đi! “Duyên mõm mòm” là duyên phận hẩm hiu, quá lứa lỡ thời! Trong câu thơ như có nhiều lệ, nhiều tiếng thở dài, vừa than thân trách phận, vừa buồn tủi về tuyến đường tơ duyên.

Tiếng thơ tình tự của Hồ Xuân Hương là lời than tự thương mình, cùng lúc thương cho những người nữ giới cùng tình cảnh đã luống tuổi nhưng mà vẫn độc thân lẻ bóng: “Giật mình mình lại thương mình xót xa” (Truyện Kiều)Phần kết hiện ra 1 tứ thơ rất lạ. Như 1 sự thách đố với số mệnh, với duyên số. Nữ sĩ vẫn ngang bướng trước thảm kịch độc thân của mình lúc “duyên để mõm mòm” rồi:

“A ma tơ tao nhân người nào đấy tá!
Thân này đâu đã chịu già tom!”

Vừa nghi vấn, vừa cảm thán, 2 cấu kết đầy nghịch lí. Nữ sĩ như vẫn còn tin vào tài năng của mình có thể làm xoay chuyển được duyên phận, vẫn hi vọng tìm được bạn trăm năm trăm 5 trong đám a ma tơ tao nhân. Câu 6 nữ sĩ viết: “Sau giận vì duyên để mõm mòm”, câu 8 bà lại viết: “Thân này đâu đã chịu già tom!”. “Già tom” tức là rất già, già hẳn! Ấy là 1 cách “nói cứng” trình bày 1 thái độ “ngang bướng”, 1 khả năng cứng cỏi trước éo le cuộc đời.

Đọc chùm thơ “Tình tự” cũng như mày mò cuộc đời của nữ sĩ, về mặt tơ duyên, ta thấy hạnh phúc tình yêu chưa 1 lần mỉm cười với Xuân Hương. Bài thơ “Cảm cựu kiêm trình cần chánh học sĩ Nguyên Hầu” (Nhớ người cũ, viết gửi cần chánh học sĩ Nguyễn Du – tước hầu) như 1 bóng quang âm soi tỏ 1 “mảnh tình riêng” của “bà chúa thơ Nôm”, giúp ta cảm nhận bài thơ “Tình tự” này:

“Dặm khách muôn vàn nỗi nhớ nhung,
Mượn người nào đến đây gửi cho cùng.
Chữ tình chốc đã 3 5 vẹn,
Giấc mộng rồi ra nửa khắc ko.
Xe ngựa trộm mừng duyên nhộn nhịp,
Phấn son cùng tủi phận lận đận.
Biết còn mãi chút sương siu mấy,
Lầu nguyệt 5 canh chiếc bóng chong”

Bài thơ “Tình tự” gieo vần “om”, 5 vần thơ, vần nào cũng hóc hiểm, tài tình. Những vần thơ hóc hiểm đó, 1 mặt trình bày văn pháp điêu luyện, mặt khác đã hình thành giai điệu, âm điệu như thắt, như nén lại cái “ân oán”, cái “hận”, cái “bướng bỉnh” của 1 tâm cảnh; 1 phong cách rất Xuân Hương. Duyên số và hạnh phúc tình yêu của người nữ giới là nội dung đầy ám ảnh đối với mỗi chúng ta lúc đọc bài thơ “Tình tự” này của Xuân Hương.

“Tình tự” là tiếng than thân trách phận cho nỗi buồn độc thân, về thảm kịch tình yêu, là niềm khát khao hạnh phúc của người nữ giới. Vì lẽ đấy, “Tình tự” mang trị giá nhân văn thâm thúy.

Phân tích Tình tự 2 – Mẫu 9

Hồ Xuân Hương là nữ sĩ tài 3 ở nước ta vào cuối thế kỉ XVIII — đầu thế kỉ XIX. Ngoài tập “Lưu Hương kí” bà còn để lại khoảng 50 bài thơ Nôm, phần phệ là thơ đa nghĩa, vừa có nghĩa thanh vừa có nghĩa tục. 1 số bài thơ trữ tình thắm thiết, khẩn thiết, buồn tủi trình bày thâm thúy thân phận người nữ giới trong xã hội cũ, với bao khát khao sống và hạnh phúc tơ duyên.

Chùm thơ “Tình tự” đề đạt tâm tình tình cảm của Hồ Xuân Hương, của 1 người nữ giới lỡ thời quá lứa, duyên phận hẩm hiu. Bài thơ này là bài thứ 2 trong chùm thơ Tình tự” 3 bài. Thi sĩ Xuân Diệu trong bài “Hồ Xuân Hương bà chúa thơ Nôm” đã viết: “Bộ 3 bài thơ trữ tình này cộng với bài “Khóc vua Quang Trung” của công chúa Ngọc Hân làm 1 khóm biệt lập, làm tiếng lòng chân thực của người nữ giới tự nói về tình cảm bản thân của đời mình trong văn chương cổ đại Việt Nam…”

Ông lại nhận xét thêm về điệu thơ, giọng thơ: “trong bộ 3 bài thơ tâm sự này, kế bên bài thơ vần “ênh hẻ nênh và bài thơ vần “om” ân oán hận, thì bài thơ vần “on” này mong chờ, chót vót”.

“Đêm khuya vang vọng trống canh dồn,
Trơ cái hồng nhan với non sông.
Chén rượu hương đưa say lại tỉnh,
Vầng trăng bóng xế khuyết chưa tròn.
Xiên ngang mặt đất rêu từng đám,
Đâm toạc chân trời, đá mấy hòn.
Ngán nỗi xuân đi, xuân lại lại,
Mảnh tình chia sẻ tí con con!”.

Hai trong 3 bài thơ, nữ sĩ đều nói về đêm khuya, canh chầy. “Tình tự” bà vi “Tiếng gà vang vọng gáy trên bom – Ân oán hận trông ra khắp mọi chòm”. Ở bài thơ này cũng vậy, bà tỉnh dậy khi canh chầy, hay thao thức suốt đêm khuya, tâm cảnh bề bộn muộn phiền. Âm thanh “vang vọng” của tiếng trống từ 1 chòi canh xa đưa lại như hối thúc thời kì trôi nhanh, tuổi đời người nữ giới trôi nhanh: “Canh khuya vang vọng trống canh dồn”.

“Hồng nhan” là sắc mặt hồng, chỉ người nữ giới. “Trơ” tức là lì ra, trơ ra, chai đi, mất hết cảm giác. “Non sông”: chỉ cả toàn cầu thiên nhiên và xã hội. Câu thơ: “Trơ cái hồng nhan với non sông” nói lên 1 tâm cảnh: con người đau khổ nhiều nỗi, nay nét mặt vì vậy trơ đi trước cảnh vật, trước cuộc đời, tựa như gỗ đá, mất hết cảm giác. Nỗi đau khổ đã tới tột độ. Từ “cái” gắn liền với chữ “hồng nhan” khiến cho giọng thơ trĩu xuống, làm nổi trội cái thân phận, cái duyên phận, cái duyên số đã quá hẩm hiu rồi.

Ta có cảm giác tiếng trống dồn canh chầy, thời kì như cơn gió lướt qua cuộc đời, lướt qua số mệnh và thể xác thi sĩ. Con người đang than thân trách phận đó đã có 1 thời son trẻ kiêu hãnh: “Thân em vừa trắng lại vừa tròn”, có phẩm hạnh 1 “tấm lòng son” toàn vẹn, lại tài năng, thế nhưng mà nay đang trải qua những đêm dài đắng cay. Qua đấy, ta thấy cái xã hội phong kiến buổi đó chính là tác nhân đã làm xác xơ, khô héo phận hồng nhan.

Đằng sau 2 câu đề là những tiếng thở dài ngán ngẩm. Cố vùng vẫy để thoát ra, bươn ra khỏi cái nghịch cảnh mà đâu dễ! Tiếp theo là 2 câu thực:”Chén rượu hương đưa say lại tỉnh,Vầng trăng bóng xế khuyết chưa tròn”.Nghệ thuật đối rất thần tình: “Chén rượu” với “vầng trăng”, trên thì “hương đưa”, dưới lại có “bóng xế”, đặc trưng 3 chữ “say lại tỉnh” vời “khuyết chưa tròn” đăng đối, hô ứng nhau làm nổi trội thảm kịch về thân phận người nữ giới dang dở, độc thân.

Muốn mượn chén rượu để khuây khoả lòng mình, mà vừa nâng chén rượu lên môi mùi hương phả vào mặt, đưa vào mũi. Tưởng uống rượu cho say để quên đi bao nỗi buồn, mà càng uống càng tỉnh. “Say lại tỉnh” để rồi tỉnh lại say, cái vòng lẩn quẩn đó về duyên phận của nhiều nữ giới đương thời, trong đấy có Hồ Xuân Hương như 1 oan nghiệt.

Buồn tủi cho thân phận, bao đêm dài thao thức đợi chờ, mà tuổi đời ngày 1 “bóng xế”. Bao hi vọng đợi chờ. Tới bao giờ vầng trăng mới “tròn”? Tới bao giờ hạnh phúc tới trong tầm tay, được toàn vẹn, đầy đủ? Sự đợi mong gắn liền với nỗi niềm khát khao. Càng độc thân càng đợi mong, càng đợi mong càng đau khổ, đấy là thảm kịch của những người nữ giới quá lứa lỡ thời, tơ duyên éo le, trong đấy có Hồ Xuân Hương.

Hai câu trong phần luận, tác giả lấy cảnh để ngụ tình. Đây là 2 câu thơ tả cảnh “lạ đời” được viết ra giữa đêm khuya trong 1 tâm cảnh chán nản, buồn tủi:

“Xiên ngang mặt đất rêu từng đám,
Đâm toạc chân trời đá mấy hòn”.

Ý thơ cấu trúc tương phản để làm nổi trội cái dữ dội, cái quyết liệt của sự chống cự. Từng đám rêu yếu mềm thế nhưng mà cũng “xiên ngang mặt đất” được! Chỉ có tản mạn “đá mấy hòn” nhưng mà cũng có thể “đâm toạc chân trời” thì thật kì dị! Hai câu thơ, trước tiên cho ta thấy tự nhiên tiềm tàng 1 nhựa sống đang bị nén xuống đã khởi đầu bật lên mạnh bạo cực kỳ.

Thiên nhiên trong thơ Hồ Xuân Hương ko chỉ mang màu sắc, đường nét, hình khối nhưng mà còn có khuôn mặt, có thái độ, có hành động, cũng “xiên ngang…”, cũng “đâm toạc”… mọi trở lực, thần thế. Xuân Hương vốn tự tin và yêu đời. Con người đó đang trải qua nhiều thảm kịch vẫn quyết tâm gượng gập với đời.

Phản ứng mạnh bạo, dữ dội mà thực tại vẫn đau xót. Đêm đã về khuya, giữa cái tự nhiên dào dạt, 4 bề mịt mùng rộng lớn đó, người nữ giới hẩm hiu càng cảm thấy độc thân hơn bao giờ hết. Chẳng thế nhưng mà trong bài “Tình tự”, nữ sĩ đã buồn tủi viết:

“Mõ thảm ko khua nhưng mà cũng cốc,
Chuông sầu chẳng đánh cớ sao om?”.

Cả nỗi đau nhân gian như dồn tụ lại đáy lòng 1 người nữ giới độc thân. Khao khát được sống trong hạnh phúc, được làm vợ, làm mẹ như mọi người nữ giới khác. Nhưng “hồng nhan bạc phận”! Đêm càng về khuya, người nữ giới chẳng thể nào chợp mắt được, trăn trở, buồn tủi, thân đơn nhất, thiếu thốn mến thương, xuân đi rồi xuân trở về, nhưng mà tình yêu chỉ được “chia sẻ tí con con”, phải cam chịu tình cảnh:

“Ngán nỗi xuân đi, xuân lại lại,
Mảnh tình chia sẻ tí con con”.

Xuân đi qua, xuân quay về, mà với người nữ giới thì “mỗi 5 mỗi tuổi như đuổi xuân đi”… Chữ “ngán” nói lên nỗi đau, nỗi buồn tủi của người nữ giới lỡ thời quá lứa, đang trải qua sự mỏi mòn, đợi chờ. Tơ duyên, tình yêu như bị đổ vỡ, tan tành thành nhiều “mảnh”, thế nhưng mà chua chát thay chỉ được “chia sẻ tí con con”. Câu thơ là tiếng than thân trách phận. Phcửa ải chăng đây là lần thứ 2 Hồ Xuân Hương chịu cảnh làm bé? Tinh đã vỡ ra thành “mảnh” lại còn bị “chia sẻ”, đã “tí” lại “con con”.

Mỗi chữ như rưng rưng những giọt khóc. Câu thơ này, tâm cảnh này được nữ sĩ nói rõ thêm trọng bài “Lấy chồng chung”:

“Kẻ đắp chăn bông, kẻ lạnh lùng,
Chém cha cái kiếp lấy chồng chung,
5 thì mười họa hay chăng chớ,
1 tháng đôi lần có cũng ko!”.

Tóm lại, “Tình tự” là lời tự than, tự thương xót, buồn tủi cho duyên số, duyên phận hẩm hiu của mình. Càng thao thức độc thân, càng buồn tủi. Càng buồn tủi, càng khát khao được sống trong hạnh phúc toàn vẹn, đầy đủ. Thực tại nặng nề, đắng cay bao vây, khiến cái hồng nhan phơi ra, “trơ” ra với non sông, với cuộc đời. Người đọc cực kỳ thông cảm với nỗi lòng khát khao sống, khát khao hạnh phúc của nữ sĩ và người nữ giới trong xã hội cũ.

Giá trị nhân văn là nội dung thâm thúy nhất của chùm thơ tình tự” của Hồ Xuân Hương.Cách dùng từ rất rực rỡ, lạ mắt trình bày cá tính nghệ thuật Hồ Xuân Hương: “trơ cái hồng nhan”, “say lại tỉnh”, “khuyết chưa tròn”, “xiên ngang”, “đâm toạc”, “ngán nỗi”, “lại lại”, “tí con con”, … Chữ dùng sắc nhọn, cảnh ngụ tình, diễn đạt mọi âu sầu thảm kịch về duyên số.

Qua bài thơ này, ta càng thấy rõ Hồ Xuân Hương đã đưa tiếng nói dân gian, ngôn ngữ đời thường vào lời ca, bình dị hoá và Việt hoá thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật. Bà xứng đáng là “Bà chúa thơ Nôm” của nền thi ca dân tộc.

Phân tích Tình tự 2 – Mẫu 10

Nữ nhà thơ Hồ Xuân Hương là 1 trong những cái tên sáng của làng thơ Việt Nam. Trong số khá nhiều tác phẩm nhưng mà bà để lại, tả cảnh ngụ tình chính là cá tính sáng tác chủ công. Những bài thơ của Hồ Xuân Hương phần lớn đầu nói về vẻ đẹp tiết hạnh, sự hi sinh, thân phận mong manh của người nữ giới trong xã hội phong kiến hà khắc. Trong đấy, Tình tự cũng là 1 trong những tác phẩm điển hình cho cá tính chủ công này.

Bài thơ ko chỉ đề đạt xúc cảm của người nữ giới khái quát nhưng mà còn trình bày được những cung bậc xúc cảm của chính tác giả.Hai câu thơ đầu bài thơ vừa tả cảnh, mà cùng lúc cũng là lột tả hình ảnh 1 người nữ giới trống trải, độc thân giữa đêm khuya u tịch.

“Đêm khuya vang vọng trống canh dồn
Trơ cái hồng nhan với non sông”

Tác giả thử dụng từ láy “vang vọng” để mô tả 1 âm thanh vừa rõ ràng, lại vừa mơ hồ, ko đo phương hướng mà lại có thể cảm thu được ngày 1 rõ ràng. Bối cảnh thời kì của bài thơ là vào “đêm khuya” – thời khắc con người dễ ợt rơi vào những tình trạng xúc cảm khó lột tả nhất. Giữa “đêm khuya” đó, có 1 người nữ giới vẫn còn thao thức, suy nghĩ về cuộc đời của mình giữa tiếng trống canh vang vọng xa gần.

Người nữ giới trong bài thơ được mô tả là “hồng nhan”, là 1 người có dung nhan, mà dung nhan đó lại “trơ với non sông”. Có thể cảm thu được thân phận cô độc, cô đơn và nỗi buồn trống trải khó tả trong lòng của người “hồng nhan” đấy. Để giải nỗi lòng, người nữ giới đó đã tìm tới ly rượu nồng:

“Chén rượu hương đưa rồi lại tỉnh
Vầng trăng xế bóng khuyết chưa tròn”

Mượn rượu giải phiền dưới ánh trăng vốn là hình ảnh không xa lạ trong thi ca, là 1 hình ảnh đẹp đầy thi vị. Tiếc rằng những người mượn rượu giải phiền lại chẳng thể dùng hương rượu nồng để xua đi bầu hàn ôn. Người 1 lòng muốn say để quên đi tất cả, mà hương rượu nồng vào mũi nghe đâu lại khiến tâm con người ta phát triển thành tỉnh ngủ hơn.

Nỗi lòng của người nữ giới lại càng như được lột tả rõ ràng hơn. Vầng trăng khuyết nghe đâu càng khiến sự độc thân, tịch liêu trong bài thơ nâng cao bội phần. Hình ảnh đấy giống như người nữ giới tài ba, dễ nhìn, song tuổi xuân cứ thầm lặng đi qua nhưng mà hạnh phúc thì ko toàn vẹn.

“Xiên ngang mặt đất rêu từng đám
Đâm toạc chân trời đá mấy hòn”

Hình ảnh loại rêu được đưa vào bài thơ trình bày ẩn ý sâu xa của nữ nhà thơ. Điều nhưng mà bà muốn trình bày ở đây chính là so sánh ẩn dụ giữa nữ giới và loài rêu, mong manh bé bỏng những nhựa sống mạnh bạo, có thể tốt tươi trong bất kỳ điều kiện hà khắc nào. Cụm từ “xiên ngang mặt đất” cũng khiến người đọc liên tưởng đến sự chống cự mạnh bạo của chủ thể đối với những thứ phệ mạnh hơn.

Nối liền sự chống cự mạnh bạo đấy là những viên đá bé nhỏ mà lại chứa đựng 1 sức mạnh phệ phệ, có thể “đâm toạc chân trời”. Giữa trời đất bao la, những viên đá tưởng bé bỏng nhưng mà không phải bình thường chút nào. Đáng tiếc, dù có mạnh bạo đối nghịch, chống cự thì người nữ giới vẫn chẳng thể thoát ra khỏi sợi dây căn số buộc ràng bản thân. Dù cố chống cự, mà than nỗi không thể nào thoát khỏi kiếp làm vợ lẽ.

“Ngán nỗi xuân đi xuân lại lại
Mảnh tình chia sẻ tí con con”

Mùa xuân của tự nhiên đi rồi lại đến, mà “xuân” của con người lại ko tương tự. Tuổi trẻ là thứ chỉ tới 1 lần, đã đi rồi sẽ chẳng thể nào quay về. Bởi vậy, người nữ giới lại càng buồn hơn, càng đáng thương hơn lúc tuổi xuân qua đi trong hy vọng mòn mỏi, trong cảnh chung chồng, chia sẻ tình cảm.Từ “ngán” được sử dụng trình bày sự chán nản, mà cũng như tiếng khóc của tác giả cho những người nữ giới số mệnh hẩm hiu, phải làm vợ lẽ dưới cơ chế cũ, ko có ngôn ngữ, ko được coi trọng.

Tình tự là tác phẩm điển hình cho cá tính và tư tưởng chủ công của nữ nhà thơ Hồ Xuân Hương, trình bày góc nhìn lạ mắt, phong cách của bà về những vấn đề quay quanh thân phận người nữ giới trong cơ chế cũ.

Phân tích Tình tự 2 – Mẫu 11

Hồ Xuân Hương là 1 trong những thi sĩ nữ điển hình của nền văn chương trung đại Việt Nam, được mệnh danh là “bà chúa thơ nôm”. Bà là 1 “nhân tài kì nữ” mà cuộc đời đầy oái oăm, xấu số. Thơ Hồ Xuân Hương là thơ của nữ giới viết về nữ giới, trào lộng nhưng mà vẫn rất trữ tình. 1 trong những bài thơ điển hình viết về tâm cảnh, nỗi niềm của người nữ giới trước duyên phận, cuộc đời mình là “Tình tự” (II). Bài thơ có trị giá thâm thúy về nội dung và nghệ thuật:

“Tình tự” (II) là bài thơ thuộc chùm thơ “Tình tự” gồm 3 bài của bà. Đây là chùm thơ nữ sĩ viết để tự kể nỗi lòng, tâm sự của mình. Tác phẩm được viết bằng chữ Nôm, tuân theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật với bố cục 4 phần: đề, thực, luận, kết. Bài thơ trình bày thái độ, tâm cảnh vừa đớn đau, vừa căm uất trước thực tại đau khổ, dù vậy, bà vẫn gắng gượng gập vươn lên, mà rồi vẫn rơi vào thảm kịch.

Dựa vào nội dung bài thơ, ta có thể đoán bài thơ được sáng tác lúc bà đã gặp phải những oái oăm, xấu số trong tơ duyên. Mở màn bài thơ là hình ảnh người nữ giới ko ngủ, 1 mình ngồi giữa đêm khuya:

“Đêm khuya vang vọng trống canh dồn
Trơ cái hồng nhan với non sông.”

Giữa đêm khuya, người nữ giới thao thức ko ngủ được và nàng nghe âm thanh tiếng trống canh dập dồn. “Đêm khuya” là thời kì của hạnh phúc đôi lứa, của đoàn viên gia đình, vậy nhưng mà ở đây, ngang trái thay, người nữ giới lại cô quạnh 1 mình. Nàng độc thân quá nên thao thức ko ngủ, nàng nghe âm thanh tiếng trống canh “vang vọng”. Từ láy này mô tả âm thanh từ xa vọng lại.

Với nghệ thuật lấy động tả tĩnh, người đọc cảm thu được ko gian đêm khuya yên ắng, im lìm và người nữ giới thật độc thân, khổ thân. Trong xã hội xưa, tiếng trống canh là âm thanh dùng báo hiệu thời kì 1 canh giờ trôi qua. Nữ sĩ nghe âm thanh tiếng trống canh “dồn” – tiếng trống dập dồn, khẩn trương – có nhẽ là vì nàng đang ngồi đếm thời kì và lo âu thấy nó trôi qua 1 cách dập dồn, tàn nhẫn. Nó chẳng cần biết tuổi xuân của nàng sắp vuột mất nhưng mà nàng thì vẫn đang phải “trơ cái hồng nhan” ra giữa “non sông”.

Nghe đâu, nỗi độc thân, xót xa đó luôn dày vò nữ sĩ nên thời kì biến thành nỗi ám ảnh ko nguôi trong tâm hồn bà. Trong chùm “Tình tự”, nỗi ám ảnh về thời kì còn hiện hữu trong âm thanh “tiếng gà”. Người nữ giới đó cũng trăn trở cho tới sáng để rồi nghe âm thanh “tiếng gà vang vọng gáy trên bom” nhưng mà đớn đau, nhưng mà ân oán hận. Ở đây, “hồng nhan” là dung nhan của người nữ giới vẫn còn ở độ mặn nhưng mà, cái nhưng mà bất kỳ người nào cũng trân trọng.

Thế nhưng mà, nó lại liên kết với từ “cái”- 1 danh từ chỉ loại thường gắn với những thứ vật chất bé nhỏ, bình thường. Nàng tự thấy dung nhan của mình quá bé nhỏ, rẻ rúng bởi nó chẳng khác gì 1 thứ đồ ít trị giá, lại chẳng được người nào đoái hoài tới. Nó phải “trơ” ra, phô ra, bày ra 1 cách vô duyên, bất nghĩa lí giữa đất trời. Từ “trơ” đứng đầu câu cho ta cảm thu được nỗi xót xa, đớn đau, tủi nhục, bẽ bàng của người nữ giới 1 mình giữa đêm khuya, ko người nào ân cần, đoái hoài.

Tuy có bẽ bàng, tủi nhục mà ta vẫn thấy ẩn khuất trong câu thơ 1 nữ sĩ mạnh bạo, phong cách dám đem cái tôi tư nhân để đối lập với cả “non sông” bao la. Hồ Xuân Hương là thế, ko bao giờ chịu bé bỏng, mềm yếu. Hai câu đầu bằng cách khắc họa thời kì, ko gian nghệ thuật và cách liên kết từ lạ mắt đã trình bày rõ nỗi độc thân, đớn đau, tủi nhục bẽ bàng trước tơ duyên hẩm hiu của chính mình. Hai câu thực khắc họa thâm thúy sự căm uất trước cảnh ngộ oái oăm:

“Chén rượu hương đưa say lại tỉnh,
Vầng trăng bóng xế, khuyết chưa tròn”.

Giữa đêm khuya, độc thân và buồn tủi, nàng tìm tới rượu để quên đi tất cả mà nào quên được “say lại tỉnh”. Say, có thể quên đi được 1 chốc, mà đâu có thể say mãi, rồi sẽ lại “tỉnh” ra. Tỉnh ra lại càng tinh thần thâm thúy hơn nỗi độc thân, xót xa, lại càng buồn hơn. Ẩn sau cái hành động tìm tới rượu để xả stress nỗi sầu là cả niềm căm uất thâm thúy trước số mệnh xấu số.

Cụm từ “say lại tỉnh” cho thấy cái tuyệt vọng, quanh quẩn trong nỗi buồn, độc thân của người nữ giới. nàng độc thân nên tìm tới vầng trăng bên ngoài kia mong sự đồng cảm. nàng thấy vầng trăng đã “xế” bóng “khuyết chưa tròn”. Nàng trông thấy số mệnh xấu số của mình trong hình ảnh vầng trăng: nàng cũng đã ở tuổi “xế” chiều nhưng mà tơ duyên vẫn hẩm hiu, long đong, “chưa tròn”. Ở 2 câu này, bằng phép đối, nghệ thuật tả cảnh ngụ tình, nữ sĩ đã khắc họa nên tâm cảnh tuyệt vọng và nỗi căm uất thâm thúy trước duyên phận hẩm hiu, lỡ dở. Sang 2 câu luận, nghe đâu sự căm uất đó trở thành sự chống trả kịch liệt:

“Xiên ngang mặt đất rêu từng đám,
Đâm toạc chân trời đá mấy hòn.”

Hai câu thơ được cấu tạo đặc trưng: đảo vị ngữ là những động từ mạnh lên đầu câu. “Xiên ngang” và “đâm toạc” là hành động của những vật vô tri vô giác. Trong thiên nhiên, rêu là sự vật bé bỏng, mềm yếu, thế nhưng mà ở đây nghe đâu nó mạnh bạo hơn, cứng cỏi thêm để “xiên ngang mặt đất”. “Đá” là vật bất động, thế nhưng mà ở đây cũng đang phệ hơn, nhọn hơn, đang nhúc nhích, “nổi loạn” phá tan ko gian tù túng bị giới hạn bởi “chân trời”.

Hình ảnh tự nhiên động, tự nhiên “nổi loạn” này ko chỉ hiện ra 1 lần nhưng mà còn có trong nhiều những tác phẩm khác của bà. Lí giải cho sự hiện ra những hình ảnh tự nhiên như thế là ở phong cách mạnh bạo của nữ sĩ. Thiên nhiên được mô tả trình bày rõ tâm cảnh con người, như đại thi hào Nguyễn Du từng đúc kết về mối quan hệ giữa cảnh và tình : “Cảnh buồn người có vui đâu bao giờ”.

Cảnh được mô tả là “nổi loạn”, là “phá ngang” trình bày tâm cảnh người nữ giới khi này cũng muốn “nổi loạn”, quẫy đạp để phá tan số mệnh xấu số, tơ duyên hẩm hiu của mình. Nghe đâu, người nữ giới đang gồng mình lên để chống trả kịch liệt số mệnh. Ấy chính là thái độ chống cự mạnh bạo của nữ sĩ trước thực tại đau khổ. Đằng sau sự chống cự mạnh bạo đó là khát khao sống, khát khao hạnh phúc đôi lứa mãnh liệt của nữ sĩ.

Hai câu thơ, với phép đối, phép đảo nhấn mạnh 2 động từ mạnh đầu câu và nghệ thuật tả cảnh ngụ tình đã cho thấy sự quyết tâm vươn lên tranh đấu với số mệnh, cùng lúc cho thấy khao khát sống, khao khát hạnh phúc đôi lứa mãnh liệt ở nữ sĩ dễ nhìn, tài năng nhưng mà cuộc đời ko ưu ái. Người đọc thật sự thán phục trước khả năng cứng cỏi, ko chịu đầu hàng số mệnh của người nữ giới phong cách đó. Tới 2 câu cuối bài thơ, tuy nàng đã quyết tâm vươn lên mà ko thoát khỏi cái thở dài chán chường trước thảm kịch:

“Ngán nỗi xuân đi xuân lại lại,
Mảnh tình chia sẻ tí con con”.

Nàng thở dài “ngán nỗi”. Nàng ngán ngẩm bởi “xuân đi xuân lại lại”. Mùa xuân và vẻ đẹp của nó phai đi mà rồi sẽ quay quay về theo quy luật của tạo hóa. Nhưng “xuân” của người nữ giới, tuổi xanh và nhan sắc của nàng thì chẳng thể nào quay về được, nhưng mà cứ mỗi 1 mùa xuân trôi đi là lại thêm 1 lần nữa tuổi xuân của đời người ra đi, thế nên nàng “ngán”. Cụm từ “lại lại” như 1 sự thở dài ngán ngẩm trước sự lưu loát tàn nhẫn của thời kì.

Nó cứ trôi đi, ko thèm để mắt tới tới cái thảm kịch đang cướp đi tuổi xanh của nàng : “mảnh tình chia sẻ”. Tình yêu của nàng vốn dĩ mong manh, bé bỏng, chỉ là 1 “mảnh”, thế nhưng mà còn phải chia sẻ”, chia 5 sẻ 7 ra thật khổ thân. cho nên nhưng mà nó chỉ còn là 1 “tí” ‘con con”.

Nghệ thuật tăng tiến theo chiều giảm dần khiến người đọc thấy rõ cái thảm kịch xót xa của nữ sĩ và bi cảm cho con người tài ba nhưng mà bạc phận. Bi kịch đó đeo đẳng lấy người nữ giới khiến nàng ko chỉ thốt lên ngán ngẩm 1 lần. Trong “Tình tự” (III) nàng cũng từng thở dài: “Ngán nỗi ôm đàn những tấp tênh”.

Đây cũng là 1 cách nói khác của thảm kịch tình yêu bị chia 5 sẻ 7. Nàng có chồng – “ôm đàn” – mà lấy chồng nhưng mà vẫn “tấp tênh” như chẳng có, “1 tháng đôi lần có cũng ko”. Hai cấu kết bài thơ với những từ ngữ giản dị, thiên nhiên và nghệ thuật tăng tiến, người đọc cảm thu được cái ngán ngẩm lúc rơi vào thảm kịch của nữ sĩ. Tuy thế, dư ba của cái khao khát sống, khao khát hạnh phúc đôi lứa mãnh liệt ở 2 câu trước vẫn khiến người đọc cảm phục khả năng cứng cỏi của “bà chúa thơ Nôm”.

Với tiếng nói thơ nôm giản dị, thiên nhiên mà cũng sắc nhọn, với các giải pháp nghệ thuật đảo, đối, dùng động từ mạnh, tả cảnh ngụ tình…bài thơ trình bày tâm cảnh vừa đớn đau, vừa căm uất trước duyên phận, mà vẫn quyết tâm vươn lên với khao khát sống, khao khát hạnh phúc mãnh liệt, tuy vẫn rơi vào thảm kịch.

Tóm lại, “Tình tự” (II) trình bày khả năng Hồ Xuân Hương qua tâm cảnh đầy thảm kịch : vừa buồn tủi, căm uất trước cảnh ngộ oái oăm, vừa cháy bỏng khát khao được sống hạnh phúc. Đọc bài thơ, ta vừa thương xót cho số mệnh xấu số, vừa thán phục khả năng cứng cỏi của nữ sĩ. Bài thơ là minh chứng điển hình cho tài năng tiếng nói của “bà chúa thơ Nôm”.

Phân tích Tình tự 2 – Mẫu 12

Nhà phê bình văn chương Hegel đã từng nói: “Thi ca là thứ nghệ thuật chung của tâm hồn đã phát triển thành tự do, ko bó buộc vào nhận thức cảm quan vê vật chất bên ngoài. Thay vì vậy nó diễn ra riêng tây trong ko gian bên trong và thời kì bên trong của tác giả và xúc cảm”.

Đúng, văn học thực thụ phải là thứ văn học “9 đủ xúc cảm” (Xuân Diệu), cũng là thứ văn lúc đọc lên nhưng mà ta như thấy được cả toàn cầu tâm hồn, tình cảm của người cầm bút, nhất mực phải là thứ văn nhưng mà sau lúc gấp lại, người ta vẫn bâng khuâng mãi khôn nguôi. Tự Tình II của Hồ Xuân Hương là 1 kiểu văn như thế. Nó khiến ta xúc động nghẹn ngào trước những hàn ôn đắng cay của người nữ giới Việt Nam thời phong kiến, cùng lúc trân trọng vẻ đẹp và khát vọng sống của họ.

“Đêm khuya vang vọng trống canh dồn
Trơ cái hồng nhan với non sông
Chén rượu hương đưa say lại tỉnh
Vầng trăng bóng xế khuyết chưa tròn
Xiên ngang mặt đất rêu từng đám
Đâm toạc chân trời đá mấy hòn
Ngán nỗi xuân đi xuân lại lại
Mảnh tình chia sẻ tí con con”

Nửa đầu bài thơ là khoảng thời kì nghệ thuật “Đêm khuya”, khoảng thời kì thường gợi buồn nhất. Trong ca dao xưa, đêm khuya và chiều tà là khi những làn sóng xúc cảm cuộn lên trong lòng người con xa xứ:

“Chiều chiều ra đứng ngõ sau
Trông về quê mẹ ruột đau 9 chiều”

Dịch bánh xe thời kì qua mảng văn chương trung đại, khoảng thời kì này cũng hiện ra khá nhiều tác phẩm văn chương

“Trời chiều bảng lảng bóng hoàng hôn
Tiếng ốc xa đưa vẳng trống dồn”

(Bà Huyện Thanh Quan)

Nghe đâu, trời chiều là khi dòng hàn ôn đọng lại, bước chân của ban đêm nặng nề chậm trễ làm cho lòng người trĩu nặng. Đây cũng là khi người vợ lẽ hay người góa phụ cảm nhận thâm thúy và thấm thía nhất nỗi xấu số độc thân. Từng tiếng trống dập dồn, hối thúc, guồng quay thời kì cứ tiếp diễn trôi đi nhưng mà nào có đợi chờ gì tuổi xuân của 1 người nữ giới vân khát khao hạnh phúc đôi lứa mà sớm phải chịu cảnh chăn đơn gối chiếc.

Âm thanh tiếng trống lại “vang vọng”, 1 thứ thanh âm vô cùng mờ nhạt, mơ hồ, từ xa dội vào tâm hồn người nữ giới. Quả thật, âm thanh từ xa nên mờ nhạt hay chính tâm hồn người nữ giới đang xao động mê mải kiếm tìm 1 thứ phù du bóng gió nên thanh âm của tiếng trống nhạt mờ thoáng qua như 1 làn gió nhẹ.

Hồng nhan là 1 người con gái đẹp, mà “cái hồng nhan” gợi cho ta liên tưởng đến 1 vật vô tri vô giác. “Trơ cái hồng nhan”, cụm qua đời trụi, thô mộc gợi ra bóng hình người con gái đẹp mà tâm hồn lại quá chai sạn mọi xúc cảm, cảm giác. Đặt “hồng nhan” kế bên “non sông” ta đã phần nào thấy được sự đối lập giữa 1 bên bé nhỏ, 1 bên bao la, 1 bên yếu đuối, 1 bên bao phủ choáng ngợp khắp 4 phương.

Tuy nhiên, sự đối lập ở đây chẳng những ko khiến cho hình ảnh hồng nhan bị che khuất, bị lu mờ nhưng mà ngược lại càng tô đậm cho mối sầu vạn kỉ, mỏi mệt, cô độc thấu tận tim gan. Trong tình cảnh cực khổ, kiếp người đấy tưởng như đã hóa đá mà ko, thấm sâu trong trái tim con người đó là 1 tâm cảnh canh cánh ko yên:

“Chén rượu hương đưa say lại tỉnh
Vầng trăng bóng xế khuyết chưa tròn”

Tìm tới rượu để quên đi nỗi đau mà ngang trái thay, càng uống, nỗi đau càng thấm thía, càng khắc sâu vào trong trái tim mỏng manh, yếu ớt. Say lại tỉnh, tỉnh lại say, quá biểu diễn ra lặp đi lặp lại như 1 vòng tuần hoàn. Cuộc đời người nữ giới chỉ chìm đắm trong chuỗi ngày tẻ nhạt cộng với tâm cảnh u uẩn. Chợt ta nhớ tới nàng Thúy Kiều đáng thương, nàng cũng từng bị giam cấm trong chuỗi thời kì vô vị đấy:

“Bẽ bàng mây sớm đèn khuya
Nửa tình nửa cảnh như chia tấm lòng”

Hai con người đó, 2 thân phận không giống nhau mà cùng chung 1 số mệnh, 1 tình cảnh, eo le đáng thương làm sao. Hình ảnh “vầng trăng bóng xế” có nhẽ là 1 hình ảnh ẩn dụ hơn là 1 hình ảnh tả chân. Trăng xế bóng hay cũng là cuộc đời người nữ giới đã ngả chiều. Trăng thường gợi kỉ niệm, gợi sự tròn đầy viên mãn của hạnh phúc đôi lứa, bao cuộc tình chung tình nồng nàn cũng diễn ra dưới ánh trăng, nhờ vầng trăng chứng giám:

“Vầng trăng vằng vặc giữa trời
Đinh ninh 2 mồm 1 lời song song”

Nhưng giờ đây, ánh trăng sắp tàn như cuộc tình dang dở của người nữ giới đã tới hồi dang dở. Nhưng Xuân Hương là thế, 1 người nữ giới ko bao giờ chịu thua tình cảnh, luôn tìm cho mình 1 lối đi khác người, rất ngông, rất lạ đấy, làm sao có thể để nỗi đau lấn lướt lí trí, tâm hồn? Trong tột độ của cực khổ, cô độc, nữ sĩ vẫn tin ở chính mình, tìm thấy nguồn sức mạnh phệ lao để làm động lực:

“Xiên ngang mặt đất rêu từng đám
Đâm toạc chân trời, đá mấy hòn”

Đưa con mắt lạc điệu ngắm nhìn mọi vật bao quanh, đối tượng trữ tình thấy “rêu từng đám” đang xiên ngang mặt đất, “đá” đang đâm toạc chân trời. “Xiên ngang, đâm toạc” là những động từ rất mạnh, cùng nghệ thuật đảo ngữ được sử dụng rất đắt đã diễn đạt được sức mạnh của sự sống sót trong những vật bé nhỏ, đơn sơ.

Màu xanh non của rêu hiện diện trên sắc màu xám xịt của đất như khẳng định nhựa sống mãnh liệt của rêu. Không những thế, nó còn như biểu thị của 1 tia kì vọng bé nhỏ mà vô cùng khẩn thiết thoát khỏi xã hội đương thời trần tục, nhơ bẩn, cũng chính là thoát khỏi kiếp sống cô độc, cô đơn như đang bóp nghẹt tuổi xuân của người nữ giới.

Những hòn đá cứng rắn chen vào khung trời bao la mà trống vắng cũng đủ làm quang cảnh phát triển thành sinh động hơn bao giờ hết. Chỉ với 2 hình ảnh giản dị, bé nhỏ mà nữ sĩ đã đưa người đọc từ sự xót xa trước những cực khổ của người nữ giới sang trân trọng sức mạnh ý thức, vẻ đẹp tính cách của họ.

Ấy cũng chính là 1 trong những nét lạ mắt hình thành cái “ngông” trong thơ của Hồ Xuân Hương. Tạo cho người đọc cảm giác mạnh, bất thần, đúng là chỉ có được trong nữ sĩ có 1 ko 2 của văn chương Việt Nam. Hai câu thơ rốt cuộc:

“Ngán nỗi xuân đi xuân lại lại
Mảnh tình chia sẻ tí con con”

Nhưng cho dù có trình bày mình mạnh bạo và đầy niềm tin như thế nào mà người nữ giới vẫn chẳng thể phủ nhận hiện thực hà khắc. Hai câu rốt cuộc cất lên như 1 tiếng thở dài đầy đau xót, cay đắng, chán chường về kiếp sống của 1 kiếp hồng nhan bị giam cấm trong 2 từ “định mệnh”. Tuổi xuân- dung nhan, 2 thứ 1 lúc đã ra đi thì ko bao giờ có thể quay lại.

Mùa xuân của tự nhiên đất trời như đã được lập trình để quay trong 1 vòng tuần hoàn ko có điểm xong xuôi, mà ngang trái thay, mùa xuân của đời người lại hữu hạn, xuân 5 ngoái có thể là sự xa cách với xuân 5 nay. Chính thành ra, mỗi mùa xuân đi qua, người nữ giới lại càng 1 héo hắt, già nua trong sự vui mừng, hồi sinh của đất trời. Qua đây ta cũng thấy được tinh thần của con người về bản thân mình với nhân cách tư nhân, có tinh thần về trị giá của tuổi thanh xuân và sự sống.

Mảnh tình có ý diễn đạt chút tình cảm bé nhoi mà ở đây lại phải chia sẻ, rốt cuộc chỉ còn lại là tí con con ko đáng kể. Đọc câu thơ, ta thấy thấm trong từng câu chữ la tâm cảnh xót xa của 1 người nữ giới tài ba bạc phận Hồ Xuân Hương. Cuộc đời của người nữ giới đó là 1 chuỗi những cay đắng tủi hổ, là cuộc đời của những dòng nước mắt lăn dài: qua 2 lần đò đều ko viên mãn. Làm bé ông Tổng Cóc, sau đấy là ông phủ Vĩnh Tường mà cả 2 lần, người nữ giới xấu số này đều ko có được hạnh phúc tương thích.

Nhưng ẩn sâu trong từng câu chứ chẳng hề là 1 sự bế tắc, chua xót, càng chẳng hề bởi vì đấy chính là Hồ Xuân Hương- người nữ giới mạnh bạo, khả năng, có đủ can đảm để chống chọi lại với cả hiện thực phong kiến, cả những luật lệ lễ giáo buộc ràng. Ta như thấy những tia kì vọng tuy bé nhỏ mà vô cùng mạnh bạo, có cơ sở: nhà thơ vẫn muốn tiếp diễn đem chia sẻ với ước mơ tâm thành để cho tình nhân thế thái đỡ xanh như lá, bạc như vôi.

Bài thơ “Tình tự” chẳng những thành công trên bình diện nội dung nhưng mà ở bình diện nghệ thuật cũng đạt được những thành tích đáng kể. Cách sử dụng từ ngữ của Hồ Xuân Hương vô cùng giản dị, giàu sức biểu cảm, táo tợn mà cũng ko kém phần tinh tế. Cách sử dụng từ ngữ cũng góp phần hình thành tính đa thanh của tác phẩm: lúc thì tủi nhục muộn phiền, khi chống cự giận dữ, lúc lại chua chát chán ngán mà vẫn ánh lên niềm sáng sủa kì vọng.

Ngoài ra tác giả còn sử dụng những vế tiểu đối như “hồng nhan” – “non sông” hay phép tăng tiến,… Với những nét rực rỡ về nghệ thuật đó, Hồ Xuân Hương đã góp phần hoàn thiện 1 tiếng thơ vô cùng táo tợn, mới lạ cho nền văn chương trung đại Việt Nam.

Cộng với “ Tình tự II”, Hồ Xuân Hương còn đóng góp rất nhiều tác phẩm khác vào nền văn chương trung đại như “Bánh trôi nước”, “Cảnh làm bé”, “Quả mít”. Nhưng dù viết về nhân vật nào thì rốt cuộc điều nhưng mà nữ sĩ muốn đề đạt là số mệnh, cuộc đời cộng với tài năng và tính cách của người nữ giới trong xã hội phong kiến.

Ngoài ra bà còn chĩa thẳng ngòi bút của mình vào cả 1 bộ máy phong kiến hủ lậu, lỗi thời, buộc ràng mọi quyền sống, quyền hạnh phúc của người nữ giới bằng 1 thái độ mạnh bạo, rắn rỏi đậm chất “ngông” của bà, điều này lại 1 lần nữa tô đậm dấu ấn rất riêng trong cá tính nghệ thuật Hồ Xuân Hương lên văn đàn Việt Nam.

Phân tích Tình tự 2 – Mẫu 13

“Quả cau nho bé miếng trầu hôi
Này của Xuân Hương đã quệt rồi”

Hồ Xuân Hương – bà chúa thơ Nôm, 1 hiện tượng đặc trưng của thơ ca trung đại Việt Nam. Nữ nhà thơ có số mệnh oái oăm, éo le nên hồn thơ của bà là ngôn ngữ đại diện cho những người nữ giới sống trong xã hội phong kiến với 1 khát vọng tình yêu, hạnh phúc đôi lứa. Chùm thơ Tình tự của bà gồm 3 bài là sự đề đạt rực rỡ tâm tình, tình cảm của nhà thơ_ 1 người nữ giới “hồng nhan bạc mệnh” đường tơ duyên ko toàn vẹn, quá lứa lỡ thời. Trong đấy Tình tự bài II được coi là bài thơ hay nhất, giàu xúc cảm và lắng đọng nhất.

“Đêm khuya vang vọng trống canh dồn
…Mảnh tình chia sẻ tí con con!”

Bài thơ được viết theo thể thất ngôn bát cú Đường luật mà cái rực rỡ chẳng hề viết bằng chữ Hán nhưng mà được viết bằng tiếng nói dân tộc chữ Nôm. Phcửa ải tới thời gian Hồ Xuân Hương, Nguyễn Du thì phong trào làm thơ Nôm mới đạt tới đỉnh cao thực thụ. Hồ Xuân Hương là người nữ giới đa tài, đa tình nhưng mà số mệnh truân chuyên. Bà là con vợ lẽ, lại đã từng muộn mằn đường tơ duyên, từng mang thân đi làm bé và sống trong cảnh góa bụa. Chính tình cảnh đó là cảm hứng cho bà sáng tác chùm thơ Tình tự. Bài thơ Tình tự II là hình ảnh người nữ giới độc thân, cô đơn trong đêm khuya thanh tĩnh than ngẫm, chua xót cho thân phận của mình.

Phân tích bài thơ theo bố cục đề thực luận kết của thể thơ Đường luật. Với 2 câu thơ đầu là ko gian, thời kì cộng với tâm cảnh tái tê của người nữ giới.

“Đêm khuya vang vọng trống canh dồn
Trơ cái hồng nhan với non sông”

Thời gian ở đây là khi đêm khuya trong khi con người chìm sâu vào trong giấc ngủ để ngơi nghỉ sau 1 ngày lao động mỏi mệt, thì đối tượng trữ tình ở đây lại thao thức, trăn trở ko ngủ được. Không gian là khoảng ko rộng lớn, bao la yên tĩnh, tĩnh mịch nghe thấy “vang vọng trống canh dồn” báo hiệu thời kì trôi qua rất nhanh. Nghệ thuật lấy động tả tĩnh lấy cái âm thanh “vang vọng” của tiếng trống canh để nói cái ko gian yên ắng về đêm. Lấy cái ngoại cảnh để nói tâm trạng. Là cảnh vật ảnh hưởng tới con người hay là vì “người buồn cảnh có vui đâu bao giờ”. Đêm khuya thanh tĩnh là khi con người ta phát triển thành bé bỏng và lạc điệu cực kỳ lúc giường đơn gối chiếc đối diện với chính mình nhưng mà cảm thấy “trơ”. “Trơ”ở đây là trơ thổ địa, là cô độc chỉ có 1 mình, được đặt ở đầu câu càng nhấn mạnh nỗi đau, sự xấu số của 1 người nữ giới có “hồng nhan”. Đấy là chỉ cái vẻ đẹp dung nhan bên ngoài của người con gái “Thân em vừa trắng lại vừa tròn” mà cũng là để đề cập cái phẩm hạnh “Tấm lòng son” bên trong. Chữ “cái” nhằm chi tiết hóa nhân vật diễn đạt “cái hồng nhan” cho thấy sự tủi nhục, bẽ bàng lúc dung nhan, tiết hạnh của người nữ giới bị coi rẻ, bị mai mỉa. “Non sông” chỉ cả toàn cầu thiên nhiên và xã hội bên ngoài. “Trơ” phải chăng cũng là sự thử thách “non sông” của 1 con người có phong cách mạnh bạo, táo tợn. Nó có cùng hàm nghĩa với chữ trơ trong câu thơ sau của Bà Huyện Thanh Quan: “Đá vẫn trơ gan cùng tuế nguyệt”. Vì lắm đau khổ nhưng mà nét mặt con người như trơ ra trước cảnh vật, trước mọi người như hóa đá ko còn cảm giác. Người đọc tưởng như nghe được cả tiếng thở dài, ngán ngẩm của người nữ giới trước duyên phận bẽ bàng.

Hai câu thực là chọn lựa của tác giả lúc sầu tìm tới rượu, bà muốn mượn chút hương nồng để quên đi nỗi buồn mà càng uống lại càng tỉnh lại càng đau, nỗi buồn ko nguôi trong khoảng xoáy lẩn quẩn.

“Chén rượu hương đưa say lại tỉnh
Vầng trăng bóng xế khuyết chưa tròn”

Ngẩng đầu lên ngắm trăng nhưng mà trăng đã xế lúc chưa khi nào tròn. Vầng trăng ở đây vừa là hình ảnh tự nhiên vừa là hình ảnh biểu trưng cho tuổi xuân của nhà thơ sắp qua đi nhưng mà tình yêu vẫn chưa bao giờ được toàn vẹn, được ắp đầy. Nghệ thuật đối trong 2 câu thơ thật tài tình, đăng đối, hô ứng nhau cùng nhau làm nổi trội lên thân phận của 1 khách hồng nhan bạc phận tài ba nhưng mà phải chịu cảnh dang dở. Nguyên do đó là vì đâu? Phcửa ải chăng như Nguyễn Du đã từng nói về “Tài mệnh tương đố”, vì “Trời xanh quen thân má đào đánh ghen tuông”.

Giả dụ 4 câu thơ đầu là tình cảnh và tâm cảnh độc thân, lẻ bóng của tác giả thì 4 câu thơ sau là tinh thần chống cự mạnh bạo, là tâm thế muốn bứt phá, muốn chỉnh sửa số mệnh của mình mà càng quyết tâm, càng kì vọng, càng mong muốn bao lăm thì lại càng bế tắc, xót xa bấy nhiêu lúc “Mảnh tình chia sẻ tí con con”. Ấy chính là thảm kịch của người nữ giới có duyên phận hẩm hiu.

Hai câu luận là 2 câu thơ tả cảnh ngụ tình, mượn ngoại cảnh để nói cái “chí”, cái “tình”bên trong của mình.

“Xiên ngang mặt đất rêu từng đám
Đâm toạc chân trời đá mấy hòn”

Rêu và đá là 2 sự vật bé nhỏ mà không phải mềm yếu nhưng mà mang 1 nhựa sống mãnh liệt có thể “xiên ngang mặt đất” và “đâm toạc chân trời”, liên kết với nghệ thuật đảo ngữ, sử dụng các động từ mạnh “xiên”, “đâm” cùng với bổ ngữ “ngang”, “toạc” vừa nhấn mạnh tình trạng của tự nhiên mà cũng là để nhấn mạnh tâm cảnh của con người căm uất, chống cự ko chịu bằng lòng số mệnh. Bà khinh ghét cái kiếp làm bé nhưng mà thốt lên rằng: “Chém cha cái kiếp lấy chồng chung/ Kẻ đắp chăn bông kẻ lạnh lùng”

Phản ứng của bà tuy mạnh bạo, dữ dội mà thực tại vẫn cay đắng, chua chát. Hồ Xuân Hương sống vào khoảng thời kì cuối thế kỉ XVIII đầu thế kỉ XIX. Đây là thời gian nhưng mà cơ chế phong kiến Việt Nam rơi vào hiện trạng khủng hoảng trầm trọng, tranh chấp xã hội càng ngày càng phát triển thành thâm thúy. Sống trong 1 xã hội “trọng nam khinh nữ” với cơ chế đa thê thi sĩ muốn cất lên ngôn ngữ nhằm tranh đấu cho phụ nữ, đòi quyền đồng đẳng, muốn được sống, được mến thương và có được cuộc đời hạnh phúc. Nhưng việc đó không phải dễ ợt bởi chính bản thân bà vẫn đang phải chịu số mệnh oái oăm, éo le.

Căn số của nhà thơ cũng chính là số mệnh của biết bao những người nữ giới trong xã hội xưa. Chính điều đấy đã làm cho Nguyễn Du phải than khóc cho thân phận của nàng Tiểu Thanh, nàng Kiều và những người nữ giới như Hồ Xuân Hương:

“Đớn đau thay thân phận nữ giới
Lời rằng bạc phận cũng là lời chung”

Hai cấu kết nói về cùng tận của sự âu sầu, chán ngán, buồn tủi tác giả thương cho thân cho phận của chính mình:

“Ngán nỗi xuân đi xuân lại lại
Mảnh tình chia sẻ tí con con!”

“Ngán”ở đây là tâm cảnh, xúc cảm ngán ngẩm, chán nản cuộc đời éo le. Xuân chỉ mùa xuân của đất trời, mùa của muôn hoa đua nở khoe sắc khoe hương, mùa của đoàn viên mà còn có ngụ ý chỉ tuổi xanh, tuổi xuân thì của người nữ giới. Từ “Lại” cho thấy sự tuần hoàn lặp đi lặp lại. Mùa xuân của tự nhiên, đất trời qua đi rồi quay về, nó tới mang đi mùa xuân của con người mùa xuân đó thì chỉ 1 đi để rồi “Ngày xanh mỏi mòn, má đào pha phôi” (Truyện Kiều).

Đáng lẽ mùa xuân tươi đẹp căng tràn sức sống trở về con người phải cảm thấy hớn hở, vui tươi thì nhà thơ lại càng cảm thấy thêm ê chề, ngán ngẩm bởi lẽ xuân tới là 1 lần tuổi đời lại thêm, tuổi xanh dần qua đi nhưng mà bản thân mình vẫn cô quạnh, thiếu thốn mến thương lúc “Mảnh tình chia sẻ tí con con!” mảnh tình đã bé nhỏ lại còn chia sẻ “Tí con con” hình thành xúc cảm xót thương, đớn đau, bùi ngùi và rấm rứt. Nghệ thuật tăng tiến nhấn mạnh vào những điều bé nhỏ càng khiến cho nghịch cảnh càng phát triển thành oái oăm hơn.

Tình tự II là bài thơ tự than thân, tự biểu thị, tự nói lên nỗi lòng của 1 người nữ giới lận đường tơ duyên mà luôn khát khao có được 1 tình yêu toàn vẹn xứng đáng với tấm thành tâm của mình. Rực rỡ nghệ thuật của bài thơ cho thấy tài năng thi ca của tâm hồn nhà thơ với việc sử dụng nghệ thuật lấy động tả tĩnh, thủ pháp tả cảnh ngụ tình, dùng động từ mạnh liên kết nghệ thuật đảo ngữ và các từ láy “vang vọng”, “con con” với nghệ thuật tăng tiến càng khiến cho bài thơ phát triển thành thâm thúy, thẫm đượm cái ý cái tình của người nữ giới có nhiều nét lạ mắt, mới lạ trong nền thơ ca văn chương dân tộc.

Những hình ảnh giản dị với tâm cảnh vừa buồn tủi, xót xa lại vừa uất ức cho thân kiếp làm bé của người nữ giới cùng lúc cũng là thảm kịch và khát vọng hạnh phúc tư nhân của Hồ Xuân Hương. Bài thơ truyền tải ý nghĩa nhân bản thâm thúy đến bạn đọc dù sống trong tình cảnh hà khắc mà con người vẫn quyết tâm vươn lên muốn chỉnh sửa số mệnh, chỉnh sửa nghịch cảnh mong muốn có 1 cuộc sống tốt đẹp hơn với hạnh phúc đôi lứa và tơ duyên toàn vẹn.

Phân tích Tình tự 2 – Mẫu 14

Nỗi niềm đó được trình bày ngay từ 2 câu thơ khởi đầu:

“Đêm khuya vang vọng trống canh dồn,
Trơ cái hồng nhan với non sông.”

Câu thơ đầu đã mở ra 1 quang cảnh về khuya thanh tĩnh. Cơ sở để trông thấy thời khắc đó là nhờ vào các từ “đêm khuya”, “vang vọng”. Đặc thù, bước đi của thời kì phát triển thành gấp gáp hơn lúc trong ko gian hiện ra âm thanh hối thúc của tiếng “trống canh dồn”. Âm thanh đó có nhẽ ko chỉ là âm thanh của tiếng thời kì điểm nhịp nhưng mà còn chính là âm thanh của tâm cảnh, của tiếng lòng con người. Thời gian trôi đi dập dồn thế nào thì con người nghe đâu cũng rơi vào tâm thế lo ngại, dè chừng trước sự lay động đó của thời kì.

Chính trong tình cảnh đó, đối tượng đắng cay, đau xót trông thấy sự hẩm hiu của duyên phận. Từ “trơ” như 1 từ chìa khóa tô đậm phong độ của đối tượng lúc nghĩ về “cái hồng nhan” nhiều truân chuyên. Tuy nhiên, từ “trơ” ở đây còn hàm chứa 1 ý nghĩa hăng hái khác, đấy là sự phong cách, sự mạnh bạo của đối tượng trữ tình trước những thử thách, gieo neo của cuộc đời.

Cặp câu tiếp theo biểu thị mối quan hệ giữa thực cảnh và tâm trạng của thi sĩ, đây là nội dung quan trọng của việc phân tách bài Tình tự. Không nghiễm nhiên nhưng mà đối tượng thao thức lúc trời đã về khuya như thế. Ắt hẳn, ko ít thì nhiều, đối tượng đó ngổn ngang nỗi niềm tây. Thế nên, trong thơ mới hiện ra cả “chén rượu hương đưa” và “vầng trăng bóng xế”.

“Chén rượu hương đưa say lại tỉnh,
Vầng trăng bóng xế khuyết chưa tròn.”

Giả dụ hình ảnh chén rượu gợi ra bóng vía của người nữ giới đang nhâm nhi nỗi sầu thì vầng trăng “khuyết chưa tròn” trong buổi “bóng xế” gợi nên nỗi đau thân phận. Hương rượu khiến con người nghiêng ngả trong cái vòng xoay quanh quẩn của tạo vật còn hình ảnh vầng trăng làm nàng mủi lòng trước chữ duyên ko vẹn.

Có những khi, cay chua, xót đắng cũng khiến người có bản lĩnh nhẫn nhịn cảm thấy bức bối và phát triển thành mạnh bạo hơn. Họ mạnh bạo trong cách biểu hiện sự căm uất, và mạnh bạo trong cả cách trình bày nỗi khao khát mãnh liệt của mình.

“Xiên ngang mặt đất, rêu từng đám,
Đâm toạc chân trời, đá mấy hòn.”

Đây là 2 câu thực của bài thơ thất ngôn bát cú Đường luật. Những hình ảnh “rêu”, “đá” với các hoạt động đi kèm như “xiên ngang mặt đất”, “đâm toạc chân trời”. Đây chính là động thái trình bày rõ ràng sự chống cự của chúng – những sinh vật bé nhỏ trước ngoại lực. Chắc hẳn ko nhằm mục tiêu nào khác lúc mượn những hình ảnh đó, tác giả đã nói thay đối tượng của mình những nỗi niềm khúc mắc trong lòng. Những biểu thị đó thật sự rất đáng trân trọng của thi sĩ trước khả năng bền chí của đối tượng vì trong bối cảnh xã hội có nhiều phạm vi của lễ thức phong kiến, ko có nhiều người ngay thẳng biểu thị thái độ của mình với những éo le.

Bài thơ khép lại bằng 2 câu thơ, đây cũng là cặp câu còn lại cần chỉ rõ ý nghĩa trong phân tách bài thơ Tình tự 2:

“Ngán nỗi xuân đi xuân lại lại,
Mảnh tình chia sẻ tí con con!”

Nhân vật đã biểu hiện sự mệt mỏi, chán ngán trước sự đối chọi giữa thời kì tuổi xuân của con người với mùa xuân của đất trời. Giả dụ tạo hóa vẫn xoay vần với 4 mùa, để “xuân đi” rồi “xuân lại lại” thì với con người lại dị biệt hoàn toàn, tuổi xanh lúc đã qua rồi thì ko mong quay về được nữa.

Kết lại bằng hình ảnh mang đến ấn tượng thâm thúy, “mảnh tình” nhưng mà đối tượng khó nhọc chắt chiu cũng chẳng thể giữ trọn nhưng mà bắt buộc “chia sẻ” để rồi chua chát trông thấy, tình cảm của mình thỉnh thoảng chỉ còn “tí con con”. Hoàn cảnh chồng chung đó dễ khiến con người ko tránh khỏi cảm giác trơ thổ địa, độc thân lúc ko có dịp được giữ giàng, bảo vệ hạnh phúc của mình.

Phân tích Tình tự 2 – Mẫu 15

Trong xã hội phong kiến với những lễ giáo khe khắt người nữ giới luôn phải chịu nhiều đắng cay, thiệt thòi. Họ bị buộc ràng bởi “Tam tòng tứ đức”, bởi “Công dung ngôn hạnh” nhưng mà mất đi quyền làm chủ, quyền hạnh phúc. Ấy là nguồn cảm hứng cho các nhà văn thi sĩ luôn có tấm lòng nhân đạo đồng cảm, xót thương cho con người. Hồ Xuân Hương là nữ nhà thơ có nhiều tác phẩm viết về đề tài người nữ giới cũng là để than ngẫm, thương xót cho chính thân phận của mình. Chùm thơ Tình tự của bà gồm 3 bài là sự đề đạt rực rỡ tâm tình, tình cảm của thi sĩ. Trong đấy Tình tự bài II được coi là bài thơ hay nhất khắc họa hình ảnh người nữ giới “hồng nhan bạc mệnh” đường tơ duyên ko toàn vẹn, quá lứa lỡ thời mà luôn khát khao có 1 hạnh phúc bình dị, đời thường.

Người nữ giới hiện ra trong tình cảnh ko gian, thời kì là đêm khuya thanh tĩnh con người phát triển thành độc thân, bé bỏng, lạc điệu cộng với biết bao những cay đắng, tủi hờn cho thân phận bẽ bàng của mình.

Đêm khuya vang vọng trống canh dồn
Trơ cái hồng nhan với non sông”

Người nữ giới đó có dung nhan “hồng nhan” vẻ đẹp bên ngoài cũng là để đề cập cái phẩm hạnh, tiết hạnh “tấm lòng son” ở bên trong mà lại phải chịu số mệnh xấu số, dở dang. Từ “Trơ” đứng ở đầu câu càng nhấn mạnh thêm nỗi đau. Nếu xét về bình diện tính cách của Hồ Xuân Hương có phong cách mạnh bạo, táo tợn thì đấy lại là sự thử thách, trơ lì ra của 1 con người chịu quá nhiều tủi hờn, đau khổ nhưng mà trơ ra với “non sông”. “Cái hồng nhan”gợi sự rẻ rúng bị coi khinh. Người nữ giới đầy đủ vẻ đẹp hình thể và tâm hồn mà phải sống 1 cuộc đời cực khổ, hẩm hiu về duyên phận.

Hồ Xuân Hương tinh thần được số mệnh của người nữ giới sống trong cơ chế phong kiến thối nát phải chịu nhiều éo le nên bà muốn mượn chén rượu, mượn chút hương nồng để quên đi nỗi sầu. Nhưng càng uống càng tỉnh càng tinh thần rõ ràng hơn về thực tại cực khổ, bà luôn lẩn quẩn trong khoảng xoáy nghịch cảnh của cuộc đời.

Bà chúa thơ Nôm chẳng hề là người nữ giới cam chịu, bằng lòng số mệnh nhưng mà bà luôn mang trong mình phong cách táo tợn chống cự quyết liệt. Bà đã từng lên tiếng khinh bỉ, khinh thường những bậc đại trượng phu vô bổ trong xã hội xưa nhưng mà nói rằng:

“Ví đây đổi phận làm trai được
Thì sự người hùng há bấy nhiêu”

1 con người tự tin dám khẳng định bản thân mình thì ko bao giờ chịu bằng lòng nghịch cảnh nhưng mà thay vào đấy là 1 tinh thần chống cự mạnh bạo, muốn vượt lên số mệnh, mong mỏi 1 hạnh phúc đời thường. Bà trông thấy trong những sự vật bé nhỏ tưởng hình như yếu đuối mà lại mang trong mình 1 nhựa sống dồi dào

“Xiên ngang mặt đất rêu từng đám
Đâm toạc chân trời đá mấy hòn”

Trong đôi mắt của 1 tâm hồn mạnh bạo thì những vật vô tri vô giác như rêu, đá cũng căng tràn sức sống nhưng mà “xiên ngang”, “đâm toạc” được cả những sự vật phệ lao, bao la là “mặt đất”, là “chân trời”. Người nữ giới trong xã hội phong kiến chẳng hề người nào cũng tinh thần và có được thái độ rắn rỏi như Hồ Xuân Hương.

Càng chống cự bao lăm càng cho thấy khát khao được hạnh phúc bấy nhiêu. Người nữ giới cần và đáng thừa hưởng 1 mái ấm gia đình, được chồng mến thương chăm nom, tay ấp tay gối bên chồng chứ chẳng hề độc thân, giường đơn gối chiếc trong đêm khuya thanh tĩnh 1 mình xót xa, tủi hờn.

Nhưng càng ước muốn bao lăm lại càng bế tắc, thương xót cho thân phận mình bấy nhiêu lúc

“Ngán nỗi xuân đi xuân lại lại
Mảnh tình chia sẻ tí con con!”

Hồ Xuân Hương chán ngán, chán chường lúc ngày qua ngày hết 5 này qua 5 khác “xuân đi xuân lại lại” mà vẫn độc thân lẻ bóng 1 mình, bà cũng xót xa cho tuổi xuân của mình qua đi, tuổi đời càng thêm mà tình yêu chưa bao giờ được toàn vẹn, được thương mến với đúng nghĩa của 1 người làm vợ. Mảnh tình đó đã mong manh, ít oi lại còn phải “chia 5 sẻ 7” để rồi chỉ còn “tí con con”. Dù rằng nhà thơ là người có tài năng, giỏi giang, dễ nhìn tiết hạnh mà phải chăng vì lẽ “Trời xanh quen thân má đào đánh ghen tuông” nhưng mà bà cũng chẳng thể vượt qua được nghịch cảnh của số mệnh.

Thương thay cho thân phận người nữ giới trong xã hội phong kiến xưa làm cho Nguyễn Du thi hào nhân đạo chủ nghĩa của loài người cất lên tiếng khóc:

“Đớn đau thay thân phận nữ giới
Lời rằng bạc phận cũng là lời chung”.

Với tài năng sử dụng tiếng nói dân tộc cộng với các thủ pháp nghệ thuật rực rỡ bài thơ Tình tự II của Hồ Xuân Hương đã khắc họa được hình ảnh người nữ giới trong xã hội phong kiến luôn phải chịu nhiều xấu số, cay đắng mà chưa bao giờ thôi khát khao hạnh phúc gia đình, hôn nhân toàn vẹn, có thể làm chủ được số mệnh của mình. Kế bên đấy càng tô điểm thêm vẻ đẹp và những nhân phẩm, tiết hạnh của người nữ giới Việt Nam cần được giữ giàng và nối tiếp.

.


 

Thông tin thêm

Văn mẫu lớp 11: Phân tích bài thơ Tình tự 2 của Hồ Xuân Hương Lược đồ tư duy, Dàn ý & 15 bài phân tách Tình tự

[rule_3_plain]

Phân tích bài thơ Tình tự 2 của Hồ Xuân Hương gồm 2 dàn ý cụ thể kèm theo 15 bài văn mẫu hay nhất kèm theo lược đồ tư duy. Qua đấy giúp các em học trò lớp 11 hiểu thâm thúy hơn về thân phận người nữ giới trong xã hội phong kiến xưa.(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})Tình tự 2 là 1 bài thơ điển hình cho hồn thơ và cá tính cũng như tư tưởng của Hồ Xuân Hương đặc trưng là những vấn đề quay quanh người nữ giới. Qua đây chúng ta cũng thấy được 1 Hồ Xuân Hương vừa mềm yếu mà cũng thật ngang tàng mạnh bạo lúc dám biểu thị những nghĩ suy của chính mình. Ngoài ra các bạn tham khảo thêm phân tách tâm cảnh của đối tượng trữ tình trong bài thơ Tình tự 2.Phân tích bài thơ Tình tự siêu hayDàn ý phân tách bài thơ Tình tự 2Sơ đồ tư duy phân tách Tình tự Phân tích Tình tự – Mẫu 1Phân tích Tình tự – Mẫu 2Phân tích Tình tự – Mẫu 3Phân tích Tình tự – Mẫu 4Phân tích Tình tự – Mẫu 5Phân tích Tình tự – Mẫu 6Phân tích Tình tự 2 – Mẫu 7Phân tích Tình tự 2 – Mẫu 8Phân tích Tình tự 2 – Mẫu 9Phân tích Tình tự 2 – Mẫu 10Phân tích Tình tự 2 – Mẫu 11Phân tích Tình tự 2 – Mẫu 12Phân tích Tình tự 2 – Mẫu 13Phân tích Tình tự 2 – Mẫu 14Phân tích Tình tự 2 – Mẫu 15(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})Dàn ý phân tách bài thơ Tình tự 2I. Mở bàiTrình bày những nét điển hình về nữ sĩ Hồ Xuân Hương: Nữ sĩ được mệnh danh: “Bà chúa thơ Nôm” với rất nhiều những bài thơ trình bày sự trân trọng vẻ đẹp và niềm thông cảm, thương xót cho số mệnh những người nữ giới.Giới thiệu bài thơ Tình tự II: Đây là 1 trong số 3 bài thơ trong chùm thơ Tình tự trình bày nỗi niềm buồn tủi trước tình cảnh lỡ dở.II. Thân bài1. Hai câu đề: Nỗi niềm buồn tủi, chán ngán• Câu 1: Thể hiện qua việc tái tạo bối cảnh:Thời gian: Đêm khuya, trống canh dồn – nhịp gấp gáp, liên miên của tiếng trống trình bày bước đi thời kì gấp gáp, hấp tấp ⇒ Con người chất chứa nỗi niềm, bất anKhông gian: “vang vọng”: lấy động tả tĩnh ⇒ ko gian bao la mà tĩnh vắng⇒ Con người phát triển thành bé nhỏ, lạc điệu, độc thân• Câu 2: Diễn tả trực tiếp nỗi buồn tủi bằng cách sử dụng từ ngữ gây ấn tượng mạnh:Từ “trơ” được nhấn mạnh: nỗi đau, tình cảnh “trơ thổ địa”, tủi hờn, cùng lúc trình bày khả năng thử thách, đối đầu với những bất công éo le.Cái hồng nhan: Liên kết từ lạ trình bày sự rẻ rúng⇒ Hai vế đối lập: “cái hồng nhan” đối với “với non sông”⇒ Bi kịch người nữ giới trong xã hội(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})2. Hai câu thực: Diễn tả rõ nét hơn cảnh ngộ cô đơn và nỗi niềm buồn tủi• Câu 3: Hình ảnh người nữ giới độc thân trong đêm khuya tĩnh mịch với bao xót xaChén rượu hương đưa: Hoàn cảnh cô đơn, mượn rượu để giải phiềnSay lại tỉnh: vòng lẩn quẩn ko lối thoát, cuộc rượu say rồi tỉnh cũng như cuộc tình vương vít cũng nhanh tàn, để lại sự rời rã⇒ Vòng lẩn quẩn đó gợi cảm nhận duyên tình đã biến thành trò đùa của số mệnh• Câu 4: Nỗi chán ngán, đớn đau ê chề- Hình tượng thơ chứa 2 lần thảm kịch:Vầng trăng bóng xế: Trăng đã sắp tàn ⇒ tuổi xuân đã trôi quaKhuyết chưa tròn: Nhân duyên chưa toàn vẹn, chưa tìm được hạnh phúc viên mãn, tròn đầy ⇒ sự muộn mằn dở dang của con người- Nghệ thuật đối → tô đậm thêm nỗi sầu đơn nhất của người muộn mằn nhỡ nhàng⇒ Niềm mong mỏi thoát khỏi tình cảnh thực tại mà ko tìm được lối thoát.3. Hai câu luận: Nỗi niềm căm uất, sự chống cự của Xuân Hương- Cảnh tự nhiên qua cảm nhận của người mang niềm căm uất và biểu thị phong cách:Rêu: sự vật yếu đuối, hèn mọn nhưng mà cũng ko chịu mềm yếuĐá: im lìm mà nay phải rắn chắc hơn, phải nhọn hoắt lên để “đâm toạc chân trời”Động từ mạnh xiên, đâm liên kết với bổ ngữ ngang, toạc: trình bày sự ngang bướng, cương ngạnhNghệ thuật đối, đảo ngữ ⇒ Sự chống cự mạnh bạo dữ dội, quyết liệt⇒ Nhựa sống đang bị nén xuống đã khởi đầu bật lên mạnh bạo cực kỳ⇒ Sự chống cự của tự nhiên hay cũng chính là sự chống cự của con người4. Hai cấu kết: Quay quay về với tâm cảnh chán trường, buồn tủi• Câu 7:(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})Ngán: ngán ngẩm, chán chườngXuân đi xuân lại lại: Từ “xuân” mang 2 ý nghĩa, vừa là mùa xuân, cùng lúc cũng là tuổi xuân⇒ Mùa xuân đi rồi quay về theo nhịp tuần hoàn còn tuổi xuân của con người cứ qua đi nhưng mà ko bao giờ quay về ⇒ chua chát, ngán ngẩm.• Câu 8:Mảnh tình: Tình yêu ko trọn vẹnMảnh tình chia sẻ: Càng làm gia tăng nỗi đau xót bùi ngùi, mảnh tình vốn đã ko được toàn vẹn mà ở đây còn phải san sẻTí con con: tí và con con đều là 2 tính từ chỉ sự bé nhỏ, đặt 2 tính từ này cạnh nhau càng làm tăng sự bé nhỏ, hèn mọn⇒ Mảnh tình vốn đã ko được toàn vẹn nay lại phải chia sẻ ra để rốt cuộc biến thành tí con con⇒ Căn số oái oăm, éo le của người nữ giới trong xã hội phong kiến, phải chịu thân phận làm lẽ5. Nghệ thuật- Ngôn ngữ thơ điêu luyện, biểu thị được tài năng và cá tính của tác giả:+ Sử dụng từ ngữ, hình ảnh giàu sức tạo hình, giàu trị giá biểu cảm, đa nghĩa- Thủ pháp nghệ thuật đảo ngữ: câu hỏi 2, câu 5 và câu 6- Sử dụng động từ mạnh: xiên ngang, đâm toạc.III. Kết bàiKhẳng định lại những nét rực rỡ về nội dung và nghệ thuật của tác phẩmThông qua bài thơ trình bày trị giá hiện thực và biểu thị tấm lòng nhân đạo thâm thúy của 1 thi sĩ “nữ giới viết về nữ giới”Dàn ý số 21. Mở BàiGiới thiệu tác giả Hồ Xuân Hương và bài thơ “Tình tự” (bài II)”Bà Chúa Thơ Nôm” – Hồ Xuân Hương là 1 thi sĩ nữ giới viết về nữ giới, thơ của bà chính là ngôn ngữ bi cảm đối với số mệnh người nữ giới, cùng lúc đấy còn là sự khẳng tiên đề cao vẻ đẹp và khát vọng của họ.Bài thơ “Tình tự” (bài II) nằm trong chùm thơ “Tình tự” của bà là 1 trong những sáng tác nhưng mà ở đấy ta cảm thu được tâm cảnh buồn tủi, căm uất trước duyên phận oái oăm và khát vọng sống, khát vọng hạnh phúc ở Hồ Xuân Hương.2. Thân Bài- Phân tích 4 câu thơ đầu để thấy được tình cảnh và tâm cảnh của thi sĩ:Không gian đêm khuya u tịch gợi nỗi độc thân, phiền muộnPhận hồng nhan vẫn còn trơ trơ, chỉ có mình ta với non sông, đấy là sự độc thân, lẻ bóng.(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})- Phân tích hình tượng tự nhiên trong câu thơ 5 – 6 để thấy được tâm cảnh và thái độ của thi sĩ trước số mệnh:”Xiên ngang, đâm toạc” là sự căm uất và chống cự của thi sĩ đối với cuộc đời, số mệnh của mình.Từng lời thơ nghe có vẻ đầy phẫn nộ mà sâu xa ta lại thấy sự chua chát, cam chịu và bằng lòng của thi sĩ.- Phân tích hàn ôn của thi sĩ trong 2 câu thơ kết:Nhắc tới mùa xuân là nhớ về tuổi xuân của mình, nữ nhà thơ chán chường bởi mùa xuân qua đi rồi mùa xuân lại tới mà tuổi xuân nhưng mà qua thìa là hết hẳn.Lời thơ như lời hàn ôn của thi sĩ về chính tơ duyên và số mệnh của mình, nỗi lòng của thi sĩ trình bày sự khao khát có được hạnh phúc3. Kết BàiKhẳng định trị giá bài thơ: Bài thơ nói lên thảm kịch duyên phận của thi sĩ, cùng lúc cho thấy khát vọng sống, khát vọng hạnh phúc của thi sĩ.Xem thêm: Dàn ý phân tách Tự tìnhSơ đồ tư duy phân tách Tình tựPhân tích Tình tự – Mẫu 1Thân phận lẽ mọn của người nữ giới trong xã hội phong kiến là 1 đề tài khá bình thường trong văn chương dân gian và văn chương viết thời đương đại. Tình yêu và hạnh phúc gia đình là 1 trong những mối ân cần phệ của văn chương từ xưa cho tới hiện tại. Nó góp phần trình bày rõ ý thức nhân đạo trong văn chương. Chùm thơ Tình tự là 1 trong những tác phẩm điển hình viết về người nữ giới trong văn chương Việt Nam – Hồ Xuân Hương.Người nữ giới độc thân trong đêm khuya tĩnh mịch nghe tiếng trống cầm canh báo thời điểm đi qua. Canh khuya là thời kì từ nửa đêm cho tới sáng. Nàng cảm thấy tiếng trống canh báo hiệu thời kì khắc khoải ngóng chờ 1 điều gì. Nhưng càng mong lại càng ko thấy. Tiếng trống canh đang dập dồn kia chính là công bố về thời kì tâm cảnh của nàng. Nó trình bày nỗi đợi mong khắc khoải, thảng thốt thiếu tự tin, đầy lo lắng và bế tắc của người nữ giới.Hồ Xuân Hương diễn đạt tâm cảnh bẽ bàng của người vợ độc thân đợi mong chồng nhưng mà chồng ko tới bằng 1 chữ trơ – trơ thổ địa, trơ cái hồng nhan, cái thân phận nữ giới với non sông, với đời, với tình yêu.(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})Hai câu tiếp theo, Hồ Xuân Hương diễn đạt tâm cảnh bế tắc của người vợ chờ chồng.Câu thơ ẩn chủ từ, chỉ thây hành động và tình trạng diễn ra. Chén rượu hương đưa tức là uống rượu giải phiền cho quên sự đời, mà say rồi lại tỉnh, nghĩa là uống rượu vẫn ko quên được mối sầu!Vầng trăng bóng xế trong câu 4 có tức là đêm đã gần tàn, mà trăng chưa tròn nhưng mà đã xế, trình bày xúc cảm về hạnh phúc chưa tròn đầy. Vầng trăng bóng xế cũng có thể có ngụ ý chỉ tuổi người đã luống nhưng mà hạnh phúc chưa đầy.Giả dụ 4 câu thơ trước hết diễn đạt cái tâm cảnh hy vọng mỏi mòn có phần bế tắc, buông xuôi, thì ở 2 câu 5 và 6, Hồ Xuân Hương đã bất thần vẽ ra hình ảnh 1 sự cảm khái. Cái đám rêu kia còn được bóng trăng xế xiên ngang mặt đất soi chiếu đến. Ta có thể hình dung: mấy hòn đá kia còn được ánh trăng đâm toạc chân trời để soi tới. Hoá ra thân phận mình độc thân ko bằng được như mấy thứ vô tri vô giác kia! Đây ko nhất quyết phải là cảnh thực, nhưng mà có thể chỉ là hình ảnh trong tâm khảm. Mấy chữ xiên ngang, đâm toạc có ý tiếp cái mạch văn trũng bóng xế ở câu trên. Nhưng các sự vật, hình ảnh tự nhiên ở đây diễn ra trong dáng vẻ khác lạ, do việc tác giả thử dụng những từ ngữ chỉ hành động có thuộc tính mạnh bạo, dữ dội:Xiên ngang mặt đất, rêu từng đám,Đâm toạc chân trời, đá mấy hòn.Hai câu thơ này cũng có thể hiểu là đảo ngữ: rêu từng đám xiên ngang mặt đất, còn đá mấy hòn vươn lên đâm toạc chân trời. Và đấy chẳng hề là hình ảnh của ngoại cảnh, nhưng mà là hình ảnh của tâm cảnh, 1 tâm cảnh bị dồn nén, bức bối muốn đập phá, muốn làm loạn, muốn được đánh tháo khỏi sự độc thân, chán ngán. Nó trình bày phong cách mạnh bạo, táo tợn của chính Hồ Xuân Hương.Những dồn nén, bức bôi, đập phá của tâm cảnh thi sĩ bất thần bột phát, và cũng bất thần lắng dịu, nhường chỗ cho sự quay về của nỗi buồn bực và bất lực, bằng lòng và cam chịu. Câu thơ Ngán nỗi xuân đi xuân lại lại chứa đựng biết bao lăm là thời kì và sự chán nản kéo dài. Cuộc đời cứ trôi đi, thời kì cứ trôi đi, tình yêu và hạnh phúc thì chỉ thừa hưởng chút xíu. Tác giả đã đi, tình yêu nhưng mà hạnh phúc thì chỉ thừa hưởng chút xíu. Tác giả đã dùng từ mảnh tinh để nói cái tình nhỏ như mảnh vỡ. Lại nói chia sẻ – Chắc là chia sẻ với chồng, chia sẻ với vợ cả chăng? Hai câu thơ cuối khép lại bài thơ, như 1 tổng kết, như 1 lời than vãn thầm kín của người nữ giới có số mệnh lẽ mọn về tình yêu và hạnh phúc đôi lứa ko toàn vẹn trong xã hội xưa.Bài thơ là lời than vãn cho số mệnh hẩm hiu của người nữ giới chịu cảnh lẽ mọn, trình bày thái độ bi lụy, chán nản của tác giả và thân kiếp thiệt thòi của con người.Rực rỡ nhất về nghệ thuật của bài thơ là sử dụng những từ ngữ và hình ảnh gây ấn tượng mạnh. Tác giả chủ công sử dụng các từ thuần Việt giàu hình ảnh, màu sắc, đường nét với sắc thái đặc tả mạnh, bằng những động từ chỉ tình thái: dồn, trơ, xế, xiên ngang, đâm toạc, đi, lại lại, san. sẻ, … và tính từ chỉ tình trạng: say, tỉnh, khuyết, tròn… để mô tả những cảm nhận về sự đời và số mệnh.Hình ảnh trong bài thơ gây ấn tượng rất mạnh bởi nghệ thuật đặc tả. Nhà thơ thường đẩy nhân vật mô tả đến độ khốn cùng của hiện trạng mang tính tạo hình cao. Nói về sự độc thân, trơ thổ địa tới vô duyên của người nữ giới thì: Trơ cái hồng nhan với non sông. Mấy chữ xiên ngang, đâm toạc đều là những hành động mạnh bạo như muốn tung phá, đầy nhựa sống trình bày những xúc cảm trẻ trung.(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})Tác phẩm thể hiện 1 cách nghệ thuật mối tranh chấp giữa khát vọng hạnh phúc đôi lứa toàn vẹn của người nữ giới trong cảnh lẽ mọn với hiện thực phũ phàng là sống trong độc thân, mỏi mòn nhưng mà họ phải chịu đựng, giữa ước mơ chính đáng được sống trong hạnh phúc vợ chồng với việc bằng lòng thân phận thiệt thòi do cuộc sống mang lại.Bài thơ bộc bạch sự thông cảm thâm thúy của tác giả đối với nỗi xấu số của người nữ giới, phê phán gay gắt cơ chế đa thê trong xã hội phong kiến, cùng lúc trình bày rõ sự bất lực và cam chịu của con người trước cuộc sống hiện nay.Bài thơ diễn đạt 1 tình cảm đáng thương, 1 số mệnh đáng thông cảm, 1 khát vọng đáng trân trọng, 1 tâm cảnh đáng được san sớt của người nữ giới trong xã hội xưa. Những ước mơ hạnh phúc đấy là hoàn toàn chính đáng mà chẳng thể tiến hành được trong điều kiện xã hội khi bấy giờ, đấy là thảm kịch chẳng thể xả stress. Thành ra giọng điệu của bài thơ vừa bùi ngùi vừa bi ai. Đề xuất giải phóng con người, giải phóng tình cảm chỉ có thể tìm được lời trả lời dựa trên cơ sở của những điều kiện lịch sử – xã hội mới nhưng mà thôi.Phân tích Tình tự – Mẫu 2Trong hệ thống những bài thơ mang chứa hàn ôn của Hồ Xuân Hương, “Tình tự” là 1 trong những bài thơ hay nhất. Bài thơ trình bày nỗi buồn, nỗi độc thân thấm thía của người tình đời, chứa chan nhựa sống mà gặp tình cảnh oái oăm, 1 con người luôn khát khao tình yêu mà chỉ gặp toàn dang dở, xấu số. Ấy còn là sự xấu số của 1 ước mơ ko thành.Sinh ra và phệ lên trong 1 công đoạn lịch sử đầy sóng gió (nửa cuối thế kỉ XVIII tới nửa đầu thế kỉ XIX), Hồ Xuân Hương là người chứng kiến và phần nào chịu tác động cái ko khí sục sôi của phong trào nhân dân đòi quyền sống, quyền hạnh phúc cho con người. Không khí đó ảnh hưởng tới tâm hồn vốn sáng dạ và giàu lòng trắc ẩn của bà. Bà oai nghiêm, thức tỉnh, trằn trọc về đời mình, 1 cuộc đời lắm oái oăm, bạc mệnh: Lấy chồng 2 lần, 2 lần làm bé và 2 lần chồng đều chết sớm. Điều đấy, với bà là những biểu thị chi tiết, đầy nước mắt của nỗi đau “hồng nhan bạc mệnh”. Mở màn bài thơ “Tình tự”, tác giả gợi ra 1 khoảng thời kì, 1 góc ko gian xao xác tiếng gà.Đây là 1 thứ ko gian, thời kì nghệ thuật được áp dụng làm nền cho sự giãi bày tâm cảnh tác giả: “Cảnh khuya vang vọng trống canh dồn”. “Vang vọng” chính là từ tượng thanh mà ở đây nó vừa biểu hiện tâm cảnh, ko khí, cái ko khí buồn tĩnh mịch của 1 người thao thức giữa đêm khuya thanh tĩnh. Câu thứ 2 nhức nhói 1 hàn ôn:“Trơ cái hồng nhan với non sông”Hay nhất của câu thơ thứ 2 là từ “trơ”. Trơ là trơ thổ địa, độc thân, cô đơn. Nhà thơ cảm nhận nỗi buồn hồng nhan. 1 nỗi buồn “chi tiết” càng khủng khiếp hơn lúc cọ xát với toàn xã hội, toàn cuộc đời: “non sông”. 1 nỗi buồn đè nặng lên hàn ôn bà, lên số mệnh của người nữ giới. Không chịu đựng nổi, bà muốn chống lại, thoát khỏi. “Chén rượu hương đưa” là 1 dụng cụ. Không phải dụng cụ độc nhất mà hầu như là rốt cuộc cho 1 đè nén quá mức. Thế mà, thảm kịch vẫn cứ là thảm kịch:“Chén rượu hương đưa say lại tỉnh”.Câu thơ nữ sĩ gợi nhớ 1 câu thơ đầy trầm mặc của Lí Bạch:“Dùng gươm chém nước, nước chẳng dứtUống rượu tiêu sầu, sầu vẫn sầu”Bất lực, câu thơ chuyển sang 1 sự cám cảnh sinh tình. Hồ Xuân Hương nói:“Vầng trăng bóng xế khuyết chưa tròn”Trong ý kiến thẩm mĩ xưa, vầng trăng biểu trưng cho cuộc đời, tuổi tác của người nữ giới. Câu “Vầng trăng bóng xế khuyết chưa tròn” vừa là 1 hình ảnh đẹp, có thực mà đượm buồn. Cái buồn của 1 “vầng trăng khuyết”. Đối với thơ xưa, cảnh là tình, cảnh trăng khuyết man mác, gợi nhớ cuộc đời bà. Trong “mời trầu ” bà đã hàm ý nghĩ suy tương tự.Sang câu 5, 6 tứ thơ như đột ngột chuyển biến. Sự chi tiết trong mô tả khiến việc tả cảnh phát triển thành tinh khiết. 1 cảnh thực hoàn toàn:”Xiên ngang mặt đất rêu từng đám,Đâm toạc chân trời đá mấy hồn”Nghệ thuật đảo ngữ và đối hình thành sự sinh động và cảnh đầy nhựa sống. 1 nhựa sống nhờ tài quan sát của bà như quẫy đạp, cựa mình. Cảnh này chỉ có thể là cảnh của “Bà chúa thơ nôm” chứ chẳng hề của người nào khác. Rõ ràng, dẫu đang rất buồn, rất độc thân mà điều đấy vẫn ko giảm sút chất riêng của Hồ Xuân Hương. Khả năng, nhựa sống mãnh liệt, sự khát khao với cuộc đời làm cho dù lòng đầy cám cảnh bà vẫn nhìn cảnh vật với con mắt yêu đời, khẩn thiết, chan chứa nhựa sống. Ấy là sự lí giải về những chống cự, đối chọi trong thực chất bà, hình thành những vần thơ châm biếm đối lập. Vũ khí đó hơn hẳn chén rượu “say rồi tỉnh”. Ấy là dụng cụ thần kì nâng đỡ tâm hồn bà. Chỉ như thế mới có thể hiểu tâm cảnh, tiếng thở dài của Hồ Xuân Hương, ở 2 câu thơ kết:(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})“Ngán nỗi xuân đi, xuân lại lại,Mảnh tình chia sẻ tí con con!”.Yêu đời là thế, nhựa sống mãnh liệt là thế nhưng mà cuộc đời riêng thì vẫn: “Xuân đi xuân lại lại.”, điệp từ chỉ cái vòng lẩn quẩn chán ghét, vô vị của tháng ngày, cuộc đời. Điều này khiến bà ko tránh khỏi 1 tiếng thở dài đau xót. Càng đau xót hơn lúc giữa cái tuần hoàn thời kì đó là 1 “mảnh tình” đang bị san đi, sẻ lại… chia xới. Đối với trái tim khẩn thiết với đời kia, điều đấy như 1 vết thương, nhức nhói.Người ta nói rằng thơ là tâm cảnh, là 1 bức thông điệp thẩm mĩ. Đọc “Tình tự”, là thấu hiểu được hàn ôn ẩn chứa thảm kịch của Hồ Xuân Hương. Là 1 tư cách luôn khát khao hạnh phúc, là 1 tâm hồn chứa chan nhựa sống, yêu đời lại bắt gặp toàn những dở dang, xấu số, điều đấy hình thành trong thơ bà có lúc là 1 tiếng thở dài. 1 tiếng thở dài đáng quý của 1 người có hoài bão mà chẳng thể tiến hành được, phận sự là ở phía xã hội phong kiến, 1 xã hội nhưng mà hạnh phúc riêng đã đối lập thật gay gắt với cơ cấu xã hội chung. Trong chiều hướng đó, “Tình tự” là 1 bài thơ đòi quyền hạnh phúc, 1 lời chống cự lạ mắt lại chan chứa ngôn ngữ bênh vực của người nữ giới, tạo được sự thấu hiểu, đồng cảm với những tình cảnh oái oăm, trắc trở.Phân tích Tình tự – Mẫu 3Hồ Xuân Hương 1 nữ sĩ đại tài của văn chương Việt Nam, bà được mệnh danh là Bà chúa thơ Nôm. Các vần thơ của bà nói về người nữ giới với sự tinh thần cao độ về vẻ đẹp bề ngoài và tư cách. Nhưng đằng sau những vần thơ đó còn là nỗi đau thân phận bị rẻ rúng. Nỗi niềm đấy được trình bày trong rất nhiều bài thơ của bà, và 1 trong những bài thơ đấy chẳng thể ko đề cập bài Tình tự II.Văn bản nằm trong chùm thơ Tình tự gồm có 3 bài. Cả 3 bài đều trình bày nhất quán nỗi tự thương mình trong cảnh ngộ độc thân, cô đơn và khát khao hạnh phúc đôi lứa mãnh liệt. Những vần thơ còn trình bày sự vẫy vùng, bứt phá để dành hạnh phúc cho chính mình, mà rốt cuộc vẫn phải nhận về thất bại đắng cay.Trước hết thân phận người nữ giới trong bài thơ được trình bày đầy đắng cay xót xa, họ tinh thần về thân phận mình, tinh thần về tuổi thanh xuân trôi nhanh nhưng mà hạnh phúc đôi lứa chưa được toàn vẹn:Đêm khuya vang vọng trống canh dồnTrơ cái hồng nhan với non sông.Chén rượu đưa hương say lại tỉnhVầng trăng bóng xế khuyết chưa tròn.Trong đêm khuya u tịch, cái sự vật đều trở về tình trạng lặng thì tiếng trống “vắng vẳng” nghe càng phát triển thành da diết, dập dồn hơn, nó như hối thúc người nữ giới về sự chảy trôi của thời kì, của thanh xuân. Câu thơ thứ 2 diễn đạt nỗi niềm trơ thổ địa, độc thân của những người nữ giới trong ko gian đìu hiu đấy. Từ “trơ” được đảo lên đầu câu càng nhấn mạnh hơn nữa vào thân phận xấu số của họ. Từ “hồng nhan” vốn được hiểu là người con gái dễ nhìn, có dung nhan. Nhưng tới đầu thế kỉ XVIII chữ “hồng nhan” thường gắn liền với nhân tố “bạc phận”: để nói lên số mệnh xấu số của người nữ giới trong xã hội phong kiến: “Rằng hồng nhan tự thuở xưa/ Cái điều bạc phận có chừa người nào đâu” hay “Hồng nhan quen thân má đào đánh ghen tuông”. Trong bài thơ này, Hồ Xuân Hương dùng từ “hồng nhan” với ý nghĩa hồng nhan bạc phận, diễn đạt nỗi niềm đau xót trước thân phận của người nữ giới trong xã hội phong kiến. Trong nỗi đau của kẻ hồng nhan bạc phận, đối tượng trữ tình tìm tới rượu để quên, tới trăng để bầu bạn mà chén rượu uống vào muốn say nhưng mà càng tỉnh, ngắm trăng lại càng nhận rõ thân phận xấu số của bản thân. Trăng sắp tàn nhưng mà vẫn khuyết, cũng như con người thanh xuân sắp qua nhưng mà tơ duyên vẫn còn long đong, nhỡ nhàng.4 câu thơ đầu, quang cảnh nhuốm màu tâm cảnh của đối tượng trữ tình, liên kết với thủ pháp tương phản: 1 bên là con người độc thân, bé nhỏ với 1 bên là ko gian bao la của tự nhiên, vũ trụ (hồng nhan/ non sông), thời kì đêm mênh mang, quạnh hiu, lạnh lùng với sự bé bỏng của người nữ giới (vầng trăng, trống canh); rượu chẳng thể làm con người khuây khỏa, say lại tỉnh,… tất cả những nhân tố đấy đã góp phần làm nổi trội sự độc thân, buồn bực của đối tượng trữ tình – người nữ giới.Không chỉ vậy, người nữ giới còn tinh thần về hạnh phúc và nỗi đau thân phận. tinh thần về hạnh phúc càng ngày càng rời xa, đối tượng trữ tình có những phản ứng vô cùng quyết liệt:Xiên ngang mặt đất rêu từng đámĐâm toạc chân trời đá mấy hòn.Hai câu thơ trình bày 1 nhựa sống mạnh bạo, khỏe khoắn bằng những hình ảnh thơ vô cùng lạ mắt: rêu, đá. Rêu vốn là loài cây mềm mại, bé nhỏ mà dưới con mắt của tác giả những đám rêu tưởng bé nhỏ, yếu ớt đấy lại “xiên ngang mặt đất” nhưng mà trỗi dậy tìm sự sống; hòn đá tưởng hình như chỉ đứng bất động trước sự chảy trôi của thời kì lại có thể “đâm toạc chân trời”. Dưới con mắt của Hồ Xuân Hương tất cả các sự vật tưởng như bất động, ko có sự sống lại được tác giả cấp cho nhựa sống tràn ngập, mạnh bạo. Nhưng ko ngừng lại ở đấy hình ảnh những sự vật đấy liên kết với cụm từ “xiên ngang” “đâm toạc” đã cho thấy sự bứt phá, ko cam chịu số mệnh âu sầu, tủi hèn của đối tượng trữ tình. Đặt trong bối cảnh xã hội khi bấy giờ lúc người nữ giới luôn được giáo dục với ý thức cam chịu, nhẫn nhục, yên phận thủ thường thì câu thơ mang nhiều ý nghĩa hăng hái, tân tiến. Người nữ giới trong bài thơ không thừa nhận số mệnh nhưng mà biểu thị niềm khát khao tình yêu, hạnh phúc, mở ra bản lĩnh tranh đấu để đạt được tình yêu hạnh phúc về cho chính mình. Ý thơ này hợp nhất với những bài thơ khác trong chùm thơ Tình tự của bà: “Thân này đâu đã chịu già tom” – khát vọng tình yêu được trình bày nhất quán.(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})Nhưng trước thực tại quá chừng phũ phàng, nghe đâu người nữ giới cũng phải bằng lòng: “Ngán nỗi xuân đi xuân lại lại/ Mảnh tình chia sẻ tí con con”, câu thơ cất lên đầy bi ai đau xót. Trong 1 bài thơ khác Hồ Xuân Hương đã từng viết: “Chém cha cái kiếp lấy chồng chung/ Kẻ đắp chăn bông kẻ lạnh lùng” để cho thấy rõ hơn số mệnh xấu số của người nữ giới trong xã hội cũ. Tuổi xuân người con gái có được là bao lăm, xuân “lại lại” đồng nghĩa với thanh xuân người con gái ngày 1 ngắn lại, vậy nhưng mà mảnh tình cũng phải chia sẻ, chia 5 sẻ 7. Câu thơ với cách dùng từ lạ mắt, cho thấy sự bé dần, ít dần của tơ duyên: mảnh tình – bé nhỏ, chia sẻ – càng ít hơn và rốt cuộc phần thu được chỉ còn lại “tí con con”.Bằng bản lĩnh điều khiển tiếng nói tài tình, Hồ Xuân Hương đã cho người đọc phần nào thấy được thân phận xấu số của người nữ giới trong xã hội cũ, tình yêu bị chia sẻ, hạnh phúc chẳng thể với tới. Nhưng cùng lúc còn thấy được khao khát hạnh phúc mãnh liệt của họ. Qua những vần thơ đấy Hồ Xuân Hương cũng lên án xã hội phong kiến đã kìm kẹp nhu cầu hạnh phúc chính đáng của con người.Phân tích Tình tự – Mẫu 4Hồ Xuân Hương là 1 trong những nữ nhà thơ tuyệt vời của Việt Nam, số lượng tác phẩm bà để lại khá nhiều, và cá tính sáng tác thơ chủ công của bà là tả cảnh ngụ tình. Bà còn được biết tới với hình ảnh của 1 nữ thi sĩ viết nhiều về thân phận người nữ giới, là người can đảm đề cao vẻ đẹp, sự hi sinh và tiết hạnh của người nữ giới, cùng lúc lên tiếng bênh vực cho họ và phê phán lên án gay gắt cơ chế xã hội cũ. Tình tự 2 là 1 trong những bài thơ hay, chứa đựng nhiều cung bậc xúc cảm của chính tác giả và cũng là của người nữ giới khái quát.Bài thơ khởi đầu với 2 câu thơ vừa tả cảnh mà cũng tả hình ảnh của 1 người nữ giới hay có thể gọi là hồng nhan. Nhưng tiếc thay, hồng nhan đấy lại rơi vào tình cảnh độc thân trống trải, giữa đêm khuya tĩnh mịch.“Đêm khuya vang vọng trống canh dồnTrơ cái hồng nhan với non sông”Từ láy “vang vọng” được tác giả thử dụng để mô tả thứ âm thanh từ xa vang lại, dù rằng ko biết nó khởi hành từ đâu hoặc dù ở xa mà nghe mỗi khi 1 gần 1 rõ hơn. Thời gian được nhắc đến là “đêm khuya” – thời khắc khiến con người dễ rơi vào các cung bậc xúc cảm tình trạng khó tả nhất, cũng chính thời kì này có 1 người nữ giới vẫn ngồi đấy, ko yên lòng nhưng mà ngủ được vẫn ngồi đấy nghĩ ngợi về mọi thứ bao quanh đặc trưng về con người cuộc đời của mình. Là 1 người nữ giới có dung nhan, mà lại được mô tả “trơ với non sông”. Trước cuộc đời bao la, người nữ giới đấy trông thấy thân phận của mình cô đơn đơn nhất, và âm thanh của trống cầm canh lại càng điểm thêm 1 nỗi buồn, trống trải khó tả. Người nữ giới đó đã tìm tới rượu để giải phiền:“Chén rượu hương đưa say lại tỉnhVầng trăng xế bóng khuyết chưa tròn”Mỗi lúc có chuyện gì đấy sầu muộn, người xưa thường tìm tới trăng tới rượu để trút bầu hàn ôn. Chỉ muốn uống thật say, hương rượu thật nồng để quên đi tất cả, mà nghịch lí thay, chén rượu đưa lên mũi, hương nồng vào mũi người muốn say mà tâm và nghĩ suy vẫn đang rất tĩnh. Không có nỗi buồn nào mất tích ở đây nhưng mà càng làm hiện hữu rõ nỗi lòng của người nữ giới khi này. Hình ảnh vầng trăng hiện ra mà khuyết chưa tròn phải chăng ẩn ý cho thân phận, cho hạnh phúc của chính tác giả. Là người tài ba mà duyên phận hẩm hiu chưa 1 lần toàn vẹn. Tuổi xuân dần đi qua nhưng mà hạnh phúc vẫn chưa đến bến đỗ:“Xiên ngang mặt đất rêu từng đámĐâm toạc chân trời đá mấy hòn”Hình ảnh rêu được đưa ra đây mà mang những dụ ý sâu xa của tác giả Hồ Xuân Hương. Rêu là loài mong manh bé nhỏ mà lại có nhựa sống cực kỳ mạnh bạo, ko ngừng lại đấy, ở bất kỳ 1 điều kiện nào thì nó vẫn có thể tốt tươi, dù là điều kiện sống như thế nào đi chăng nữa. Hình ảnh “rêu từng đám” đâm xuyên ngang mặt đất gợi ra cho chúng ta những liên tưởng mạnh bạo về sự chống cự mạnh bạo cũng như sự chống đối của nó với thứ có thể mạnh hơn nó. Hình ảnh “đá mấy hòn” cũng vậy, đối lập với sự bé nhỏ của những viên đá với sự bao la của trời đất, nó lại càng làm nổi trội sức mạnh của những viên đá, quả thật nó ko bình thường 1 tí nào. Sự đồng điệu của người và tự nhiên, luôn đương đầu với gieo neo thử thách mà chưa bao giờ đi tới thành công. Kiếp làm vợ lẽ, dù cố thoát ra mà vẫn ko được. Cho nên mới có 2 câu cuối:“Ngán nỗi xuân đi xuân lại lạiMảnh tình chia sẻ tí con con”Thiên nhiên thuận theo đất trời, xuân đi rồi xuân lại đến, mà con người lại khác, với người nữ giới tuổi xuân trôi đi mà chẳng bao giờ quay lại thêm 1 lần nào nữa. Lại càng đáng buồn hơn cho những số mệnh hẩm hiu, đợi mong cả tuổi xuân, chờ có 1 niềm hạnh phúc toàn vẹn mà nào đâu có được. Trước sự cô đơn, chán ngán nhưng mà Hồ Xuân Hương đã sử dụng” ngán” phần nào nói lên được nỗi lòng của nhà thơ hiện thời. Mảnh tình đã nhỏ lại còn phải chia sẻ, chia bé ra. Không thừa hưởng 1 tình yêu 1 hạnh phúc toàn vẹn, đến lúc tìm tới với hạnh phúc lại phải chia sẻ, thật quả là đáng thương. Qua đây cũng ngầm hàm ý về những số mệnh của người nữ giới, chịu cảnh cung phi, dưới cơ chế cũ ko được coi trọng và ko có quyền lên tiếng.Tình tự 2 là 1 bài thơ điển hình cho hồn thơ và cá tính cũng như tư tưởng của Hồ Xuân Hương đặc trưng là những vấn đề quay quanh người nữ giới. Qua đây chúng ta cũng thấy được 1 Hồ Xuân Hương vừa mềm yếu mà cũng thật ngang tàng mạnh bạo lúc dám biểu thị những nghĩ suy của chính mình.Phân tích Tình tự – Mẫu 5Hồ Xuân Hương là 1 trong những nữ sĩ tài 3 hàng đầu của văn chương Trung đại Việt Nam. Bà để lại sự nghiệp sáng tác khổng lồ, giàu trị giá trên cả mảng thơ chữ Nôm và chữ Hán. Nổi trội trong tác phẩm của bà là ngôn ngữ bi cảm với số mệnh người nữ giới và bài thơ Tự Tình (bài II) là 1 trong những bài thơ tương tự.Bài thơ nằm trong chùm thơ Tình tự, gồm có tất cả 3 bài, được viết theo thể thơ Đường luật. Tác phẩm là nỗi thương mình trong sự độc thân lúc phải chịu cảnh làm bé, khát khao hạnh phúc mãnh liệt. Cùng lúc bài thơ cũng trình bày thái độ bứt phá, vẫy vùng, muốn thoát khỏi tình cảnh oái oăm để có thể đạt được hạnh phúc, mà rốt cuộc thảm kịch vẫn hoàn thảm kịch.Bài thơ khởi đầu là thời khắc canh chầy, lúc con người đối diện thật nhất với chính mình, mà cũng chính khi đấy Xuân Hương tự trông thấy cảnh ngộ đáng thương của chính mình:Đêm khuya vang vọng trống canh dồnTrơ cái hồng nhan với non sông.Trong đêm khuya thanh tĩnh, nhịp gấp gáp của tiếng trống “dồn” càng phát triển thành hấp tấp, gấp gã hơn. Ấy cũng chính là những bước đi thời kì vội vã đang chảy trôi trước mắt người con gái. Cùng lúc tiếng trống đấy cũng chính là sự rối bời trong tâm cảnh của đối tượng trữ tình. Đối diện với nhịp thời kì vội vã, gấp gáp là hình ảnh “trơ cái hồng nhan”. Chữ “trơ” được đặt ngay ở đầu câu nhấn mạnh nỗi độc thân, trơ thổ địa của người nữ giới. Nhưng kế bên nỗi đớn đau, xót tủi cho thân phận lại trình bày 1 Xuân Hương thật khả năng. “Trơ” ko chỉ là sự bẽ bàng nhưng mà còn là thử thách với xã hội, với cuộc đời. Hai câu thơ đầu là tiếng than cho số mệnh người nữ giới trong xã hội phong kiến, hồng nhan nhưng mà bạc phận.Trong cái độc thân, khổ thân tới tột độ đó, con người tìm tới rượu để khuây khỏa nỗi niềm:Chén rượu đưa hương say lại tỉnhVầng trăng bóng xế khuyết chưa trònNhưng rượu cũng chẳng thể khiến cho đối tượng vơi đi nỗi độc thân, sầu muộn. Chén rượu uống vào nhưng mà càng tỉnh hơn, để đối tượng trữ tình càng thấm thía hơn nỗi độc thân, lẻ bóng của mình. Tìm tới trăng làm bạn, để hàn ôn nói chuyện thì lại trông thấy thực tại phũ phàng. Nỗi niềm chất chứa đã thấm dần và lan vào cảnh vật. Quả thực “Cảnh nào cảnh chẳng đeo sầu/ Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ”. Hai câu thơ tác giả thử dụng rất thành công cụm từ: “say lại tỉnh” cho thấy cái vòng lẩn quẩn, tơ duyên biến thành trò đùa của tạo hóa, càng uống lại càng tỉnh, lại càng trông thấy sự hẩm hiu duyên phận của chính mình; “khuyết chưa tròn” vầng trăng là ngoại cảnh nhưng mà cũng chính là tâm trạng, hình thành sự tương đồng giữa cảnh vật và con người. Trăng sắp tàn nhưng mà vẫn khuyết cũng như con người tuổi xuân hấp tấp trôi qua nhưng mà tơ duyên vẫn chưa toàn vẹn. 4 câu thơ đầu đã khắc họa thâm thúy nỗi đau, thảm kịch của người nữ giới trong xã hội cũ.(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})“Xiên ngang mặt đất rêu từng đámĐâm toạc chân trời đá mấy hòn”.Các động từ mạnh “xiên, đâm” liên kết với “ngang, toạc” đã trình bày sự cương ngạnh, căm uất tới tột độ của đối tượng trữ tình. Giả dụ người nữ giới trung đại nổi trội lên với tính cách cam chịu, khuất phục trước số mệnh thì ở đây lại hiện ra 1 người nữ giới hoàn toàn khác. Những sinh vật bé nhỏ đường kia ko chịu yếu mềm trước tình cảnh thực tại, phải mọc xiên, đâm ngang để tìm sự sống. Đá phải bền chí, rắn chắc để có thể đâm toạc chân trời. Biện pháp đảo ngữ trong 2 câu thơ đã cho thấy sự căm uất của cỏ cây, đá đấy cùng lúc cũng chính là nỗi niềm của con người trước thực tại cuộc sống. Do vậy, hình ảnh rêu xiên ngang, đá đâm toạc chân trời cũng chính là sự chống cự của người nữ giới trước thực tại nhiều bất công, éo le.Ngán nỗi xuân đi, xuân lại lạiMảnh tình chia sẻ tí con con.Trong câu thơ có 2 chữ “xuân” hiện ra, chữ “xuân” thứ nhất là tuổi xuân của con người, “xuân” thứ 2 là mùa xuân của vạn vật. Hai chữ xuân này liên kết với từ “lại” đã nhấn mạnh tuổi xuân của con người 1 đi ko quay về, trái ngược với mùa xuân của tự nhiên đất trời, mỗi lúc xuân của đất trời quay lại đồng nghĩa với tuổi xuân của con người ngày 1 rút ngắn, nỗi ngán ngẩm lại càng tăng thêm. Thủ pháp nghệ thuật tăng tiến, nhấn mạnh vào sự bé nhỏ dần, khiến cho tình cảnh càng phát triển thành oái oăm hơn: “Mảnh tình chia sẻ tí con con”. Mảnh tình vốn đã nhỏ, đã bé nay lại phải chia sẻ lại càng phát triển thành ít oi, hạn hẹp hơn. Hoàn cảnh đấy thật xót xa, khổ thân. Hai câu thơ kết trình bày nỗi lòng sâu kín của người nữ giới trong xã hội cũ: với họ tình yêu, hạnh phúc thật mỏng manh, bé bỏng.Hồ Xuân Hương là bậc thầy trong sử dụng tiếng nói, phê chuẩn bản lĩnh diễn tả tư tưởng, tình cảm của đối tượng trữ tình: tả âm thanh (vang vọng), tả cảm giác (trơ, say, lại tỉnh, ngán), tả động thái (xiên ngang, đâm toạc),… Nghệ thuật đảo ngữ tài tình (xiên ngang, đâm toạc). Giọng điệu thơ căm uất, tủi hờn. Tất cả đã hòa quyện với nhau để diễn đạt sự độc thân, thân phận bé bỏng của người nữ giới trong xã hội cũ.Với tiếng nói giản dị, giàu sức gợi cảm, sử dụng thành công phép đối, tác phẩm vừa nói lên số mệnh rẻ rúng, thảm kịch người nữ giới trong xã hội phong kiến. Cùng lúc còn cho thấy khát vọng sống, khát vọng hạnh phúc của Hồ Xuân Hương nói riêng và của người nữ giới trong xã hội cũ khái quát.Phân tích Tình tự – Mẫu 6Tự tình là 1 trong những tác phẩm lừng danh của Hồ Xuân Hương, đây là bài thơ tự bộc bạch lòng mình. Như chúng ta cũng biết Hồ Xuân Hương sống vào cuối thế kỉ XVIII – đầu thế kỷ XIX , bà xuất thân trong 1 gia đình nhà nho nghèo, cha làm nghề dạy học. Thế mà, Hồ Xuân Hương ko chịu gò bó vào cái xã hội hạn hẹp, tù túng nhưng mà bà là 1 người hào phóng, đa tài, đa tình, giao tế với những nhà văn, a ma tơ, đi rất nhiều nơi. Nhưng oái oăm thay, người xưa thường có câu “Hồng nhan bạc mệnh”, bà cũng phải chịu kiếp số long đong, oái oăm, đầy éo le trong tuyến đường tơ duyên. Các tác phẩm của bà chủ công được viết bằng chữ Hán và chữ Nôm. Người ta thường gọi bà là “Bà chúa thơ Nôm”. Hồ Xuân Hương – hiện tượng lạ mắt trong lịch sử văn chương Việt Nam.Bài thơ Tự Tình được viết dưới dạng Đường luật thất ngôn bát cú. Với lối viết sắc sảo và cũng chính là lời tự bộc bạch lòng mình nên chủ đề bài thơ được hiện lên là 1 nghịch đối: duyên phận muộn mằn, nhỡ nhàng khi mà tác giả cứ lạnh lùng trôi qua. Điều này dẫn tới tâm cảnh vừa buồn vừa căm uất, mà rốt cuộc vẫn đọng lại trong tâm não của bà.Để thấy rõ được nội dung chính, ta sẽ đi vào mày mò sâu qua các câu thơ. Bài thơ được viết theo thể thơ đường luật bát cú ngôn nên bố cục gồm 4 phần: 2 câu đề, 2 câu thực, 2 câu luận và 2 cấu kết.Trước hết, tác giả khởi đầu với 2 câu đề:“Đêm khuya vang vọng bóng canh dồnTrơ cái hồng nhan với non sông.”Khung cảnh được hiện lên là 1 đêm khuya, lúc con người chìm sâu vào giấc ngủ, mà cũng chính là khi người ta đối diện với chính mình và đây cũng là khi Hồ Xuân Hương trông thấy được cảnh đáng thương của mình. Sự độc thân, lẻ bóng 1 mình gắn liền với thời kì, tạo cho người ta 1 cảm giác thật đáng thương cho thân phận người nữ giới. Tác giả đã rất tinh tế lúc sử dụng nghệ thuật lấy động nói tĩnh: âm thanh “vang vọng” của tiếng trống cầm canh để nói lên 1 ko gian yên ắng, vắng ngắt. Chính cái phút giây đó, tự soi vào mình, tác giả thấy “trơ” nhưng mà đặc trưng nó còn được đặt ở đầu câu, càng thêm nhấn mạnh nỗi đau, xấu số về đường tơ duyên, số kiếp “hồng nhan bạc mệnh” của chính tác giả. “Trơ” ở đây có thể được hiểu là tủi nhục, bẽ bàng. Tiếp theo nó là “cái hồng nhan” ý đề cập sắc đẹp của người nữ giới, thường được dùng trong xã hội xưa. Nhưng điều đáng để mắt tới ở đây, 1 phẩm giá, vẻ đẹp của người nữ giới lại gọi là “cái” gợi cho người đọc thấy được sự rẻ rúng, mai mỉa. “Cái hồng nhan” trơ với non sông ko chỉ là sự đắng cay, tủi nhục nhưng mà còn là nỗi xót xa, thấm thía, càng ngẫm càng thương thân. Nhưng chữ “trơ” ở đây 1 phần cũng có thể hiểu được đấy chính là sự gan góc của Xuân Hương, là sự thử thách. Để nhấn mạnh điều này, tác giả đã dùng nhịp thơ: 1/3/3 để nhấn mạnh vào sự bẽ bàng.Nối liền 2 câu đề, tác giả viết:“Chén rượu hương đưa say lại tỉnhVầng trăng bóng xế khuyết chưa tàn”Với 2 câu thơ thực trên, tình cảnh và tâm cảnh của thi sĩ được hiện lên rõ hơn. Khi sầu, người ta thường làm bạn với rượu, để có thể quên đi mọi thứ ko vui, những nỗi đau. Thế mà “say lại tỉnh” làm nỗi buồn chẳng thể nguôi được. Đây chính là 1 vòng quay lẩn quẩn, tơ duyên đã biến thành 1 trò đùa, càng say càng tỉnh, càng cảm nhận nỗi đau của thân phận. Câu thơ là ngoại cảnh mà cũng là tâm cảnh. Thành ra, hình thành sự tương đồng giữa tâm cảnh và cảnh “ trăng” sắp tàn “bóng xế” và vẫn “khuyết chưa tròn”. Tuổi xuân, cái tuổi hấp dẫn nhất của người con gái đã trôi qua nhưng mà nhân duyên vẫn chưa toàn vẹn gợi lên 1 nỗi sầu lẻ bóng.Tiếp tục hướng về ngoại cảnh, lấy tự nhiên để bộc bạch tâm cảnh, nỗi lòng của mình, Hồ Xuân Hương viết:“Xiên ngang mặt đất rêu từng đámĐâm toạc chân trời đá mấy hòn”Hai câu luận ở trên được tác giả thử dụng nghệ thuật đảo ngữ để nhấn mạnh tình trạng của tự nhiên, mà đấy cũng chính là tâm cảnh của con người. Rêu và đá là 2 hình ảnh được hiện lên là những vật mềm yếu, ko chịu bằng lòng sự thấp nhỏ đó, đã vươn lên bằng mọi cách, vượt qua những cản trở (mặt đất, chân trời) để chứng tỏ mình. Các động từ mạnh: xiên, đâm liên kết với bổ ngữ ngang, toạc gợi cho người ta thấy sự cương ngạnh, căm uất. Nó ko chỉ thể sự căm uất nhưng mà còn nói lên 1 phần của sự chống cự. Cũng có thể cho người đọc ngầm hiểu Hồ Xuân Hương với nhựa sống mãnh liệt ngay cả lúc đau khổ nhất.Khép lại bài thơ với 2 cấu kết:“Ngán nỗi xuân đi xuân lại lạiMảnh tình chia sẻ tý con con”Hồ Xuân Hương đã có cách dùng từ rất lạ mắt “xuân” nghĩa là mùa xuân, tuổi xuân, “ngán” nghĩa là ngán ngẩm, chán. Kế bên đấy từ “lại” chỉ sự quay về 1 cách nhanh, sợ sự quay quay về. Theo quy luật của tạo hóa, mùa xuân qua rồi sẽ quay về. Nhưng mỗi mùa xuân qua vận động mang theo tuổi xuân của con người và mãi ko quay về. Sự quay về của mùa xuân chính là sự ra đi của tuổi xuân. Tác giả đã quá chán chường với cuộc đời oái oăm. Với lối nghệ thuật tăng tiến, nhấn mạnh vào những điều bé bỏng, khiến cho nghịch cảnh oái oăm hơn. Mảnh tình đã bé nhỏ lại còn phải chia sẻ “tý con con” hình thành 1 cảm giác xót thương. Đây cũng chính là nỗi lòng của người nữ giới trong xã hội xưa. Hạnh phúc luôn là chiếc chăn quá hẹp.Như vậy, bài thơ Tình tự đã hiện lên với những hình ảnh giản dị nhưng mà rực rỡ, hình ảnh giàu sức gợi cảm, tinh tế từ đấy nói lên tâm cảnh của chủ thể. Bài thơ hiện lên cả thảm kịch và khát vọng sống hạnh phúc của Hồ Xuân Hương. Trong những khi buồn tủi, tuyệt vọng, người nữ giới cố vươn lên mà lại vẫn bị rơi vào cái vòng quay lẩn quẩn, tù túng của xã hội đương thời.Phân tích Tình tự 2 – Mẫu 7Thơ là 1 hình thái nghệ thuật cao quý, tinh xảo. Mỗi bài thơ là tiếng hát của trái tim, là những xúc cảm tâm thành nhưng mà mãnh liệt của người nghệ sĩ. Do vậy, Diệp Tiến cho rằng, “thơ là tiếng lòng”. Trong số những “ tiếng lòng” trong thơ, ta bắt gặp nỗi lòng người nữ giới sống trong xã hội xưa đầy xót xa, tủi nhục, nổi trội là Hồ Xuân Hương với tác phẩm “ Tình tự II”.Thơ là thư kí trung thành của trái tim, là nơi ngừng chân của tâm hồn người nghệ sĩ. Thơ đề đạt cuộc sống con người, xã hội để qua đấy, thi sĩ bày tỏ nỗi lòng mình. Họ như những con ong chuyên cần bay xa để đem về hương phấn làm nơi mật ngọt, tái hiện tài tình bằng những xúc cảm tư nhân để tạo mật ngọt toả ngát cho đời.Trong những con ong chuyên cần như Nguyễn Du, Nguyễn Trãi, Huy Cận, Hàn Mặc Tử, Xuân Diệu, Hồ Xuân Hương nổi lên là 1 hiện tượng văn chương lạ mắt chuyên viết về nữ giới với thể loại trữ tình và trào lộng, liên kết văn chương dân gian và văn chương bác học. Xuyên suốt các tác phẩm của bà là nỗi lòng người nữ giới với những chua xót, buồn tủi về thân phận và khát khao 1 cuộc sống hạnh phúc, tự do. Bài thơ “ Tình tự II” đã trình bày rõ điều đấy. Mở màn bài thơ, chúng ta như đồng cảm với tâm cảnh độc thân, buồn tủi của Hồ Xuân Hương:“Đêm khuya vang vọng trống canh dồnTrơ cái hồng nhan với non sông.”Câu thơ mở ra ko gian tĩnh mịch, yên tĩnh trong đêm khuya u tịch. Trong ko gian nghệ thuật đó, cộng với bước đi hấp tấp của thời kì “ trống canh dồn”, “ trơ” lại “ cái hồng nhan với non sông”. “ Trơ” tức là trơ thổ địa gợi lên nỗi độc thân, cô độc mà cũng có tức là trơ tráo gợi lên nỗi mắc cỡ, bẽ bàng. “Trơ” lại 1 “cái hồng nhan” gợi lên sự mai mỉa, rẻ rúng cùng nỗi tủi nhục, bẽ bàng, độc thân của 1 thân phận nữ giới bé nhỏ và xấu số. Không chỉ độc thân, buồn khổ, bài thơ còn thấm đượm nỗi xót xa, bẽ bàng, nỗi đau thân phận của đối tượng trữ tình:(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})“Chén rượu hương đưa say lại tỉnhVầng trăng bóng xế khuyết chưa tròn.”Cụm từ “ say lại tỉnh” hình thành 1 vòng lẩn quẩn cho câu thơ cũng là vòng lẩn quẩn của thân phận người nữ giới trong xã hội xưa. Mượn rượu để men cay làm quên sự đời, quên đi những tủi nhục, bẽ bàng mà, hơi rượu cũng chẳng thể xua tan đi nỗi đau thân phận. Như vậy, uống rồi say, say rồi tỉnh, tỉnh rồi đau, đau rồi lại uống.Ở đây, người nữ giới đau bởi nhận thức rõ “vầng trăng bóng xế khuyết chưa tròn”. Hình ảnh ẩn dụ đầy sức gợi trình bày rõ nỗi đau tột độ của đối tượng trữ tình bởi tuổi xuân sắp qua đi như “ vầng trăng bóng xế” nhưng mà nhân duyên chưa toàn vẹn nên “ khuyết chưa tròn”. Nghe đâu càng khát khao 1 hạnh phúc bé nhoi, người nữ giới càng xót xa, đớn đau cho phận mình. Đớn đau, xót xa ắt dẫn tới căm uất, chống cự. Người nữ giới đã chống cự lại số mệnh để mong muốn chỉnh sửa cuộc đời:“Xiên ngang mặt đất, rêu từng đámĐâm toạc chân trời, đá mấy hòn.”Phép đảo ngữ đưa những động từ mạnh “ xiên ngang”, “ đâm toạc” lên đầu câu nhấn mạnh sự căm uất chống cự của người nữ giới. “ Rêu”, “ đá” là những vật vô tri, bé bỏng, mềm yếu chính là thân phận người nữ giới tuy bé nhỏ, bình thường, vô bổ trong xã hội “ trọng nam khinh nữ” mà cũng mang sức mạnh chống cự, tranh đấu đòi quyền sống, quyền hạnh phúc.Quyền được sống, được tự do yêu đương và nhu cầu hạnh phúc là điều bé nhoi nhưng mà bất cứ người nữ giới nào cũng thừa hưởng. Nhưng, cơ chế xã hội xưa ko cho phép họ được sống với lợi quyền chân chính của mình. Xã hội với tư tưởng “ trọng nam khinh nữ”, với quan niệm vạn đời bình ổn “ trời xanh quen thân má đào đánh ghen tuông” đã ngang nhiên giày xéo lên cuộc đời người nữ giới. Cố ngoi đầu lên họ lại bị dìm xuống sâu hơn nữa. Cố chống cự họ lại chuốc thêm đau khổ:“Ngán nỗi xuân đi xuân lại lạiMối tình chia sẻ tí con con.”Câu thơ trình bày nỗi chán ngán, ngán ngẩm lúc tuổi xuân con người ra đi nhưng mà ko bao giờ quay về. “ Xuân” vừa là mùa xuân của đất trời vừa là tuổi xuân của con người. Cùng là “ xuân” thế mà xuân của đất trời đi rồi tới còn xuân của con người 1 đi ko quay về. Bởi vậy, sao tránh khỏi nỗi đau khổ, tủi nhục!Đã nhiều lần chính thi sĩ lên tiếng “ chém cha cái kiếp lấy chồng chung” mà rồi lại đau khổ bởi quy luật “ gỡ ra rồi lại buộc vào như không” (Nguyễn Du). Khao khát hạnh phúc toàn vẹn mà rốt cuộc chỉ còn lại sự xót xa của 1 thân phận 2 lần làm bé. “ Mảnh tình chia sẻ tí con con.”Chỉ cô quạnh, độc nhất 1 “ mảnh tình” mà cũng phải “ chia sẻ” từng “ tí con con”. Tấm lòng cô độc yếu mềm mà cũng chẳng được chu toàn. Trong xã hội phong kiến, hạnh phúc với người nữ giới như 1 chiếc chăn quá hẹp, người này ấm thì người kia lạnh “ kẻ đắp chăn bông kẻ lạnh lùng”.Cả bài thơ “ Tình tự II” toát lên nỗi đau thân phận của Hồ Xuân Hương cũng là nỗi đau của tất cả người nữ giới trong xã hội đương thời. Ấy là tâm cảnh vừa đau khổ, vừa căm uất trước duyên phận, gắng gượng gập vươn lên mà vẫn rơi vào thảm kịch. Tất cả nói chung thành quy luật như Nguyễn Du đã viết trong “ Truyện Kiều”:“Đớn đau thay phận đàn bàLời rằng bạc phận cũng là lời chung.”“Tình tự II” giúp người đọc thấu hiểu nỗi đau thân phận và khát vọng mạnh bạo muốn vươn lên số mệnh của người nữ giới qua nỗi đau và khát vọng của Hồ Xuân Hương mà cũng giúp ta trông thấy và trân trọng tài năng lạ mắt của “ Bà chúa thơ Nôm” trong nghệ thuật sử dụng từ ngữ và xây dựng hình ảnh. Quả là “ Nghệ thuật làm nên câu thơ, trái tim làm nên nhà thơ”.“Tình tự II” chính là tiếng lòng của Hồ Xuân Hương đúng như giám định “ Thơ là tiếng lòng” của Diệp Tiến. Tiếng lòng khẩn thiết vừa u buồn vừa phảng phất ánh sáng của khát khao, mong ước hạnh phúc như 1 viên ngọc sáng thử thách bước đi nghiệt ngã của thời kì. Qua bao thế kỷ, Hồ Xuân Hương cùng tiếng thơ “ Tình tự” vẫn in sâu trong tâm não bạn đọc nghìn đời.Phân tích Tình tự 2 – Mẫu 8Thân phận người nữ giới trong xã hội phong kiến xưa luôn là đề tài bình thường trong văn chương. Khi phân tách Tình tự 2 của Hồ Xuân Hương, chúng ta sẽ thấy được nỗi buồn và độc thân thấm thía của người nữ giới luôn yêu đời và chứa chan nhựa sống mà lại bị cuộc sống vùi dập với nhiều xấu số éo le.Mở màn bài thơ, 2 câu đề gợi ra 1 ko gian rộng lớn, mù mịt từ bom thuyền ở nơi dòng sông tới khắp mọi chòm xóm, thôn làng. Người nữ giới thao thức suốt những canh dài. Tiếng gà gáy “vang vọng” trên bom thuyền từ xa đưa đến. Đêm dài chuyển canh, mịt mùng tĩnh mịch mới nghe thấy tiếng gà gáy “vang vọng” như thế.Nghệ thuật lấy động (tiếng gà gáy) để diễn đạt cái yên ắng vắng ngắt của đêm dài nơi làng quê đã góp phần làm nổi trội tâm cảnh “ân oán hận” của người nữ giới thao thức suốt những canh trường. Nàng ngồi dậy, lắng nghe nghe tiếng gà gáy sang canh, rồi “trông ra” màn đêm mịt mùng. Màn đêm như bao vây người nữ giới trong nỗi buồn độc thân, ân oán hận:“Tiếng gà vang vọng gáy trên bom,Ân oán hận trông xa khắp mọi chòm”.Hai câu 3, 4 trong phần thực, tác giả tạo ra 2 hình ảnh “mõ thảm” và “chuông sầu” đối nhau, hô ứng nhau, cực tả nỗi âu sầu, sầu tủi của riêng mình đang sống trong tình cảnh quá lứa lỡ thời, trắc trở trong tơ duyên, vần thơ đầy ám ảnh. Phủ định để khẳng định tiếng “cốc” của “mõ thảm”, tiếng “om” của “chuông sầu”. Nữ sĩ đã và đang trải qua những đêm dài thao thức và độc thân, đau cho nỗi đau của đời mình độc thân như “mõ thảm”, chẳng người nào khua “nhưng mà cũng cốc”, tủi cho nỗi tủi của riêng mình lẻ bóng chăn đơn như “chuông sầu” chẳng đánh “cớ sao om”.Nỗi ân oán hận, đau khổ sầu tủi như thấm vào đáy dạ, tái tê xót xa, như đang toả rộng trong ko gian “khắp mọi chòm”, như kéo dài theo thời kì của những đêm dài. “Om” là tiếng tượng thanh, tiếng chuông sầu, cũng là gợi tả nỗi sầu thảm tái tê, đớn đau tới tột độ. Câu hỏi tu từ đã khiến cho giọng thơ thảm thiết, xoáy sâu vào lòng người như 1 lời than, như 1 tiếng thở dài tự thương mình trong nỗi buồn ngán ngẩm:“Mõ thảm ko khua nhưng mà cũng cốc,Chuông sầu chẳng đánh cớ sao om?”Có biết thời con gái, Hồ Xuân Hương đã có những vần thơ tươi xinh, phất phới như “Thân em vừa trắng lại vừa tròn” (Bánh trôi nước), “Hai hàng chân ngọc duỗi song song” (Đánh đu),… ta mới thấy hết nỗi sầu thảm về thảm kịch độc thân của nữ sĩ được diễn đạt tái tê trong 2 câu trong phần thực này.Lời than tình tự trong độc thân được khơi sâu trong phần luận, để nhưng mà “buồn rầu” thêm, hờn giận thêm cho duyên phận hẩm hiu: “Trước nghe” đối với “sau giận”; “tiếng” hô ứng với “duyên”-, “buồn rầu” là tâm cảnh đối với “mõm mòm” là tình trạng. “Trước nghe những tiếng…”, là những tiếng gì? – Tiếng của mồm thế? Hay tiếng gà vang vọng gáy, tiếng “chuông sầu”, tiếng “mõ thảm” đáng “cốc”, đang “ôm” trong lòng mình?Giữa cảnh khuya thao thức, càng nghe càng thêm “buồn rầu”, buồn tủi. Giữa khi tàn canh thao thức, càng nghe càng “giận”, càng hờn về tơ duyên bẽ bàng. Tơ duyên của mình được ví với trái cây, ko còn “má hây hây gió” (Xuân Diệu) nữa nhưng mà đã 9 “mõm mòm”, tức là quá 9, đã nẫu đi! “Duyên mõm mòm” là duyên phận hẩm hiu, quá lứa lỡ thời! Trong câu thơ như có nhiều lệ, nhiều tiếng thở dài, vừa than thân trách phận, vừa buồn tủi về tuyến đường tơ duyên.Tiếng thơ tình tự của Hồ Xuân Hương là lời than tự thương mình, cùng lúc thương cho những người nữ giới cùng tình cảnh đã luống tuổi nhưng mà vẫn độc thân lẻ bóng: “Giật mình mình lại thương mình xót xa” (Truyện Kiều)Phần kết hiện ra 1 tứ thơ rất lạ. Như 1 sự thách đố với số mệnh, với duyên số. Nữ sĩ vẫn ngang bướng trước thảm kịch độc thân của mình lúc “duyên để mõm mòm” rồi:“A ma tơ tao nhân người nào đấy tá!Thân này đâu đã chịu già tom!”Vừa nghi vấn, vừa cảm thán, 2 cấu kết đầy nghịch lí. Nữ sĩ như vẫn còn tin vào tài năng của mình có thể làm xoay chuyển được duyên phận, vẫn hi vọng tìm được bạn trăm năm trăm 5 trong đám a ma tơ tao nhân. Câu 6 nữ sĩ viết: “Sau giận vì duyên để mõm mòm”, câu 8 bà lại viết: “Thân này đâu đã chịu già tom!”. “Già tom” tức là rất già, già hẳn! Ấy là 1 cách “nói cứng” trình bày 1 thái độ “ngang bướng”, 1 khả năng cứng cỏi trước éo le cuộc đời.Đọc chùm thơ “Tình tự” cũng như mày mò cuộc đời của nữ sĩ, về mặt tơ duyên, ta thấy hạnh phúc tình yêu chưa 1 lần mỉm cười với Xuân Hương. Bài thơ “Cảm cựu kiêm trình cần chánh học sĩ Nguyên Hầu” (Nhớ người cũ, viết gửi cần chánh học sĩ Nguyễn Du – tước hầu) như 1 bóng quang âm soi tỏ 1 “mảnh tình riêng” của “bà chúa thơ Nôm”, giúp ta cảm nhận bài thơ “Tình tự” này:“Dặm khách muôn vàn nỗi nhớ nhung,Mượn người nào đến đây gửi cho cùng.Chữ tình chốc đã 3 5 vẹn,Giấc mộng rồi ra nửa khắc ko.Xe ngựa trộm mừng duyên nhộn nhịp,Phấn son cùng tủi phận lận đận.Biết còn mãi chút sương siu mấy,Lầu nguyệt 5 canh chiếc bóng chong”Bài thơ “Tình tự” gieo vần “om”, 5 vần thơ, vần nào cũng hóc hiểm, tài tình. Những vần thơ hóc hiểm đó, 1 mặt trình bày văn pháp điêu luyện, mặt khác đã hình thành giai điệu, âm điệu như thắt, như nén lại cái “ân oán”, cái “hận”, cái “bướng bỉnh” của 1 tâm cảnh; 1 phong cách rất Xuân Hương. Duyên số và hạnh phúc tình yêu của người nữ giới là nội dung đầy ám ảnh đối với mỗi chúng ta lúc đọc bài thơ “Tình tự” này của Xuân Hương.“Tình tự” là tiếng than thân trách phận cho nỗi buồn độc thân, về thảm kịch tình yêu, là niềm khát khao hạnh phúc của người nữ giới. Vì lẽ đấy, “Tình tự” mang trị giá nhân văn thâm thúy.Phân tích Tình tự 2 – Mẫu 9Hồ Xuân Hương là nữ sĩ tài 3 ở nước ta vào cuối thế kỉ XVIII — đầu thế kỉ XIX. Ngoài tập “Lưu Hương kí” bà còn để lại khoảng 50 bài thơ Nôm, phần phệ là thơ đa nghĩa, vừa có nghĩa thanh vừa có nghĩa tục. 1 số bài thơ trữ tình thắm thiết, khẩn thiết, buồn tủi trình bày thâm thúy thân phận người nữ giới trong xã hội cũ, với bao khát khao sống và hạnh phúc tơ duyên.Chùm thơ “Tình tự” đề đạt tâm tình tình cảm của Hồ Xuân Hương, của 1 người nữ giới lỡ thời quá lứa, duyên phận hẩm hiu. Bài thơ này là bài thứ 2 trong chùm thơ Tình tự” 3 bài. Thi sĩ Xuân Diệu trong bài “Hồ Xuân Hương bà chúa thơ Nôm” đã viết: “Bộ 3 bài thơ trữ tình này cộng với bài “Khóc vua Quang Trung” của công chúa Ngọc Hân làm 1 khóm biệt lập, làm tiếng lòng chân thực của người nữ giới tự nói về tình cảm bản thân của đời mình trong văn chương cổ đại Việt Nam…”Ông lại nhận xét thêm về điệu thơ, giọng thơ: “trong bộ 3 bài thơ tâm sự này, kế bên bài thơ vần “ênh hẻ nênh và bài thơ vần “om” ân oán hận, thì bài thơ vần “on” này mong chờ, chót vót”.”Đêm khuya vang vọng trống canh dồn,Trơ cái hồng nhan với non sông.Chén rượu hương đưa say lại tỉnh,Vầng trăng bóng xế khuyết chưa tròn.Xiên ngang mặt đất rêu từng đám,Đâm toạc chân trời, đá mấy hòn.Ngán nỗi xuân đi, xuân lại lại,Mảnh tình chia sẻ tí con con!”.Hai trong 3 bài thơ, nữ sĩ đều nói về đêm khuya, canh chầy. “Tình tự” bà vi “Tiếng gà vang vọng gáy trên bom – Ân oán hận trông ra khắp mọi chòm”. Ở bài thơ này cũng vậy, bà tỉnh dậy khi canh chầy, hay thao thức suốt đêm khuya, tâm cảnh bề bộn muộn phiền. Âm thanh “vang vọng” của tiếng trống từ 1 chòi canh xa đưa lại như hối thúc thời kì trôi nhanh, tuổi đời người nữ giới trôi nhanh: “Canh khuya vang vọng trống canh dồn”.”Hồng nhan” là sắc mặt hồng, chỉ người nữ giới. “Trơ” tức là lì ra, trơ ra, chai đi, mất hết cảm giác. “Non sông”: chỉ cả toàn cầu thiên nhiên và xã hội. Câu thơ: “Trơ cái hồng nhan với non sông” nói lên 1 tâm cảnh: con người đau khổ nhiều nỗi, nay nét mặt vì vậy trơ đi trước cảnh vật, trước cuộc đời, tựa như gỗ đá, mất hết cảm giác. Nỗi đau khổ đã tới tột độ. Từ “cái” gắn liền với chữ “hồng nhan” khiến cho giọng thơ trĩu xuống, làm nổi trội cái thân phận, cái duyên phận, cái duyên số đã quá hẩm hiu rồi.Ta có cảm giác tiếng trống dồn canh chầy, thời kì như cơn gió lướt qua cuộc đời, lướt qua số mệnh và thể xác thi sĩ. Con người đang than thân trách phận đó đã có 1 thời son trẻ kiêu hãnh: “Thân em vừa trắng lại vừa tròn”, có phẩm hạnh 1 “tấm lòng son” toàn vẹn, lại tài năng, thế nhưng mà nay đang trải qua những đêm dài đắng cay. Qua đấy, ta thấy cái xã hội phong kiến buổi đó chính là tác nhân đã làm xác xơ, khô héo phận hồng nhan.Đằng sau 2 câu đề là những tiếng thở dài ngán ngẩm. Cố vùng vẫy để thoát ra, bươn ra khỏi cái nghịch cảnh mà đâu dễ! Tiếp theo là 2 câu thực:”Chén rượu hương đưa say lại tỉnh,Vầng trăng bóng xế khuyết chưa tròn”.Nghệ thuật đối rất thần tình: “Chén rượu” với “vầng trăng”, trên thì “hương đưa”, dưới lại có “bóng xế”, đặc trưng 3 chữ “say lại tỉnh” vời “khuyết chưa tròn” đăng đối, hô ứng nhau làm nổi trội thảm kịch về thân phận người nữ giới dang dở, độc thân.(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})Muốn mượn chén rượu để khuây khoả lòng mình, mà vừa nâng chén rượu lên môi mùi hương phả vào mặt, đưa vào mũi. Tưởng uống rượu cho say để quên đi bao nỗi buồn, mà càng uống càng tỉnh. “Say lại tỉnh” để rồi tỉnh lại say, cái vòng lẩn quẩn đó về duyên phận của nhiều nữ giới đương thời, trong đấy có Hồ Xuân Hương như 1 oan nghiệt.Buồn tủi cho thân phận, bao đêm dài thao thức đợi chờ, mà tuổi đời ngày 1 “bóng xế”. Bao hi vọng đợi chờ. Tới bao giờ vầng trăng mới “tròn”? Tới bao giờ hạnh phúc tới trong tầm tay, được toàn vẹn, đầy đủ? Sự đợi mong gắn liền với nỗi niềm khát khao. Càng độc thân càng đợi mong, càng đợi mong càng đau khổ, đấy là thảm kịch của những người nữ giới quá lứa lỡ thời, tơ duyên éo le, trong đấy có Hồ Xuân Hương.Hai câu trong phần luận, tác giả lấy cảnh để ngụ tình. Đây là 2 câu thơ tả cảnh “lạ đời” được viết ra giữa đêm khuya trong 1 tâm cảnh chán nản, buồn tủi:”Xiên ngang mặt đất rêu từng đám,Đâm toạc chân trời đá mấy hòn”.Ý thơ cấu trúc tương phản để làm nổi trội cái dữ dội, cái quyết liệt của sự chống cự. Từng đám rêu yếu mềm thế nhưng mà cũng “xiên ngang mặt đất” được! Chỉ có tản mạn “đá mấy hòn” nhưng mà cũng có thể “đâm toạc chân trời” thì thật kì dị! Hai câu thơ, trước tiên cho ta thấy tự nhiên tiềm tàng 1 nhựa sống đang bị nén xuống đã khởi đầu bật lên mạnh bạo cực kỳ.Thiên nhiên trong thơ Hồ Xuân Hương ko chỉ mang màu sắc, đường nét, hình khối nhưng mà còn có khuôn mặt, có thái độ, có hành động, cũng “xiên ngang…”, cũng “đâm toạc”… mọi trở lực, thần thế. Xuân Hương vốn tự tin và yêu đời. Con người đó đang trải qua nhiều thảm kịch vẫn quyết tâm gượng gập với đời.Phản ứng mạnh bạo, dữ dội mà thực tại vẫn đau xót. Đêm đã về khuya, giữa cái tự nhiên dào dạt, 4 bề mịt mùng rộng lớn đó, người nữ giới hẩm hiu càng cảm thấy độc thân hơn bao giờ hết. Chẳng thế nhưng mà trong bài “Tình tự”, nữ sĩ đã buồn tủi viết:”Mõ thảm ko khua nhưng mà cũng cốc,Chuông sầu chẳng đánh cớ sao om?”.Cả nỗi đau nhân gian như dồn tụ lại đáy lòng 1 người nữ giới độc thân. Khao khát được sống trong hạnh phúc, được làm vợ, làm mẹ như mọi người nữ giới khác. Nhưng “hồng nhan bạc phận”! Đêm càng về khuya, người nữ giới chẳng thể nào chợp mắt được, trăn trở, buồn tủi, thân đơn nhất, thiếu thốn mến thương, xuân đi rồi xuân trở về, nhưng mà tình yêu chỉ được “chia sẻ tí con con”, phải cam chịu tình cảnh:”Ngán nỗi xuân đi, xuân lại lại,Mảnh tình chia sẻ tí con con”.Xuân đi qua, xuân quay về, mà với người nữ giới thì “mỗi 5 mỗi tuổi như đuổi xuân đi”… Chữ “ngán” nói lên nỗi đau, nỗi buồn tủi của người nữ giới lỡ thời quá lứa, đang trải qua sự mỏi mòn, đợi chờ. Tơ duyên, tình yêu như bị đổ vỡ, tan tành thành nhiều “mảnh”, thế nhưng mà chua chát thay chỉ được “chia sẻ tí con con”. Câu thơ là tiếng than thân trách phận. Phcửa ải chăng đây là lần thứ 2 Hồ Xuân Hương chịu cảnh làm bé? Tinh đã vỡ ra thành “mảnh” lại còn bị “chia sẻ”, đã “tí” lại “con con”.Mỗi chữ như rưng rưng những giọt khóc. Câu thơ này, tâm cảnh này được nữ sĩ nói rõ thêm trọng bài “Lấy chồng chung”:”Kẻ đắp chăn bông, kẻ lạnh lùng,Chém cha cái kiếp lấy chồng chung,5 thì mười họa hay chăng chớ,1 tháng đôi lần có cũng ko!”.Tóm lại, “Tình tự” là lời tự than, tự thương xót, buồn tủi cho duyên số, duyên phận hẩm hiu của mình. Càng thao thức độc thân, càng buồn tủi. Càng buồn tủi, càng khát khao được sống trong hạnh phúc toàn vẹn, đầy đủ. Thực tại nặng nề, đắng cay bao vây, khiến cái hồng nhan phơi ra, “trơ” ra với non sông, với cuộc đời. Người đọc cực kỳ thông cảm với nỗi lòng khát khao sống, khát khao hạnh phúc của nữ sĩ và người nữ giới trong xã hội cũ.Giá trị nhân văn là nội dung thâm thúy nhất của chùm thơ tình tự” của Hồ Xuân Hương.Cách dùng từ rất rực rỡ, lạ mắt trình bày cá tính nghệ thuật Hồ Xuân Hương: “trơ cái hồng nhan”, “say lại tỉnh”, “khuyết chưa tròn”, “xiên ngang”, “đâm toạc”, “ngán nỗi”, “lại lại”, “tí con con”, … Chữ dùng sắc nhọn, cảnh ngụ tình, diễn đạt mọi âu sầu thảm kịch về duyên số.Qua bài thơ này, ta càng thấy rõ Hồ Xuân Hương đã đưa tiếng nói dân gian, ngôn ngữ đời thường vào lời ca, bình dị hoá và Việt hoá thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật. Bà xứng đáng là “Bà chúa thơ Nôm” của nền thi ca dân tộc.Phân tích Tình tự 2 – Mẫu 10Nữ nhà thơ Hồ Xuân Hương là 1 trong những cái tên sáng của làng thơ Việt Nam. Trong số khá nhiều tác phẩm nhưng mà bà để lại, tả cảnh ngụ tình chính là cá tính sáng tác chủ công. Những bài thơ của Hồ Xuân Hương phần lớn đầu nói về vẻ đẹp tiết hạnh, sự hi sinh, thân phận mong manh của người nữ giới trong xã hội phong kiến hà khắc. Trong đấy, Tình tự cũng là 1 trong những tác phẩm điển hình cho cá tính chủ công này.Bài thơ ko chỉ đề đạt xúc cảm của người nữ giới khái quát nhưng mà còn trình bày được những cung bậc xúc cảm của chính tác giả.Hai câu thơ đầu bài thơ vừa tả cảnh, mà cùng lúc cũng là lột tả hình ảnh 1 người nữ giới trống trải, độc thân giữa đêm khuya u tịch.“Đêm khuya vang vọng trống canh dồnTrơ cái hồng nhan với non sông”Tác giả thử dụng từ láy “vang vọng” để mô tả 1 âm thanh vừa rõ ràng, lại vừa mơ hồ, ko đo phương hướng mà lại có thể cảm thu được ngày 1 rõ ràng. Bối cảnh thời kì của bài thơ là vào “đêm khuya” – thời khắc con người dễ ợt rơi vào những tình trạng xúc cảm khó lột tả nhất. Giữa “đêm khuya” đó, có 1 người nữ giới vẫn còn thao thức, suy nghĩ về cuộc đời của mình giữa tiếng trống canh vang vọng xa gần.Người nữ giới trong bài thơ được mô tả là “hồng nhan”, là 1 người có dung nhan, mà dung nhan đó lại “trơ với non sông”. Có thể cảm thu được thân phận cô độc, cô đơn và nỗi buồn trống trải khó tả trong lòng của người “hồng nhan” đấy. Để giải nỗi lòng, người nữ giới đó đã tìm tới ly rượu nồng:“Chén rượu hương đưa rồi lại tỉnhVầng trăng xế bóng khuyết chưa tròn”Mượn rượu giải phiền dưới ánh trăng vốn là hình ảnh không xa lạ trong thi ca, là 1 hình ảnh đẹp đầy thi vị. Tiếc rằng những người mượn rượu giải phiền lại chẳng thể dùng hương rượu nồng để xua đi bầu hàn ôn. Người 1 lòng muốn say để quên đi tất cả, mà hương rượu nồng vào mũi nghe đâu lại khiến tâm con người ta phát triển thành tỉnh ngủ hơn.Nỗi lòng của người nữ giới lại càng như được lột tả rõ ràng hơn. Vầng trăng khuyết nghe đâu càng khiến sự độc thân, tịch liêu trong bài thơ nâng cao bội phần. Hình ảnh đấy giống như người nữ giới tài ba, dễ nhìn, song tuổi xuân cứ thầm lặng đi qua nhưng mà hạnh phúc thì ko toàn vẹn.“Xiên ngang mặt đất rêu từng đámĐâm toạc chân trời đá mấy hòn”Hình ảnh loại rêu được đưa vào bài thơ trình bày ẩn ý sâu xa của nữ nhà thơ. Điều nhưng mà bà muốn trình bày ở đây chính là so sánh ẩn dụ giữa nữ giới và loài rêu, mong manh bé bỏng những nhựa sống mạnh bạo, có thể tốt tươi trong bất kỳ điều kiện hà khắc nào. Cụm từ “xiên ngang mặt đất” cũng khiến người đọc liên tưởng đến sự chống cự mạnh bạo của chủ thể đối với những thứ phệ mạnh hơn.Nối liền sự chống cự mạnh bạo đấy là những viên đá bé nhỏ mà lại chứa đựng 1 sức mạnh phệ phệ, có thể “đâm toạc chân trời”. Giữa trời đất bao la, những viên đá tưởng bé bỏng nhưng mà không phải bình thường chút nào. Đáng tiếc, dù có mạnh bạo đối nghịch, chống cự thì người nữ giới vẫn chẳng thể thoát ra khỏi sợi dây căn số buộc ràng bản thân. Dù cố chống cự, mà than nỗi không thể nào thoát khỏi kiếp làm vợ lẽ.“Ngán nỗi xuân đi xuân lại lạiMảnh tình chia sẻ tí con con”Mùa xuân của tự nhiên đi rồi lại đến, mà “xuân” của con người lại ko tương tự. Tuổi trẻ là thứ chỉ tới 1 lần, đã đi rồi sẽ chẳng thể nào quay về. Bởi vậy, người nữ giới lại càng buồn hơn, càng đáng thương hơn lúc tuổi xuân qua đi trong hy vọng mòn mỏi, trong cảnh chung chồng, chia sẻ tình cảm.Từ “ngán” được sử dụng trình bày sự chán nản, mà cũng như tiếng khóc của tác giả cho những người nữ giới số mệnh hẩm hiu, phải làm vợ lẽ dưới cơ chế cũ, ko có ngôn ngữ, ko được coi trọng.Tình tự là tác phẩm điển hình cho cá tính và tư tưởng chủ công của nữ nhà thơ Hồ Xuân Hương, trình bày góc nhìn lạ mắt, phong cách của bà về những vấn đề quay quanh thân phận người nữ giới trong cơ chế cũ.Phân tích Tình tự 2 – Mẫu 11Hồ Xuân Hương là 1 trong những thi sĩ nữ điển hình của nền văn chương trung đại Việt Nam, được mệnh danh là “bà chúa thơ nôm”. Bà là 1 “nhân tài kì nữ” mà cuộc đời đầy oái oăm, xấu số. Thơ Hồ Xuân Hương là thơ của nữ giới viết về nữ giới, trào lộng nhưng mà vẫn rất trữ tình. 1 trong những bài thơ điển hình viết về tâm cảnh, nỗi niềm của người nữ giới trước duyên phận, cuộc đời mình là “Tình tự” (II). Bài thơ có trị giá thâm thúy về nội dung và nghệ thuật:“Tình tự” (II) là bài thơ thuộc chùm thơ “Tình tự” gồm 3 bài của bà. Đây là chùm thơ nữ sĩ viết để tự kể nỗi lòng, tâm sự của mình. Tác phẩm được viết bằng chữ Nôm, tuân theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật với bố cục 4 phần: đề, thực, luận, kết. Bài thơ trình bày thái độ, tâm cảnh vừa đớn đau, vừa căm uất trước thực tại đau khổ, dù vậy, bà vẫn gắng gượng gập vươn lên, mà rồi vẫn rơi vào thảm kịch.Dựa vào nội dung bài thơ, ta có thể đoán bài thơ được sáng tác lúc bà đã gặp phải những oái oăm, xấu số trong tơ duyên. Mở màn bài thơ là hình ảnh người nữ giới ko ngủ, 1 mình ngồi giữa đêm khuya:“Đêm khuya vang vọng trống canh dồnTrơ cái hồng nhan với non sông.”Giữa đêm khuya, người nữ giới thao thức ko ngủ được và nàng nghe âm thanh tiếng trống canh dập dồn. “Đêm khuya” là thời kì của hạnh phúc đôi lứa, của đoàn viên gia đình, vậy nhưng mà ở đây, ngang trái thay, người nữ giới lại cô quạnh 1 mình. Nàng độc thân quá nên thao thức ko ngủ, nàng nghe âm thanh tiếng trống canh “vang vọng”. Từ láy này mô tả âm thanh từ xa vọng lại.Với nghệ thuật lấy động tả tĩnh, người đọc cảm thu được ko gian đêm khuya yên ắng, im lìm và người nữ giới thật độc thân, khổ thân. Trong xã hội xưa, tiếng trống canh là âm thanh dùng báo hiệu thời kì 1 canh giờ trôi qua. Nữ sĩ nghe âm thanh tiếng trống canh “dồn” – tiếng trống dập dồn, khẩn trương – có nhẽ là vì nàng đang ngồi đếm thời kì và lo âu thấy nó trôi qua 1 cách dập dồn, tàn nhẫn. Nó chẳng cần biết tuổi xuân của nàng sắp vuột mất nhưng mà nàng thì vẫn đang phải “trơ cái hồng nhan” ra giữa “non sông”.Nghe đâu, nỗi độc thân, xót xa đó luôn dày vò nữ sĩ nên thời kì biến thành nỗi ám ảnh ko nguôi trong tâm hồn bà. Trong chùm “Tình tự”, nỗi ám ảnh về thời kì còn hiện hữu trong âm thanh “tiếng gà”. Người nữ giới đó cũng trăn trở cho tới sáng để rồi nghe âm thanh “tiếng gà vang vọng gáy trên bom” nhưng mà đớn đau, nhưng mà ân oán hận. Ở đây, “hồng nhan” là dung nhan của người nữ giới vẫn còn ở độ mặn nhưng mà, cái nhưng mà bất kỳ người nào cũng trân trọng.Thế nhưng mà, nó lại liên kết với từ “cái”- 1 danh từ chỉ loại thường gắn với những thứ vật chất bé nhỏ, bình thường. Nàng tự thấy dung nhan của mình quá bé nhỏ, rẻ rúng bởi nó chẳng khác gì 1 thứ đồ ít trị giá, lại chẳng được người nào đoái hoài tới. Nó phải “trơ” ra, phô ra, bày ra 1 cách vô duyên, bất nghĩa lí giữa đất trời. Từ “trơ” đứng đầu câu cho ta cảm thu được nỗi xót xa, đớn đau, tủi nhục, bẽ bàng của người nữ giới 1 mình giữa đêm khuya, ko người nào ân cần, đoái hoài.Tuy có bẽ bàng, tủi nhục mà ta vẫn thấy ẩn khuất trong câu thơ 1 nữ sĩ mạnh bạo, phong cách dám đem cái tôi tư nhân để đối lập với cả “non sông” bao la. Hồ Xuân Hương là thế, ko bao giờ chịu bé bỏng, mềm yếu. Hai câu đầu bằng cách khắc họa thời kì, ko gian nghệ thuật và cách liên kết từ lạ mắt đã trình bày rõ nỗi độc thân, đớn đau, tủi nhục bẽ bàng trước tơ duyên hẩm hiu của chính mình. Hai câu thực khắc họa thâm thúy sự căm uất trước cảnh ngộ oái oăm:“Chén rượu hương đưa say lại tỉnh,Vầng trăng bóng xế, khuyết chưa tròn”.Giữa đêm khuya, độc thân và buồn tủi, nàng tìm tới rượu để quên đi tất cả mà nào quên được “say lại tỉnh”. Say, có thể quên đi được 1 chốc, mà đâu có thể say mãi, rồi sẽ lại “tỉnh” ra. Tỉnh ra lại càng tinh thần thâm thúy hơn nỗi độc thân, xót xa, lại càng buồn hơn. Ẩn sau cái hành động tìm tới rượu để xả stress nỗi sầu là cả niềm căm uất thâm thúy trước số mệnh xấu số.Cụm từ “say lại tỉnh” cho thấy cái tuyệt vọng, quanh quẩn trong nỗi buồn, độc thân của người nữ giới. nàng độc thân nên tìm tới vầng trăng bên ngoài kia mong sự đồng cảm. nàng thấy vầng trăng đã “xế” bóng “khuyết chưa tròn”. Nàng trông thấy số mệnh xấu số của mình trong hình ảnh vầng trăng: nàng cũng đã ở tuổi “xế” chiều nhưng mà tơ duyên vẫn hẩm hiu, long đong, “chưa tròn”. Ở 2 câu này, bằng phép đối, nghệ thuật tả cảnh ngụ tình, nữ sĩ đã khắc họa nên tâm cảnh tuyệt vọng và nỗi căm uất thâm thúy trước duyên phận hẩm hiu, lỡ dở. Sang 2 câu luận, nghe đâu sự căm uất đó trở thành sự chống trả kịch liệt:“Xiên ngang mặt đất rêu từng đám,Đâm toạc chân trời đá mấy hòn.”Hai câu thơ được cấu tạo đặc trưng: đảo vị ngữ là những động từ mạnh lên đầu câu. “Xiên ngang” và “đâm toạc” là hành động của những vật vô tri vô giác. Trong thiên nhiên, rêu là sự vật bé bỏng, mềm yếu, thế nhưng mà ở đây nghe đâu nó mạnh bạo hơn, cứng cỏi thêm để “xiên ngang mặt đất”. “Đá” là vật bất động, thế nhưng mà ở đây cũng đang phệ hơn, nhọn hơn, đang nhúc nhích, “nổi loạn” phá tan ko gian tù túng bị giới hạn bởi “chân trời”.Hình ảnh tự nhiên động, tự nhiên “nổi loạn” này ko chỉ hiện ra 1 lần nhưng mà còn có trong nhiều những tác phẩm khác của bà. Lí giải cho sự hiện ra những hình ảnh tự nhiên như thế là ở phong cách mạnh bạo của nữ sĩ. Thiên nhiên được mô tả trình bày rõ tâm cảnh con người, như đại thi hào Nguyễn Du từng đúc kết về mối quan hệ giữa cảnh và tình : “Cảnh buồn người có vui đâu bao giờ”.Cảnh được mô tả là “nổi loạn”, là “phá ngang” trình bày tâm cảnh người nữ giới khi này cũng muốn “nổi loạn”, quẫy đạp để phá tan số mệnh xấu số, tơ duyên hẩm hiu của mình. Nghe đâu, người nữ giới đang gồng mình lên để chống trả kịch liệt số mệnh. Ấy chính là thái độ chống cự mạnh bạo của nữ sĩ trước thực tại đau khổ. Đằng sau sự chống cự mạnh bạo đó là khát khao sống, khát khao hạnh phúc đôi lứa mãnh liệt của nữ sĩ.Hai câu thơ, với phép đối, phép đảo nhấn mạnh 2 động từ mạnh đầu câu và nghệ thuật tả cảnh ngụ tình đã cho thấy sự quyết tâm vươn lên tranh đấu với số mệnh, cùng lúc cho thấy khao khát sống, khao khát hạnh phúc đôi lứa mãnh liệt ở nữ sĩ dễ nhìn, tài năng nhưng mà cuộc đời ko ưu ái. Người đọc thật sự thán phục trước khả năng cứng cỏi, ko chịu đầu hàng số mệnh của người nữ giới phong cách đó. Tới 2 câu cuối bài thơ, tuy nàng đã quyết tâm vươn lên mà ko thoát khỏi cái thở dài chán chường trước thảm kịch:“Ngán nỗi xuân đi xuân lại lại,Mảnh tình chia sẻ tí con con”.Nàng thở dài “ngán nỗi”. Nàng ngán ngẩm bởi “xuân đi xuân lại lại”. Mùa xuân và vẻ đẹp của nó phai đi mà rồi sẽ quay quay về theo quy luật của tạo hóa. Nhưng “xuân” của người nữ giới, tuổi xanh và nhan sắc của nàng thì chẳng thể nào quay về được, nhưng mà cứ mỗi 1 mùa xuân trôi đi là lại thêm 1 lần nữa tuổi xuân của đời người ra đi, thế nên nàng “ngán”. Cụm từ “lại lại” như 1 sự thở dài ngán ngẩm trước sự lưu loát tàn nhẫn của thời kì.Nó cứ trôi đi, ko thèm để mắt tới tới cái thảm kịch đang cướp đi tuổi xanh của nàng : “mảnh tình chia sẻ”. Tình yêu của nàng vốn dĩ mong manh, bé bỏng, chỉ là 1 “mảnh”, thế nhưng mà còn phải chia sẻ”, chia 5 sẻ 7 ra thật khổ thân. cho nên nhưng mà nó chỉ còn là 1 “tí” ‘con con”.Nghệ thuật tăng tiến theo chiều giảm dần khiến người đọc thấy rõ cái thảm kịch xót xa của nữ sĩ và bi cảm cho con người tài ba nhưng mà bạc phận. Bi kịch đó đeo đẳng lấy người nữ giới khiến nàng ko chỉ thốt lên ngán ngẩm 1 lần. Trong “Tình tự” (III) nàng cũng từng thở dài: “Ngán nỗi ôm đàn những tấp tênh”.Đây cũng là 1 cách nói khác của thảm kịch tình yêu bị chia 5 sẻ 7. Nàng có chồng – “ôm đàn” – mà lấy chồng nhưng mà vẫn “tấp tênh” như chẳng có, “1 tháng đôi lần có cũng ko”. Hai cấu kết bài thơ với những từ ngữ giản dị, thiên nhiên và nghệ thuật tăng tiến, người đọc cảm thu được cái ngán ngẩm lúc rơi vào thảm kịch của nữ sĩ. Tuy thế, dư ba của cái khao khát sống, khao khát hạnh phúc đôi lứa mãnh liệt ở 2 câu trước vẫn khiến người đọc cảm phục khả năng cứng cỏi của “bà chúa thơ Nôm”.Với tiếng nói thơ nôm giản dị, thiên nhiên mà cũng sắc nhọn, với các giải pháp nghệ thuật đảo, đối, dùng động từ mạnh, tả cảnh ngụ tình…bài thơ trình bày tâm cảnh vừa đớn đau, vừa căm uất trước duyên phận, mà vẫn quyết tâm vươn lên với khao khát sống, khao khát hạnh phúc mãnh liệt, tuy vẫn rơi vào thảm kịch.(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})Tóm lại, “Tình tự” (II) trình bày khả năng Hồ Xuân Hương qua tâm cảnh đầy thảm kịch : vừa buồn tủi, căm uất trước cảnh ngộ oái oăm, vừa cháy bỏng khát khao được sống hạnh phúc. Đọc bài thơ, ta vừa thương xót cho số mệnh xấu số, vừa thán phục khả năng cứng cỏi của nữ sĩ. Bài thơ là minh chứng điển hình cho tài năng tiếng nói của “bà chúa thơ Nôm”.Phân tích Tình tự 2 – Mẫu 12Nhà phê bình văn chương Hegel đã từng nói: “Thi ca là thứ nghệ thuật chung của tâm hồn đã phát triển thành tự do, ko bó buộc vào nhận thức cảm quan vê vật chất bên ngoài. Thay vì vậy nó diễn ra riêng tây trong ko gian bên trong và thời kì bên trong của tác giả và xúc cảm”.Đúng, văn học thực thụ phải là thứ văn học “9 đủ xúc cảm” (Xuân Diệu), cũng là thứ văn lúc đọc lên nhưng mà ta như thấy được cả toàn cầu tâm hồn, tình cảm của người cầm bút, nhất mực phải là thứ văn nhưng mà sau lúc gấp lại, người ta vẫn bâng khuâng mãi khôn nguôi. Tự Tình II của Hồ Xuân Hương là 1 kiểu văn như thế. Nó khiến ta xúc động nghẹn ngào trước những hàn ôn đắng cay của người nữ giới Việt Nam thời phong kiến, cùng lúc trân trọng vẻ đẹp và khát vọng sống của họ.“Đêm khuya vang vọng trống canh dồnTrơ cái hồng nhan với non sôngChén rượu hương đưa say lại tỉnhVầng trăng bóng xế khuyết chưa trònXiên ngang mặt đất rêu từng đámĐâm toạc chân trời đá mấy hònNgán nỗi xuân đi xuân lại lạiMảnh tình chia sẻ tí con con”Nửa đầu bài thơ là khoảng thời kì nghệ thuật “Đêm khuya”, khoảng thời kì thường gợi buồn nhất. Trong ca dao xưa, đêm khuya và chiều tà là khi những làn sóng xúc cảm cuộn lên trong lòng người con xa xứ:“Chiều chiều ra đứng ngõ sauTrông về quê mẹ ruột đau 9 chiều”Dịch bánh xe thời kì qua mảng văn chương trung đại, khoảng thời kì này cũng hiện ra khá nhiều tác phẩm văn chương“Trời chiều bảng lảng bóng hoàng hônTiếng ốc xa đưa vẳng trống dồn”(Bà Huyện Thanh Quan)Nghe đâu, trời chiều là khi dòng hàn ôn đọng lại, bước chân của ban đêm nặng nề chậm trễ làm cho lòng người trĩu nặng. Đây cũng là khi người vợ lẽ hay người góa phụ cảm nhận thâm thúy và thấm thía nhất nỗi xấu số độc thân. Từng tiếng trống dập dồn, hối thúc, guồng quay thời kì cứ tiếp diễn trôi đi nhưng mà nào có đợi chờ gì tuổi xuân của 1 người nữ giới vân khát khao hạnh phúc đôi lứa mà sớm phải chịu cảnh chăn đơn gối chiếc.Âm thanh tiếng trống lại “vang vọng”, 1 thứ thanh âm vô cùng mờ nhạt, mơ hồ, từ xa dội vào tâm hồn người nữ giới. Quả thật, âm thanh từ xa nên mờ nhạt hay chính tâm hồn người nữ giới đang xao động mê mải kiếm tìm 1 thứ phù du bóng gió nên thanh âm của tiếng trống nhạt mờ thoáng qua như 1 làn gió nhẹ.Hồng nhan là 1 người con gái đẹp, mà “cái hồng nhan” gợi cho ta liên tưởng đến 1 vật vô tri vô giác. “Trơ cái hồng nhan”, cụm qua đời trụi, thô mộc gợi ra bóng hình người con gái đẹp mà tâm hồn lại quá chai sạn mọi xúc cảm, cảm giác. Đặt “hồng nhan” kế bên “non sông” ta đã phần nào thấy được sự đối lập giữa 1 bên bé nhỏ, 1 bên bao la, 1 bên yếu đuối, 1 bên bao phủ choáng ngợp khắp 4 phương.Tuy nhiên, sự đối lập ở đây chẳng những ko khiến cho hình ảnh hồng nhan bị che khuất, bị lu mờ nhưng mà ngược lại càng tô đậm cho mối sầu vạn kỉ, mỏi mệt, cô độc thấu tận tim gan. Trong tình cảnh cực khổ, kiếp người đấy tưởng như đã hóa đá mà ko, thấm sâu trong trái tim con người đó là 1 tâm cảnh canh cánh ko yên:“Chén rượu hương đưa say lại tỉnhVầng trăng bóng xế khuyết chưa tròn”Tìm tới rượu để quên đi nỗi đau mà ngang trái thay, càng uống, nỗi đau càng thấm thía, càng khắc sâu vào trong trái tim mỏng manh, yếu ớt. Say lại tỉnh, tỉnh lại say, quá biểu diễn ra lặp đi lặp lại như 1 vòng tuần hoàn. Cuộc đời người nữ giới chỉ chìm đắm trong chuỗi ngày tẻ nhạt cộng với tâm cảnh u uẩn. Chợt ta nhớ tới nàng Thúy Kiều đáng thương, nàng cũng từng bị giam cấm trong chuỗi thời kì vô vị đấy:“Bẽ bàng mây sớm đèn khuyaNửa tình nửa cảnh như chia tấm lòng”Hai con người đó, 2 thân phận không giống nhau mà cùng chung 1 số mệnh, 1 tình cảnh, eo le đáng thương làm sao. Hình ảnh “vầng trăng bóng xế” có nhẽ là 1 hình ảnh ẩn dụ hơn là 1 hình ảnh tả chân. Trăng xế bóng hay cũng là cuộc đời người nữ giới đã ngả chiều. Trăng thường gợi kỉ niệm, gợi sự tròn đầy viên mãn của hạnh phúc đôi lứa, bao cuộc tình chung tình nồng nàn cũng diễn ra dưới ánh trăng, nhờ vầng trăng chứng giám:“Vầng trăng vằng vặc giữa trờiĐinh ninh 2 mồm 1 lời song song”Nhưng giờ đây, ánh trăng sắp tàn như cuộc tình dang dở của người nữ giới đã tới hồi dang dở. Nhưng Xuân Hương là thế, 1 người nữ giới ko bao giờ chịu thua tình cảnh, luôn tìm cho mình 1 lối đi khác người, rất ngông, rất lạ đấy, làm sao có thể để nỗi đau lấn lướt lí trí, tâm hồn? Trong tột độ của cực khổ, cô độc, nữ sĩ vẫn tin ở chính mình, tìm thấy nguồn sức mạnh phệ lao để làm động lực:“Xiên ngang mặt đất rêu từng đámĐâm toạc chân trời, đá mấy hòn”Đưa con mắt lạc điệu ngắm nhìn mọi vật bao quanh, đối tượng trữ tình thấy “rêu từng đám” đang xiên ngang mặt đất, “đá” đang đâm toạc chân trời. “Xiên ngang, đâm toạc” là những động từ rất mạnh, cùng nghệ thuật đảo ngữ được sử dụng rất đắt đã diễn đạt được sức mạnh của sự sống sót trong những vật bé nhỏ, đơn sơ.Màu xanh non của rêu hiện diện trên sắc màu xám xịt của đất như khẳng định nhựa sống mãnh liệt của rêu. Không những thế, nó còn như biểu thị của 1 tia kì vọng bé nhỏ mà vô cùng khẩn thiết thoát khỏi xã hội đương thời trần tục, nhơ bẩn, cũng chính là thoát khỏi kiếp sống cô độc, cô đơn như đang bóp nghẹt tuổi xuân của người nữ giới.Những hòn đá cứng rắn chen vào khung trời bao la mà trống vắng cũng đủ làm quang cảnh phát triển thành sinh động hơn bao giờ hết. Chỉ với 2 hình ảnh giản dị, bé nhỏ mà nữ sĩ đã đưa người đọc từ sự xót xa trước những cực khổ của người nữ giới sang trân trọng sức mạnh ý thức, vẻ đẹp tính cách của họ.Ấy cũng chính là 1 trong những nét lạ mắt hình thành cái “ngông” trong thơ của Hồ Xuân Hương. Tạo cho người đọc cảm giác mạnh, bất thần, đúng là chỉ có được trong nữ sĩ có 1 ko 2 của văn chương Việt Nam. Hai câu thơ rốt cuộc:“Ngán nỗi xuân đi xuân lại lạiMảnh tình chia sẻ tí con con”Nhưng cho dù có trình bày mình mạnh bạo và đầy niềm tin như thế nào mà người nữ giới vẫn chẳng thể phủ nhận hiện thực hà khắc. Hai câu rốt cuộc cất lên như 1 tiếng thở dài đầy đau xót, cay đắng, chán chường về kiếp sống của 1 kiếp hồng nhan bị giam cấm trong 2 từ “định mệnh”. Tuổi xuân- dung nhan, 2 thứ 1 lúc đã ra đi thì ko bao giờ có thể quay lại.Mùa xuân của tự nhiên đất trời như đã được lập trình để quay trong 1 vòng tuần hoàn ko có điểm xong xuôi, mà ngang trái thay, mùa xuân của đời người lại hữu hạn, xuân 5 ngoái có thể là sự xa cách với xuân 5 nay. Chính thành ra, mỗi mùa xuân đi qua, người nữ giới lại càng 1 héo hắt, già nua trong sự vui mừng, hồi sinh của đất trời. Qua đây ta cũng thấy được tinh thần của con người về bản thân mình với nhân cách tư nhân, có tinh thần về trị giá của tuổi thanh xuân và sự sống.Mảnh tình có ý diễn đạt chút tình cảm bé nhoi mà ở đây lại phải chia sẻ, rốt cuộc chỉ còn lại là tí con con ko đáng kể. Đọc câu thơ, ta thấy thấm trong từng câu chữ la tâm cảnh xót xa của 1 người nữ giới tài ba bạc phận Hồ Xuân Hương. Cuộc đời của người nữ giới đó là 1 chuỗi những cay đắng tủi hổ, là cuộc đời của những dòng nước mắt lăn dài: qua 2 lần đò đều ko viên mãn. Làm bé ông Tổng Cóc, sau đấy là ông phủ Vĩnh Tường mà cả 2 lần, người nữ giới xấu số này đều ko có được hạnh phúc tương thích.Nhưng ẩn sâu trong từng câu chứ chẳng hề là 1 sự bế tắc, chua xót, càng chẳng hề bởi vì đấy chính là Hồ Xuân Hương- người nữ giới mạnh bạo, khả năng, có đủ can đảm để chống chọi lại với cả hiện thực phong kiến, cả những luật lệ lễ giáo buộc ràng. Ta như thấy những tia kì vọng tuy bé nhỏ mà vô cùng mạnh bạo, có cơ sở: nhà thơ vẫn muốn tiếp diễn đem chia sẻ với ước mơ tâm thành để cho tình nhân thế thái đỡ xanh như lá, bạc như vôi.Bài thơ “Tình tự” chẳng những thành công trên bình diện nội dung nhưng mà ở bình diện nghệ thuật cũng đạt được những thành tích đáng kể. Cách sử dụng từ ngữ của Hồ Xuân Hương vô cùng giản dị, giàu sức biểu cảm, táo tợn mà cũng ko kém phần tinh tế. Cách sử dụng từ ngữ cũng góp phần hình thành tính đa thanh của tác phẩm: lúc thì tủi nhục muộn phiền, khi chống cự giận dữ, lúc lại chua chát chán ngán mà vẫn ánh lên niềm sáng sủa kì vọng.Ngoài ra tác giả còn sử dụng những vế tiểu đối như “hồng nhan” – “non sông” hay phép tăng tiến,… Với những nét rực rỡ về nghệ thuật đó, Hồ Xuân Hương đã góp phần hoàn thiện 1 tiếng thơ vô cùng táo tợn, mới lạ cho nền văn chương trung đại Việt Nam.Cộng với “ Tình tự II”, Hồ Xuân Hương còn đóng góp rất nhiều tác phẩm khác vào nền văn chương trung đại như “Bánh trôi nước”, “Cảnh làm bé”, “Quả mít”. Nhưng dù viết về nhân vật nào thì rốt cuộc điều nhưng mà nữ sĩ muốn đề đạt là số mệnh, cuộc đời cộng với tài năng và tính cách của người nữ giới trong xã hội phong kiến.Ngoài ra bà còn chĩa thẳng ngòi bút của mình vào cả 1 bộ máy phong kiến hủ lậu, lỗi thời, buộc ràng mọi quyền sống, quyền hạnh phúc của người nữ giới bằng 1 thái độ mạnh bạo, rắn rỏi đậm chất “ngông” của bà, điều này lại 1 lần nữa tô đậm dấu ấn rất riêng trong cá tính nghệ thuật Hồ Xuân Hương lên văn đàn Việt Nam.Phân tích Tình tự 2 – Mẫu 13“Quả cau nho bé miếng trầu hôiNày của Xuân Hương đã quệt rồi”Hồ Xuân Hương – bà chúa thơ Nôm, 1 hiện tượng đặc trưng của thơ ca trung đại Việt Nam. Nữ nhà thơ có số mệnh oái oăm, éo le nên hồn thơ của bà là ngôn ngữ đại diện cho những người nữ giới sống trong xã hội phong kiến với 1 khát vọng tình yêu, hạnh phúc đôi lứa. Chùm thơ Tình tự của bà gồm 3 bài là sự đề đạt rực rỡ tâm tình, tình cảm của nhà thơ_ 1 người nữ giới “hồng nhan bạc mệnh” đường tơ duyên ko toàn vẹn, quá lứa lỡ thời. Trong đấy Tình tự bài II được coi là bài thơ hay nhất, giàu xúc cảm và lắng đọng nhất.“Đêm khuya vang vọng trống canh dồn…Mảnh tình chia sẻ tí con con!”Bài thơ được viết theo thể thất ngôn bát cú Đường luật mà cái rực rỡ chẳng hề viết bằng chữ Hán nhưng mà được viết bằng tiếng nói dân tộc chữ Nôm. Phcửa ải tới thời gian Hồ Xuân Hương, Nguyễn Du thì phong trào làm thơ Nôm mới đạt tới đỉnh cao thực thụ. Hồ Xuân Hương là người nữ giới đa tài, đa tình nhưng mà số mệnh truân chuyên. Bà là con vợ lẽ, lại đã từng muộn mằn đường tơ duyên, từng mang thân đi làm bé và sống trong cảnh góa bụa. Chính tình cảnh đó là cảm hứng cho bà sáng tác chùm thơ Tình tự. Bài thơ Tình tự II là hình ảnh người nữ giới độc thân, cô đơn trong đêm khuya thanh tĩnh than ngẫm, chua xót cho thân phận của mình.Phân tích bài thơ theo bố cục đề thực luận kết của thể thơ Đường luật. Với 2 câu thơ đầu là ko gian, thời kì cộng với tâm cảnh tái tê của người nữ giới.“Đêm khuya vang vọng trống canh dồnTrơ cái hồng nhan với non sông”Thời gian ở đây là khi đêm khuya trong khi con người chìm sâu vào trong giấc ngủ để ngơi nghỉ sau 1 ngày lao động mỏi mệt, thì đối tượng trữ tình ở đây lại thao thức, trăn trở ko ngủ được. Không gian là khoảng ko rộng lớn, bao la yên tĩnh, tĩnh mịch nghe thấy “vang vọng trống canh dồn” báo hiệu thời kì trôi qua rất nhanh. Nghệ thuật lấy động tả tĩnh lấy cái âm thanh “vang vọng” của tiếng trống canh để nói cái ko gian yên ắng về đêm. Lấy cái ngoại cảnh để nói tâm trạng. Là cảnh vật ảnh hưởng tới con người hay là vì “người buồn cảnh có vui đâu bao giờ”. Đêm khuya thanh tĩnh là khi con người ta phát triển thành bé bỏng và lạc điệu cực kỳ lúc giường đơn gối chiếc đối diện với chính mình nhưng mà cảm thấy “trơ”. “Trơ”ở đây là trơ thổ địa, là cô độc chỉ có 1 mình, được đặt ở đầu câu càng nhấn mạnh nỗi đau, sự xấu số của 1 người nữ giới có “hồng nhan”. Đấy là chỉ cái vẻ đẹp dung nhan bên ngoài của người con gái “Thân em vừa trắng lại vừa tròn” mà cũng là để đề cập cái phẩm hạnh “Tấm lòng son” bên trong. Chữ “cái” nhằm chi tiết hóa nhân vật diễn đạt “cái hồng nhan” cho thấy sự tủi nhục, bẽ bàng lúc dung nhan, tiết hạnh của người nữ giới bị coi rẻ, bị mai mỉa. “Non sông” chỉ cả toàn cầu thiên nhiên và xã hội bên ngoài. “Trơ” phải chăng cũng là sự thử thách “non sông” của 1 con người có phong cách mạnh bạo, táo tợn. Nó có cùng hàm nghĩa với chữ trơ trong câu thơ sau của Bà Huyện Thanh Quan: “Đá vẫn trơ gan cùng tuế nguyệt”. Vì lắm đau khổ nhưng mà nét mặt con người như trơ ra trước cảnh vật, trước mọi người như hóa đá ko còn cảm giác. Người đọc tưởng như nghe được cả tiếng thở dài, ngán ngẩm của người nữ giới trước duyên phận bẽ bàng.Hai câu thực là chọn lựa của tác giả lúc sầu tìm tới rượu, bà muốn mượn chút hương nồng để quên đi nỗi buồn mà càng uống lại càng tỉnh lại càng đau, nỗi buồn ko nguôi trong khoảng xoáy lẩn quẩn.“Chén rượu hương đưa say lại tỉnhVầng trăng bóng xế khuyết chưa tròn”Ngẩng đầu lên ngắm trăng nhưng mà trăng đã xế lúc chưa khi nào tròn. Vầng trăng ở đây vừa là hình ảnh tự nhiên vừa là hình ảnh biểu trưng cho tuổi xuân của nhà thơ sắp qua đi nhưng mà tình yêu vẫn chưa bao giờ được toàn vẹn, được ắp đầy. Nghệ thuật đối trong 2 câu thơ thật tài tình, đăng đối, hô ứng nhau cùng nhau làm nổi trội lên thân phận của 1 khách hồng nhan bạc phận tài ba nhưng mà phải chịu cảnh dang dở. Nguyên do đó là vì đâu? Phcửa ải chăng như Nguyễn Du đã từng nói về “Tài mệnh tương đố”, vì “Trời xanh quen thân má đào đánh ghen tuông”.Giả dụ 4 câu thơ đầu là tình cảnh và tâm cảnh độc thân, lẻ bóng của tác giả thì 4 câu thơ sau là tinh thần chống cự mạnh bạo, là tâm thế muốn bứt phá, muốn chỉnh sửa số mệnh của mình mà càng quyết tâm, càng kì vọng, càng mong muốn bao lăm thì lại càng bế tắc, xót xa bấy nhiêu lúc “Mảnh tình chia sẻ tí con con”. Ấy chính là thảm kịch của người nữ giới có duyên phận hẩm hiu.Hai câu luận là 2 câu thơ tả cảnh ngụ tình, mượn ngoại cảnh để nói cái “chí”, cái “tình”bên trong của mình.“Xiên ngang mặt đất rêu từng đámĐâm toạc chân trời đá mấy hòn”Rêu và đá là 2 sự vật bé nhỏ mà không phải mềm yếu nhưng mà mang 1 nhựa sống mãnh liệt có thể “xiên ngang mặt đất” và “đâm toạc chân trời”, liên kết với nghệ thuật đảo ngữ, sử dụng các động từ mạnh “xiên”, “đâm” cùng với bổ ngữ “ngang”, “toạc” vừa nhấn mạnh tình trạng của tự nhiên mà cũng là để nhấn mạnh tâm cảnh của con người căm uất, chống cự ko chịu bằng lòng số mệnh. Bà khinh ghét cái kiếp làm bé nhưng mà thốt lên rằng: “Chém cha cái kiếp lấy chồng chung/ Kẻ đắp chăn bông kẻ lạnh lùng”Phản ứng của bà tuy mạnh bạo, dữ dội mà thực tại vẫn cay đắng, chua chát. Hồ Xuân Hương sống vào khoảng thời kì cuối thế kỉ XVIII đầu thế kỉ XIX. Đây là thời gian nhưng mà cơ chế phong kiến Việt Nam rơi vào hiện trạng khủng hoảng trầm trọng, tranh chấp xã hội càng ngày càng phát triển thành thâm thúy. Sống trong 1 xã hội “trọng nam khinh nữ” với cơ chế đa thê thi sĩ muốn cất lên ngôn ngữ nhằm tranh đấu cho phụ nữ, đòi quyền đồng đẳng, muốn được sống, được mến thương và có được cuộc đời hạnh phúc. Nhưng việc đó không phải dễ ợt bởi chính bản thân bà vẫn đang phải chịu số mệnh oái oăm, éo le.Căn số của nhà thơ cũng chính là số mệnh của biết bao những người nữ giới trong xã hội xưa. Chính điều đấy đã làm cho Nguyễn Du phải than khóc cho thân phận của nàng Tiểu Thanh, nàng Kiều và những người nữ giới như Hồ Xuân Hương:“Đớn đau thay thân phận đàn bàLời rằng bạc phận cũng là lời chung”Hai cấu kết nói về cùng tận của sự âu sầu, chán ngán, buồn tủi tác giả thương cho thân cho phận của chính mình:“Ngán nỗi xuân đi xuân lại lạiMảnh tình chia sẻ tí con con!”“Ngán”ở đây là tâm cảnh, xúc cảm ngán ngẩm, chán nản cuộc đời éo le. Xuân chỉ mùa xuân của đất trời, mùa của muôn hoa đua nở khoe sắc khoe hương, mùa của đoàn viên mà còn có ngụ ý chỉ tuổi xanh, tuổi xuân thì của người nữ giới. Từ “Lại” cho thấy sự tuần hoàn lặp đi lặp lại. Mùa xuân của tự nhiên, đất trời qua đi rồi quay về, nó tới mang đi mùa xuân của con người mùa xuân đó thì chỉ 1 đi để rồi “Ngày xanh mỏi mòn, má đào pha phôi” (Truyện Kiều).Đáng lẽ mùa xuân tươi đẹp căng tràn sức sống trở về con người phải cảm thấy hớn hở, vui tươi thì nhà thơ lại càng cảm thấy thêm ê chề, ngán ngẩm bởi lẽ xuân tới là 1 lần tuổi đời lại thêm, tuổi xanh dần qua đi nhưng mà bản thân mình vẫn cô quạnh, thiếu thốn mến thương lúc “Mảnh tình chia sẻ tí con con!” mảnh tình đã bé nhỏ lại còn chia sẻ “Tí con con” hình thành xúc cảm xót thương, đớn đau, bùi ngùi và rấm rứt. Nghệ thuật tăng tiến nhấn mạnh vào những điều bé nhỏ càng khiến cho nghịch cảnh càng phát triển thành oái oăm hơn.Tình tự II là bài thơ tự than thân, tự biểu thị, tự nói lên nỗi lòng của 1 người nữ giới lận đường tơ duyên mà luôn khát khao có được 1 tình yêu toàn vẹn xứng đáng với tấm thành tâm của mình. Rực rỡ nghệ thuật của bài thơ cho thấy tài năng thi ca của tâm hồn nhà thơ với việc sử dụng nghệ thuật lấy động tả tĩnh, thủ pháp tả cảnh ngụ tình, dùng động từ mạnh liên kết nghệ thuật đảo ngữ và các từ láy “vang vọng”, “con con” với nghệ thuật tăng tiến càng khiến cho bài thơ phát triển thành thâm thúy, thẫm đượm cái ý cái tình của người nữ giới có nhiều nét lạ mắt, mới lạ trong nền thơ ca văn chương dân tộc.Những hình ảnh giản dị với tâm cảnh vừa buồn tủi, xót xa lại vừa uất ức cho thân kiếp làm bé của người nữ giới cùng lúc cũng là thảm kịch và khát vọng hạnh phúc tư nhân của Hồ Xuân Hương. Bài thơ truyền tải ý nghĩa nhân bản thâm thúy đến bạn đọc dù sống trong tình cảnh hà khắc mà con người vẫn quyết tâm vươn lên muốn chỉnh sửa số mệnh, chỉnh sửa nghịch cảnh mong muốn có 1 cuộc sống tốt đẹp hơn với hạnh phúc đôi lứa và tơ duyên toàn vẹn.Phân tích Tình tự 2 – Mẫu 14Nỗi niềm đó được trình bày ngay từ 2 câu thơ khởi đầu:“Đêm khuya vang vọng trống canh dồn,Trơ cái hồng nhan với non sông.”Câu thơ đầu đã mở ra 1 quang cảnh về khuya thanh tĩnh. Cơ sở để trông thấy thời khắc đó là nhờ vào các từ “đêm khuya”, “vang vọng”. Đặc thù, bước đi của thời kì phát triển thành gấp gáp hơn lúc trong ko gian hiện ra âm thanh hối thúc của tiếng “trống canh dồn”. Âm thanh đó có nhẽ ko chỉ là âm thanh của tiếng thời kì điểm nhịp nhưng mà còn chính là âm thanh của tâm cảnh, của tiếng lòng con người. Thời gian trôi đi dập dồn thế nào thì con người nghe đâu cũng rơi vào tâm thế lo ngại, dè chừng trước sự lay động đó của thời kì.Chính trong tình cảnh đó, đối tượng đắng cay, đau xót trông thấy sự hẩm hiu của duyên phận. Từ “trơ” như 1 từ chìa khóa tô đậm phong độ của đối tượng lúc nghĩ về “cái hồng nhan” nhiều truân chuyên. Tuy nhiên, từ “trơ” ở đây còn hàm chứa 1 ý nghĩa hăng hái khác, đấy là sự phong cách, sự mạnh bạo của đối tượng trữ tình trước những thử thách, gieo neo của cuộc đời.Cặp câu tiếp theo biểu thị mối quan hệ giữa thực cảnh và tâm trạng của thi sĩ, đây là nội dung quan trọng của việc phân tách bài Tình tự. Không nghiễm nhiên nhưng mà đối tượng thao thức lúc trời đã về khuya như thế. Ắt hẳn, ko ít thì nhiều, đối tượng đó ngổn ngang nỗi niềm tây. Thế nên, trong thơ mới hiện ra cả “chén rượu hương đưa” và “vầng trăng bóng xế”.“Chén rượu hương đưa say lại tỉnh,Vầng trăng bóng xế khuyết chưa tròn.”Giả dụ hình ảnh chén rượu gợi ra bóng vía của người nữ giới đang nhâm nhi nỗi sầu thì vầng trăng “khuyết chưa tròn” trong buổi “bóng xế” gợi nên nỗi đau thân phận. Hương rượu khiến con người nghiêng ngả trong cái vòng xoay quanh quẩn của tạo vật còn hình ảnh vầng trăng làm nàng mủi lòng trước chữ duyên ko vẹn.Có những khi, cay chua, xót đắng cũng khiến người có bản lĩnh nhẫn nhịn cảm thấy bức bối và phát triển thành mạnh bạo hơn. Họ mạnh bạo trong cách biểu hiện sự căm uất, và mạnh bạo trong cả cách trình bày nỗi khao khát mãnh liệt của mình.“Xiên ngang mặt đất, rêu từng đám,Đâm toạc chân trời, đá mấy hòn.”Đây là 2 câu thực của bài thơ thất ngôn bát cú Đường luật. Những hình ảnh “rêu”, “đá” với các hoạt động đi kèm như “xiên ngang mặt đất”, “đâm toạc chân trời”. Đây chính là động thái trình bày rõ ràng sự chống cự của chúng – những sinh vật bé nhỏ trước ngoại lực. Chắc hẳn ko nhằm mục tiêu nào khác lúc mượn những hình ảnh đó, tác giả đã nói thay đối tượng của mình những nỗi niềm khúc mắc trong lòng. Những biểu thị đó thật sự rất đáng trân trọng của thi sĩ trước khả năng bền chí của đối tượng vì trong bối cảnh xã hội có nhiều phạm vi của lễ thức phong kiến, ko có nhiều người ngay thẳng biểu thị thái độ của mình với những éo le.Bài thơ khép lại bằng 2 câu thơ, đây cũng là cặp câu còn lại cần chỉ rõ ý nghĩa trong phân tách bài thơ Tình tự 2:“Ngán nỗi xuân đi xuân lại lại,Mảnh tình chia sẻ tí con con!”Nhân vật đã biểu hiện sự mệt mỏi, chán ngán trước sự đối chọi giữa thời kì tuổi xuân của con người với mùa xuân của đất trời. Giả dụ tạo hóa vẫn xoay vần với 4 mùa, để “xuân đi” rồi “xuân lại lại” thì với con người lại dị biệt hoàn toàn, tuổi xanh lúc đã qua rồi thì ko mong quay về được nữa.Kết lại bằng hình ảnh mang đến ấn tượng thâm thúy, “mảnh tình” nhưng mà đối tượng khó nhọc chắt chiu cũng chẳng thể giữ trọn nhưng mà bắt buộc “chia sẻ” để rồi chua chát trông thấy, tình cảm của mình thỉnh thoảng chỉ còn “tí con con”. Hoàn cảnh chồng chung đó dễ khiến con người ko tránh khỏi cảm giác trơ thổ địa, độc thân lúc ko có dịp được giữ giàng, bảo vệ hạnh phúc của mình.(adsbygoogle=window.adsbygoogle||[]).push({})Phân tích Tình tự 2 – Mẫu 15Trong xã hội phong kiến với những lễ giáo khe khắt người nữ giới luôn phải chịu nhiều đắng cay, thiệt thòi. Họ bị buộc ràng bởi “Tam tòng tứ đức”, bởi “Công dung ngôn hạnh” nhưng mà mất đi quyền làm chủ, quyền hạnh phúc. Ấy là nguồn cảm hứng cho các nhà văn thi sĩ luôn có tấm lòng nhân đạo đồng cảm, xót thương cho con người. Hồ Xuân Hương là nữ nhà thơ có nhiều tác phẩm viết về đề tài người nữ giới cũng là để than ngẫm, thương xót cho chính thân phận của mình. Chùm thơ Tình tự của bà gồm 3 bài là sự đề đạt rực rỡ tâm tình, tình cảm của thi sĩ. Trong đấy Tình tự bài II được coi là bài thơ hay nhất khắc họa hình ảnh người nữ giới “hồng nhan bạc mệnh” đường tơ duyên ko toàn vẹn, quá lứa lỡ thời mà luôn khát khao có 1 hạnh phúc bình dị, đời thường.Người nữ giới hiện ra trong tình cảnh ko gian, thời kì là đêm khuya thanh tĩnh con người phát triển thành độc thân, bé bỏng, lạc điệu cộng với biết bao những cay đắng, tủi hờn cho thân phận bẽ bàng của mình.“Đêm khuya vang vọng trống canh dồnTrơ cái hồng nhan với non sông”Người nữ giới đó có dung nhan “hồng nhan” vẻ đẹp bên ngoài cũng là để đề cập cái phẩm hạnh, tiết hạnh “tấm lòng son” ở bên trong mà lại phải chịu số mệnh xấu số, dở dang. Từ “Trơ” đứng ở đầu câu càng nhấn mạnh thêm nỗi đau. Nếu xét về bình diện tính cách của Hồ Xuân Hương có phong cách mạnh bạo, táo tợn thì đấy lại là sự thử thách, trơ lì ra của 1 con người chịu quá nhiều tủi hờn, đau khổ nhưng mà trơ ra với “non sông”. “Cái hồng nhan”gợi sự rẻ rúng bị coi khinh. Người nữ giới đầy đủ vẻ đẹp hình thể và tâm hồn mà phải sống 1 cuộc đời cực khổ, hẩm hiu về duyên phận.Hồ Xuân Hương tinh thần được số mệnh của người nữ giới sống trong cơ chế phong kiến thối nát phải chịu nhiều éo le nên bà muốn mượn chén rượu, mượn chút hương nồng để quên đi nỗi sầu. Nhưng càng uống càng tỉnh càng tinh thần rõ ràng hơn về thực tại cực khổ, bà luôn lẩn quẩn trong khoảng xoáy nghịch cảnh của cuộc đời.Bà chúa thơ Nôm chẳng hề là người nữ giới cam chịu, bằng lòng số mệnh nhưng mà bà luôn mang trong mình phong cách táo tợn chống cự quyết liệt. Bà đã từng lên tiếng khinh bỉ, khinh thường những bậc đại trượng phu vô bổ trong xã hội xưa nhưng mà nói rằng:“Ví đây đổi phận làm trai đượcThì sự người hùng há bấy nhiêu”1 con người tự tin dám khẳng định bản thân mình thì ko bao giờ chịu bằng lòng nghịch cảnh nhưng mà thay vào đấy là 1 tinh thần chống cự mạnh bạo, muốn vượt lên số mệnh, mong mỏi 1 hạnh phúc đời thường. Bà trông thấy trong những sự vật bé nhỏ tưởng hình như yếu đuối mà lại mang trong mình 1 nhựa sống dồi dào“Xiên ngang mặt đất rêu từng đámĐâm toạc chân trời đá mấy hòn”Trong đôi mắt của 1 tâm hồn mạnh bạo thì những vật vô tri vô giác như rêu, đá cũng căng tràn sức sống nhưng mà “xiên ngang”, “đâm toạc” được cả những sự vật phệ lao, bao la là “mặt đất”, là “chân trời”. Người nữ giới trong xã hội phong kiến chẳng hề người nào cũng tinh thần và có được thái độ rắn rỏi như Hồ Xuân Hương.Càng chống cự bao lăm càng cho thấy khát khao được hạnh phúc bấy nhiêu. Người nữ giới cần và đáng thừa hưởng 1 mái ấm gia đình, được chồng mến thương chăm nom, tay ấp tay gối bên chồng chứ chẳng hề độc thân, giường đơn gối chiếc trong đêm khuya thanh tĩnh 1 mình xót xa, tủi hờn.Nhưng càng ước muốn bao lăm lại càng bế tắc, thương xót cho thân phận mình bấy nhiêu lúc“Ngán nỗi xuân đi xuân lại lạiMảnh tình chia sẻ tí con con!”Hồ Xuân Hương chán ngán, chán chường lúc ngày qua ngày hết 5 này qua 5 khác “xuân đi xuân lại lại” mà vẫn độc thân lẻ bóng 1 mình, bà cũng xót xa cho tuổi xuân của mình qua đi, tuổi đời càng thêm mà tình yêu chưa bao giờ được toàn vẹn, được thương mến với đúng nghĩa của 1 người làm vợ. Mảnh tình đó đã mong manh, ít oi lại còn phải “chia 5 sẻ 7” để rồi chỉ còn “tí con con”. Dù rằng nhà thơ là người có tài năng, giỏi giang, dễ nhìn tiết hạnh mà phải chăng vì lẽ “Trời xanh quen thân má đào đánh ghen tuông” nhưng mà bà cũng chẳng thể vượt qua được nghịch cảnh của số mệnh.Thương thay cho thân phận người nữ giới trong xã hội phong kiến xưa làm cho Nguyễn Du thi hào nhân đạo chủ nghĩa của loài người cất lên tiếng khóc:“Đớn đau thay thân phận đàn bàLời rằng bạc phận cũng là lời chung”.Với tài năng sử dụng tiếng nói dân tộc cộng với các thủ pháp nghệ thuật rực rỡ bài thơ Tình tự II của Hồ Xuân Hương đã khắc họa được hình ảnh người nữ giới trong xã hội phong kiến luôn phải chịu nhiều xấu số, cay đắng mà chưa bao giờ thôi khát khao hạnh phúc gia đình, hôn nhân toàn vẹn, có thể làm chủ được số mệnh của mình. Kế bên đấy càng tô điểm thêm vẻ đẹp và những nhân phẩm, tiết hạnh của người nữ giới Việt Nam cần được giữ giàng và nối tiếp.

[rule_2_plain]

#Văn #mẫu #lớp #Phân #tích #bài #thơ #Tự #tình #của #Hồ #Xuân #Hương #Sơ #đồ #tư #duy #Dàn #bài #phân #tích #Tự #tình


  • Tổng hợp: Phần Mềm Portable
  • Nguồn: https://download.vn/phan-tich-bai-tho-tu-tinh-cua-ho-xuan-huong-39497

Back to top button